Paliwa alternatywne dla żeglugi w dalekim kilwaterze. W e-paliwa inwestują tylko najwięksi operatorzy [RAPORT]

W 2026 r. powinno działać nawet 80 projektów zapewniających produkcję paliw alternatywnych, w tym zielonego wodoru. Wiele z nich już dzisiaj może dostarczać ekologiczne paliwa do zasilania silników statków. Pełny rozruch powinien umożliwić bunkrowanie paliwami stanowiącymi ponad 3,6 mln ton ekwiwalentu ropy naftowej (Mtoe) do 2032 roku, wynika z najnowszego raportu T&E nt. e-paliw w transporcie morskim, który został uaktualniony w grudniu  z 2025 r.

Popyt wywołują liczący się armatorzy. W grudniu 2025 r. Ocean Network Express poinformował o chrzcie nowego kontenerowca, ONE Satisaction (IMO: 1023035, 13 900 TEU, 336 m długości i 51 m szerokości, Bandera Singapuru, potem Liberii). Tak jak inne statki tej serii, zamówione  przez tego operatora, silnik główny będzie przyjazny dla środowiska, może być zasilany  systemem opartym  na metanolu i wodorze. Serię 20 statków z silnikami  na e-paliwa dla ONE buduje Hiroshima Shipbuilding. GospodarkaMorska.pl informowała o tym tutaj.

Liderami w produkcji zielonych e-paliw, które mogą być wykorzystywane w żegludze morskiej, są Hiszpania, Dania, Norwegia i Francja. Wiele firm zwiększyło swoje zainteresowanie budową instalacji do produkcji zielonych paliw po ogłoszeniu przez Unię Europejską finansowego wsparcia inwestycji w wysokości 2 mld euro w listopadzie 2025 r.  

Kwota ta powinna zostać tak wykorzystana, by paliwa alternatywne popłynęły do armatorów w 2027 r. Niektóre kraje postanowiły wykorzystać szansę i wspierają rodzime firmy, które mogą zaistnieć jako potencjalni dostawcy e-paliw do transportu morskiego.

Komercyjny metanol

Już ponad pół roku działa zakład e-metanolu Kassø w Aabenraa w Danii. Jest to największa na świecie komercyjna instalacja typu Power-to-X produkująca zielony metanol. W 2026 roku sfinalizowane zostanie przekształcenie regionu przemysłowego Kassø w krajowy park przemysłowy i hub zielonej energii.  

Działa tu już jeden z największych w Europie Północnej (ponad 304 MW) Park Solarny Kassø. Importowane z Chin panele słoneczne zajmują tu około 300 hektarów. Zasilanie całej strefy przemysłowej zapewnia infrastruktura energetyczna, w której znajduje się tu kluczowa stacja transformatorowa (400 kV) łącząca sieci energetyczne Danii i Niemiec. 

W tym regionie zapewniły sobie tereny inwestycyjne Google i Apple, z myślą o instalacji centrów danych z dostępem do znacznych zasobów zielonej energii. Przy okazji sprawdzania instalacji okazało się, że w importowanym sprzęcie dla duńskiej sieci energetycznej znaleziono niewyjaśnione komponenty elektroniczne – ustaliła grupa branżowa Green Power Denmark. 

Szpiegujące płytki?

- Dotyczy to płytek drukowanych, które miały być częścią komponentów systemu energetycznego – powiedział agencji Reuters Jorgen Christensen, dyrektor techniczny Green Power Denmark, informuje Reuters. Christensen stwierdził: „Nie wiemy, jak krytyczny jest ten incydent ani czy stoją za nim złe intencje” – informuje Stine Jacobsen z Reutersa w Kopenhadze.

Duńskie Ministerstwo Gotowości i Odporności (Ministeriet for Samfundssikkerhed og Beredskab), odmówiło komentarza na temat tego, czy wszczęto dochodzenie. Ministerstwo Sprawiedliwości, Ministerstwo Energii i Służby Wywiadowcze nie odpowiedziały na prośby Reutera o komentarz. 

Christensen odmówił podania Reutersowi, z którego kraju pochodził sprzęt, kto prowadził dochodzenie, ani podania szczegółów na temat możliwości komponentów, w tym tego, czy były one przeznaczone do urządzeń solarnych. 

