Nadchodzi kolosalna zmiana w Porcie Gdynia. Część Basenu II zniknie z map

Port Gdynia ogłosił przetarg na zalądowienie części jednego ze swoich basenów. Nowy obszar o powierzchni około 3 hektarów będzie pierwszym krokiem do budowy portu zewnętrznego.

Za około trzy lata zacznie zmieniać się panorama Gdyni, a to za sprawą Portu Gdynia. Zarząd Morskiego Portu Gdynia ogłosił właśnie postępowanie na wykonawcę zalądowienia części Basenu II inż. Wendy. Obszar ten ma być zagospodarowany jako zaplecze do budowy Portu Zewnętrznego.

Pierwsze przygotowania do Portu Zewnętrznego

Jednym z największych problemów, z którymi zmaga się Port Gdynia, jest brak terenów inwestycyjnych. Port jest otoczony terenami miejskimi. Rozwiązaniem, o którym mówiło się już od dawna, jest budowa Portu Zewnętrznego. W założeniach nowy sztuczny półwysep ma być przedłużeniem Mola Węglowego, gdzie dzisiaj operuje HES Gdynia Bulk Terminal. Inwestycja ma być zrealizowana w formule partnerstwa prywatno-publicznego, jednak procedura wyboru inwestora prywatnego się przedłuża. Postępowanie przetargowe w tej sprawie zostało otwarte latem 2023 roku. Trzy lata później wciąż nie wiemy, kto będzie budował, a następnie prowadził operacje na gdyńskim Porcie Zewnętrznym. W ostatnich dniach Zarząd Morskiego Portu Gdynia po raz kolejny przesunął termin składania ofert. Obecnie przypada on na 14 lipca, ale nie oznacza to, że wtedy zostanie wyłoniony inwestor – potrzebny będzie jeszcze czas na dogłębną analizę ofert.

Niemniej jednak ZMPG prowadzi już przygotowania do inwestycji w Port Zewnętrzny, który ma być najważniejszym projektem w historii gdyńskiego portu od czasu jego powstania, a także na stałe zmieni obraz miejskiego wybrzeża. Znacznej ewolucji przejdzie bowiem widok, jaki mieszkańcy i turyści będą mogli podziwiać z plaż czy licznych punktów krajobrazowych w mieście. Port Zewnętrzny będzie bowiem wychodził daleko w morze, a od strony wody będą go poprzedzać nowe falochrony. Ich budowa właśnie się rozpoczyna. Inwestorem i właścicielem falochronów jest Urząd Morski w Gdyni. Postępowanie ogłoszone w 2023 roku prowadzone było w formule „zaprojektuj i wybuduj”, a wykonawcę poznaliśmy rok później. Umowę na zaprojektowanie i budowę 2,5 km nowych falochronów, które mają stanowić osłonę dla przyszłego Portu Zewnętrznego, podpisało konsorcjum Budimex, Roverpol i Rover Maritime S.L. Koszt tej inwestycji szacowany jest na ponad 539 mln zł brutto. Aby zapewnić odpowiednie środki, zwiększony został kapitał zakładowy spółki Zarząd Morskiego Portu Gdynia, co dało możliwość wykorzystania środków przekazanych przez Skarb Państwa. 

Co ciekawe, budowa falochronów wymagała przesunięć logistycznych w porcie wewnętrznym w Gdyni. Konsorcjum, które realizuje projekt, potrzebuje bowiem odpowiedniego zaplecza. Na jego lokalizację wybrana została wschodnia część Nabrzeża Bułgarskiego, pozostająca w zarządzie portu, w bezpośrednim sąsiedztwie terminala kontenerowego GCT. Aby to było możliwe, trzeba było stamtąd przenieść operacje, które realizował tam terminal BCT, co zostało zwieńczone opisywaną przez nas relokacją dźwigów kontenerowych. Z kolei żeby móc przenieść operacje BCT z Nabrzeża Bułgarskiego, zakończyć musiał się remont Nabrzeża Helskiego. Ten ciąg wydarzeń w końcu umożliwił ulokowanie bazy konsorcjum w porcie. Warto dodać, że wspomniana część Nabrzeża Bułgarskiego jest smakowitym kąskiem dla obu gdyńskich terminali kontenerowych GCT i BCT. Wydaje się więc, że choćby z tego powodu Zarządowi Morskiego Portu Gdynia będzie podwójnie zależało na sprawnej budowie falochronów i ponownemu udostępnieniu nabrzeża.

Falochrony to nie jedyne zadanie, jakie przygotowuje Port Gdynia do budowy Portu Zewnętrznego. Zakończone zostały już badania środowiskowe i geologiczne na terenie planowanej inwestycji i konsultacje społeczne. Port uzyskał także decyzję środowiskową i lokalizacyjną. Trwają prace nad projektem budowlanym połączenia drogowego do Portu Zewnętrznego, co łączy się z innym, ciągnącym się od lat tematem, który w ostatnich miesiącach zaczął nabierać realnego kształtu: Drogą Czerwoną. 

Zalądowienie basenu

Zalądowienie części Basenu II inż. Wendy jest kolejnym elementem przygotowań do budowy Portu Zewnętrznego. Basen ten położony jest między Molo Węglowym, na którym obecnie operuje HES Gdynia Bulk Terminal, a molo, którym administrował Dalmor. Obecnie na południowej części tego molo, od strony Basenu Prezydenta i mariny jachtowej Polski Holding Nieruchomości planuje budowę ośmiu nowych apartamentowców. Budynki te, mające mieć po cztery i pięć kondygnacji, będą zatem praktycznie sąsiadować z terenem budowy Portu Zewnętrznego. Ich budowa ma ruszyć jeszcze w tym roku.

Nie wiadomo, kiedy ruszą prace na Basenie II. Zgodnie z informacjami przetargowymi, termin składania ofert upływa 6 sierpnia, ale może być też przedłużany, może dojść także do odwołań, które mogą wstrzymywać podpisanie umowy z wykonawcą. Kiedy już jednak do tego dojdzie, wykonawca będzie miał na realizację prac dwa lata od momentu przekazania terenu budowy. 

A teren budowy musi być odpowiednio przygotowany. W tej chwili jest wykorzystywany jako miejsce postojowe dla holowników i innych jednostek roboczych, a jeszcze do niedawna przy Nabrzeżu Przydokowym na Basenie II cumowała słynna Khatanga. Jej usunięcie było jednym z ważniejszych momentów, który umożliwił realizację zalądowienia.

Potencjalny wykonawca, kiedy już obejmie teren prac, nie będzie mógł narzekać na nudę. Obszar, jaki ma być poddany zalądowieniu, ograniczony jest od strony południowej i wschodniej pirsami. Konieczna będzie rozbiórka części tych konstrukcji, podobnie jak części Nabrzeży Śląskiego i Północnego oraz dwóch Pirsów Podnośnika Statków. Powstać ma nowe Nabrzeże Zamykające o długości ok. 173 metrów. Cały zalądowiony teren o powierzchni około 3 ha ma mieć nawierzchnię o nośności 20 kN/m2. Oczywiście całość ma być wyposażona we wszystkie odpowiednie instalacje i sieci. Prace obejmują także przesunięcie linii zabudowy trzech nabrzeży w głąb Basenu. Kolejną częścią inwestycji będzie wykonanie projektu układu drogowego na nowym terenie. 

Całość prac będzie musiała być zrealizowana przy zachowaniu ciągłości operacji portowych i bezpieczeństwa żeglugi. Wykonawca nie może blokować ani utrudniać działalności przeładunkowej ani czasowo zamykać ruchu statków.