Polskie siły morskie wzięły udział w ćwiczeniach przeciwminowych organizowanych przez Wielką Brytanię i Ukrainę

W dniach 13–24 lipca br. na brytyjskich wodach odbyło się międzynarodowe ćwiczenie morskie pk. „Sea Breeze 26-2” z udziałem sił NATO i partnerów, przede wszystkim Marynarki Wojennej Ukrainy. Polską Marynarkę Wojenną w sztabie ćwiczenia reprezentowali oficerowie 12. Dywizjonu Trałowców 8. FOW, natomiast na morzu zadania realizował ORP Mewa z 13. Dywizjonu Trałowców 8. FOW, działający od lipca w składzie sojuszniczego Stałego Zespołu Okrętów Przeciwminowych NATO Grupa 1.

To już kolejny raz, gdy to morskie przedsięwzięcie odbywa się na brytyjskich wodach. Pierwotnie, od 1997 roku, było to cykliczne ćwiczenie sił morskich Ukrainy, prowadzone na Morzu Czarnym. Rosyjska inwazja na Ukrainę w lutym 2022 roku spowodowała przerwanie tej ciągłości. Co istotne, do manewrów powrócono we współpracy z Wielką Brytanią, tym bardziej że niedługo potem ten kraj, a także Belgia i Holandia, przekazały ukraińskiej flocie wojennej w sumie pięć niszczycieli min. Wszystkie na co dzień stacjonują w Portsmouth i regularnie wychodzą w morze z myślą o szkoleniu i wdrażaniu kadr morskich.

Pokaz potencjału morskiego NATO i nie tylko

Na brytyjskich wodach działały kontyngenty i obserwatorzy z Bułgarii, Danii, Estonii, Francji, Gruzji, Grecji, Japonii, Łotwy, Mołdawii, Polski, Rumunii, Hiszpanii, Szwecji, Turcji, Ukrainy, Wielkiej Brytanii, Stanów Zjednoczonych oraz Morskiego Dowództwa Sojuszniczego NATO (Allied Maritime Command). Co warto dodać, lipcowa edycja ćwiczenia jest faktycznie drugą częścią przedsięwzięcia, które w w czerwcu odbywało się na Morzu Czarnym i w delcie Dunaju, a gospodarzem była Rumunia. W trakcie obu edycji państwa uczestniczące wzmocniły interoperacyjność, doskonaliły wielonarodowe procesy dowodzenia i kontroli oraz zwiększyły zbiorową gotowość do reagowania na wyzwania.

Po zakończeniu ćwiczenia, 27 lipca, do Portsmouth, gdzie wróciły ukraińskie okręty, przybyli z wizytą brytyjski premier Andy Burnham i prezydent Ukrainy Wołodymyr Zełenski. Wizyta służyła zapoznaniu się z przebiegiem szkolenia ukraińskich kadr morskich pod okiem specjalistów z Royal Navy, z myślą o przygotowaniu Marynarki Wojennej Ukrainy do wyzwań związanych z zapewnianiem bezpieczeństwa na Morzu Czarnym. W ciągu ostatnich trzech lat ponad 200 marynarzy zostało przeszkolonych do obsługi pięciu niszczycieli min, dwóch typu Sandown i trzech typu Tripatite/Alkmaar, wchodzących w skład 1. Dywizjonu Okrętów Przeciwminowych. Odbywa się to w ramach przedsięwzięcia pk. Interflex.

– Cieszę się, że prezydent Zełenski miał okazję osobiście przekonać się o niezłomnym wsparciu Królewskiej Marynarki Wojennej dla walki Ukrainy o wolność. Poprzez Koalicję na rzecz Zdolności Morskich, której przewodzimy wraz z Norwegią, Wielka Brytania odgrywa kluczową rolę w mobilizowaniu wsparcia dla ukraińskiej Marynarki Wojennej, od zdolności w zakresie zwalczania min po szkolenie ukraińskiej piechoty morskiej za pośrednictwem naszego regionalnego centrum szkoleniowego. Niezachwiana odwaga i determinacja Ukrainy są inspiracją dla Królewskiej Marynarki Wojennej. Jesteśmy z nimi, gdy bronią swojego narodu, swoich wód i opartego na zasadach porządku, od którego wszyscy zależymy – przekazał gen. Gwyn Jenkins, Pierwszy Lord Morski i Szef Sztabu Marynarki Wojennej.