Nietypowe komponenty elektroniczne zostały odkryte podczas rutynowej kontroli płytek drukowanych, które miały zostać zainstalowane w urządzeniach zasilających systemy energetyczne Danii. Płytki drukowane mogły zostać zaprojektowane do różnych celów, co mogłoby wyjaśniać obecność dodatkowych komponentów, ale Christensen podkreślił, że nie powinny one być umieszczane w urządzeniach przeznaczonych do infrastruktury energetycznej.

– Możliwe, że dostawca nie miał złych zamiarów. Nie możemy tego teraz stwierdzić, ale to nie zmienia faktu, że te komponenty nie powinny się tam znajdować – powiedział Christensen.

Agencja Reuters wcześniej informowała, że amerykańscy urzędnicy ds. energii znaleźli w chińskich falownikach słonecznych i akumulatorach podejrzane urządzenia komunikacyjne, które mogłyby potencjalnie ominąć zapory sieciowe i zdestabilizować sieci energetyczne – przypominają w relacji z Kopenhagi  Stine Jacobsen i Sarah McFarlane z Reutersa.

Powyższa informacja jest istotna, jeśli weźmie się pod uwagę, że opracowany przez European Energy i obsługiwany we współpracy z Mitsui & Co., obiekt jest własnością Solar Park Kassø ApS. Działa on w ramach spółki Kassø MidCo ApS.  European Energy A / S posiada 51% udziałów, a Mitsui & Co. 49%. Zakład e-metanolu Kassø dostarcza e-metanol liderom branży. Dogłównych odbiorców należą podmioty o globalnym zasięgu: A.P. Moller – Maersk, Grupa LEGO, i Novo Nordisk. Firmy te podkreślają w swoich strategiach, że mają ambicję rozwijać biznes korzystając z rozwiązań o niższej emisji dwutlenku węgla.

Maersk – kurs na metanol

AP Moller-Maersk podkreśla od lat, że jest liderem w dążeniu do osiągnięcia zerowej emisji netto do 2040 roku dzięki nowym technologiom, nowym statkom i ekologicznym paliwom. Duńska armator został pierwszą firmą żeglugową, która została doceniona przez inicjatywę Science-Based Targets (SBTi) za swoje działania na rzecz dekarbonizacji transportu morskiego. Maersk stawia sobie ambitne cele, w tym 35% redukcję emisji z zakresu 1 do 2030 roku. Cel na 2040 rok zakłada 96% redukcję emisji z zakresu 1 i 2 oraz 90% redukcję emisji z zakresu 3. 

Kluczowym elementem tej strategii jest konsekwentne wprowadzenie18  kontenerowców napędzanych metanolem, których dostawa realizowana była w latach 2024 i 2025. Pierwszym był statek Ane Maersk (zwodowany w 2023 roku). Jednym z nich był A.P. Møller. Zbudowany w stoczni Hyundai Heavy Industries w Ulsan w Korei Południowej, może przewozić 16 592 standardowych kontenerów (TEU). Siedem tej wielkości statków z silnikami na metanol do floty Maersk w 2024 roku. Następne w 2025 r. Statki duńskiego armatora będą miały możliwość bunkrowania paliwa wyprodukowanego w duńskiej fabryce za unijne pieniądze. 

Zakład Kassø jest pierwszym tego typu instalacją na całym świecie, który produkuje e-metanol na skalę handlową. Zakład ma roczną zdolność produkcyjną 42 tys. ton i korzysta w całości tylko z  odnawialnych źródeł energii. Współdziałając z 304 MW Kassø Solar Park - obiekt integruje wytwarzanie energii odnawialnej na dużą skalę z wychwytywaniem i wykorzystaniem dwutlenku węgla. Projektanci podkreślają , że „Łącząc biogenny CO2 z zielonym wodorem produkowanym na miejscu, zakład e-metanolu Kassø produkuje e-metanol o nawet 97% zmniejszonym śladzie węglowym w porównaniu do produktów na bazie kopalin.

Wyprodukowany w Kassø metanol nie będzie tylko bunkrem dla statków Maersk.  E-metanol tu produkowany będzie również stosowany w procesach przemysłowych, w których tradycyjnie wykorzystywano metanol z kopalin. Jednym z takich zastosowań jest produkcja tworzyw  sztucznych. Dotyczy to tych zakładów, w którym producenci dążą do wykorzystania ekologicznych materiałów przy zachowaniu standardów bezpieczeństwa i jakości. Mowa tu o zakładach należących do Grupy LEGO i Novo Nordisk.

Podkreśla się, że Mitsui & Co. wniósł strategiczną wiedzę i globalny zasięg, aby wspierać długoterminowy rozwój i funkcjonowanie obiektu.  Zaznacza się, że współpraca między European Energy i Mitsui odzwierciedla wspólną ambicję przyspieszenia komercyjnych ścieżek dla technologii Power-to-X i rozszerzenia wykorzystania niskoemisyjnych alternatyw w trudnych do osłabienia sektorach na całym świecie.

Zielony metanol w tonach

Większość produkcji zielonego wodoru i e-paliw jest skoncentrowana w Hiszpanii, Danii, Norwegii i Francji. Znaczna część tych wolumenów ma być przeznaczona, przynajmniej częściowo, na zaopatrzenie sektora morskiego – 100% we Francji, 63% w Hiszpanii, 53% w Norwegii i 42% w Danii, wynika z najnowszego raportu T&E nt. e-paliw w transporcie morskim.  Jednak sytuacja zmienia się, gdy spojrzymy tylko na wolumeny przeznaczone głównie na żeglugę. 

Prawie jedna czwarta prognozowanych wolumenów dla Norwegii jest przeznaczona na żeglugę jako głównego odbiorcę końcowego, głównie poprzez e-amoniak – informuje T&E. Z drugiej strony, wiodące kraje ujęte w analizach obserwatorium T&E przeznaczają jedynie niewielkie wolumeny na sektor morski – 0,02 Mtoe w Danii i 0,05 Mtoe w Hiszpanii. Finlandia jest jedynym innym krajem z jednym projektem e-metanolu dedykowanym sektorowi morskiemu (0,05 Mtoe).

Z najnowszych badań rynku przeprowadzonych przez T&E wynika, że wolumeny są poniżej progu 1% wykorzystania e-paliw, określonego przez FuelEU do 2031 roku, i znacznie poniżej podcelu 2% na 2034 rok. Analitycy ostrzegają, że w przypadku braku jasnej polityki UE i krajowej w połączeniu z dedykowanymi zachętami finansowymi, europejskie cele dotyczące e-paliw w żegludze prawdopodobnie zostaną osiągnięte przy użyciu paliw importowanych lub wcale. 

Kilka lat temu Bureau Veritas (BV) opublikowało w białej księdze szczegółową prognozę dotyczącą przyszłych paliw morskich. Biała księga szczegółowo opisuje paliwa alternatywne dla przemysłu żeglugowego, uwzględniając dojrzałość technologiczną, dostępność, bezpieczeństwo, emisje i regulacje. Przewidziano w niej praktycznie wszystkie zagrożenia, które spowalniają dekarbonizację żeglugi i apelowano podejście „well-to-wake” (WtW), oceny wpływu na klimat i zrównoważonego rozwoju paliw alternatywnych.

Paul Delouche, dyrektor ds. strategii w Bureau Veritas i główny autor raportu, stwierdził, że osiągnięcie dekarbonizacji w kontekście WtW będzie wymagało bezprecedensowej współpracy i przejrzystości z łańcuchami dostaw i produkcji, w tym z szerokim gronem interesariuszy, od dostawców energii i chemikaliów po władze i instytucje finansowe. Na branżę wpłynie również szereg zachęt, w tym przepisy prawne i środki rynkowe, opracowywane przez regionalne i globalne organy regulacyjne. W rzeczywistości propozycje dotyczące EU ETS i FuelEU Maritime mogą skutkować znacznym poziomem opodatkowania i kar dla statków. 

Cele klimatyczne i wprowadzanie paliw alternatywnych do żeglugi w Unii Europejskiej się oddalają. Takie jaskółki, jak zakład w Danii nie czyni wiosny w dekarbonizacji transportu morskiego na skalę przemysłową. Należy jednak docenić innowacyjny charakter przedsięwzięć, który gospodarkę Danii i Maersk wysunął na czoło innowatorów w transformacji energetycznej. Wytyczają oni ścieżki, którymi podążać będą ich następcy dopiero za około 10 – 20 lat.