Celem „Sea Breeze 26 2” było rozwijanie interoperacyjności oraz zdolności bojowych sił morskich w środowisku wielonarodowym, ze szczególnym uwzględnieniem działań przeciwminowych (MCM). W ramach szkolenia prowadzono operacje poszukiwania i neutralizacji min, działania zespołów EOD, operacje nurkowe oraz wykorzystanie systemów bezzałogowych nawodnych i podwodnych. Z racji na wspomniane doświadczenia z przeszłości ćwiczenie oparto na tym, jak prowadzono je jeszcze w 2021 roku na Morzu Czarnym, jednocześnie biorąc pod uwagę przyszłe wyzwania związane z neutralizacją niebezpiecznych obiektów (niewybuchy, miny morskie i inne) gdy konflikt się zakończy. Stąd też scenariusze szkoleniowe miały odzwierciedlać warunki operacyjne, z jakimi siły morskie mogą się zetknąć w innych akwenach. „Sea Breeze” stanowi też istotny element budowania zdolności do wspólnego działania sił sojuszniczych oraz przygotowania do prowadzenia operacji w rejonach o wysokim zagrożeniu minowym.

Ważny sprawdzian ukraińskich marynarzy

„Sea Breeze” zyskało w ostatnich latach międzynarodowy charakter, stając się ważnym elementem szkolenia sił morskich. Ważnym aspektem tegorocznej edycji ćwiczenia było to, że dowodzenie nad wielonarodowymi, morskimi zespołami przeciwminowymi pierwszy raz przejął ukraiński sztab, co miało potwierdzić zdolność i gotowość kadry oficerskiej Marynarki Wojennej Ukrainy do planowania i następnie prowadzenia operacji przeciwminowych zgodnie ze standardami NATO. Ukraiński sztab uzyskał podczas przedsięwzięcia, co istotne, ocenę NEL-2 (NATO Evaluation Level 2), co oznacza weryfikację zdolności do planowania i prowadzenia działań morskich zgodnie ze standardami NATO.

Biorąc pod uwagę uzyskanie pozytywnej oceny w przyszłości ukraińskie kadry mogą częściej angażować się, także na szczeblu dowódczym, w przedsięwzięcia Sojuszu, stanowiąc też cegiełkę do celu, jakim może być przystąpienie w przyszłości Ukrainy do NATO. Pod pewnymi względami integrację, jeszcze zanim stały się członkami Organizacji Traktatu Północnoatlantyckiego, przeszły Finlandia i Szwecja.

Prezentacja zdolności ORP Mewa

Na brytyjskich wodach swoje zadania realizowało w sumie kilkanaście okrętów, w tym ukraińskie. Polskę na „Sea Breeze 26-2” reprezentował niszczyciel min proj. 258, ORP Mewa, który od 1 lipca wchodzi w skład Stałego Zespołu Okrętów Przeciwminowych NATO Grupa 1 (Standing NATO Mine Countermeasures Group One, SNMCMG-1). Podczas ćwiczenia marynarze skupiali się na poszukiwaniu min ćwiczebnych oraz realizacji procedur ich identyfikacji i neutralizacji.

Swoją misję okręt, jako PKW Kormoran realizuje do końca tego roku. Jest też pierwszym okrętem typu Kormoran II, który wszedł w skład tego międzynarodowego zespołu, co stanowi cenne doświadczenie dla marynarzy i możliwość sprawdzenia jednostki w tak wymagającej roli. Pozwala też zaprezentować jeden z najnowszych okrętów przeciwminowych polskiej Marynarki Wojennej.

Czytaj więcej: ORP Mewa opuszcza Port Gdynia i wyrusza na półroczną misję

W skład sztabu ćwiczenia weszło dwóch oficerów z 12. Dywizjonu Trałowców. Ich zadaniem było pozyskiwanie doświadczeń na poziomie operacyjnym w celu dalszego rozwoju zdolności w zakresie działań przeciwminowych i współpracy międzynarodowej. Wielonarodowy sztab odpowiadał za synchronizację działań wszystkich komponentów oraz prowadzenie procesu decyzyjnego w warunkach zbliżonych do rzeczywistych operacji. Dla uczestników istotnym elementem było szkolenie na poziomie sztabowym, obejmujące planowanie operacyjne, dowodzenie i kontrolę oraz integrację sił i środków w środowisku wielodomenowym. Co należy nadmienić, wspomniany dywizjon w tym i następnym roku ma wcielić do służby trzy niszczyciele min typu Kormoran II, które aktualnie są doposażane i przechodzą próby morskie.

„Morska bryza” cennym doświadczeniem

Jak podkreślają służby prasowe Marynarki Wojennej, doświadczenia zdobyte podczas ćwiczenia przyczyniają się do dalszego podnoszenia interoperacyjności z sojusznikami oraz wzmacniają zdolności polskiej Marynarki Wojennej do działania w środowisku międzynarodowym, szczególnie biorąc pod uwagę aspekt działań przeciwminowych. Epizody ćwiczebne obejmowały szerokie spektrum działań przeciwminowych, w tym planowanie operacji, poszukiwanie, identyfikowanie i neutralizowanie niebezpiecznych obiektów znajdujących się pod wodą, wykorzystując w tym celu ładunki wybuchowe i bezzałogowe pojazdy podwodne. W działania były też zaangażowane zespoły nurków minerów.