Wodowanie nowego okrętu hydrograficznego dla włoskich sił morskich. Polska też czeka na nowego „Hydrografa”

W stoczni należącej do włoskiego koncernu Fincantieri odbyła się, 26 stycznia, ceremonia chrztu i wodowania Nave Quirinale, nowej jednostki hydrograficznej, która ma wzmocnić nadzór nad domeną morską i wesprzeć też działalność naukową w zakresie badań naukowych. To także okazja do przypomnienia, że polska Marynarka Wojenna stara się o pozyskanie nowej jednostki tego rodzaju w ramach programu „Hydrograf”. Od 2024 roku trwają wciąż wstępne konsultacje rynkowe.

Zgodnie z tradycją wodowanie poprzedził akt chrztu, w ramach którego o kadłub rozbito butelkę szampana. Resort obrony Włoch podkreślił, że zwodowany Quirinale będzie główną jednostką przeznaczoną do działań w zakresie hydrografii i badania dna morskiego, wspierając w tym zakresie tak służby, jak i instytucje naukowe. Jako NIOM (Nave Idro-Oceanografica Maggiore) wesprze więc też pracę uniwersytetów oraz Międzynarodowej Organizacji Hydrograficznej (IHO) w ramach współpracy międzynarodowej. W uroczystości wzięli udział przedstawiciele władz, w tym minister obrony Włoch, Guido Crosetto, podsekretarze stanu ds. obrony, Matteo Perego di Cremnago i senator Isabella Rauti, a także szef sztabu włoskiej marynarki wojennej, adm. Giuseppe Berutti Bergotto.

– Projekt wpisuje się w trwającą odnowę floty włoskiej marynarki wojennej. Znaczący krok naprzód w zakresie operacji i bezpieczeństwa morskiego, a także kolejny wkład obrony we wspieranie międzynarodowej społeczności naukowej: pomyślnych wiatrów, Nave Quirinale! – przekazał Guido Crosetto.

Okręt został zaprojektowany z myślą o zastąpieniu dotychczas wykorzystywanego, służącego od 1975 roku ITS Ammiraglio Magnaghi (A 5303). Powstaje w ramach programu pozyskania także dwóch mniejszych jednostek hydrograficznych, o wartości 444 mln (w tym 280 mln na Nave Quirinale). Budowa jednostki ruszyła w grudniu 2023 roku w stoczni Riva Trigoso, a stępkę położono rok później w maju. Prace nad tą jednostką mieliśmy okazję zobaczyć podczas ubiegłorocznej wizyty we Włoszech, na zaproszenie Fincantieri.

Nowa jednostka, dzięki wyposażeniu w nowoczesne systemy pomiarowe i inne rozwiązania technologiczne ma zapewnić kluczowe zdolności dla sił morskich i służb w obliczu wyzwań XXI-wieku. Ma działać w różnorodnym środowisku, od klimatu arktycznego z temperaturami sięgającymi do -16°C, jak i dużo cieplejszego, śródziemnomorskiego. Zadania będą łączyły się z potrzebami operacyjnymi bezpieczeństwa morskiego z badaniami i wsparciem w zakresie świadomości morskiej i ochrony środowiska.

Długość nowego okrętu hydrograficznego to 110 metrów, szerokość 20 metrów i 4,5 metra w zanurzeniu. Załoga będzie liczyć 104 osoby, przy czym jednostka będzie mogła też przyjąć na swój pokład 35-40 przedstawicieli kadry naukowej. W skład napędu wejdą cztery generatory o mocy 2,45 MW każdy, dwa pędniki azymutalne oraz dwa stery dziobowe strumieniowe o mocy 0,9 MW każdy. Ważnym elementem wyposażenia będzie system dynamicznego pozycjonowania (DP2) umożliwiający utrzymywanie okrętu w stałej pozycji na wodzie oraz obracanie się wokół własnej osi, co jest szczególnie istotne podczas długotrwałych prac hydrograficznych. Okręt ma osiągać maksymalną prędkość 15 węzłów, a z utrzymaniem stałej wynoszącej 12 jego zasięg działania to 7000 mil morskich. Autonomiczność to 45 dni.

W skład wyposażenia wejdą systemy przeznaczone do badań podwodnych, a jako wsparcie posłużą też bezzałogowe pojazdy podwodne (UUV). Oprócz tego okręt otrzyma hangar i lądowisko do obsługi śmigłowca NH90 i latających bezzałogowców, a także dwa kutry hydrograficzne o długości do 10 metrów, umieszczone we wnękach burtowych i możliwe do szybkiego spuszczenia na wodę. Na pokładzie roboczym znajdą się też żurawie i dźwigi umożliwiające obsługę podwodnych bezzałogowców oraz innego sprzętu.

Biorąc pod uwagę zdolności tego rodzaju okrętu i jego zadania należy przypomnieć, że Fincantieri zgłosił się jako oferent w ramach programu „Hydrograf”, którego celem jest dostarczenie nowej jednostki hydrograficznej dla polskiej Marynarki Wojennej. Wśród pozostałych były Enamor Sp. z o.o. (tylko w zakresie wyposażenia okrętu w sprzęt oraz systemy), Polska Grupa Zbrojeniowa S.A. (w tym najpewniej PGZ Stocznia Wojenna), Remontowa Shipbuilding S.A. i Saab Kockums AB. Wstępne konsultacje rynkowe zostały ogłoszone jeszcze w 2024 roku, a na ten moment nie wiadomo, kiedy może zostać dokonany wybór wykonawcy tego przedsięwzięcia.

Obecnie w skład Dywizjonu Zabezpieczenia Hydrograficznego Marynarki Wojennej 3. Flotylli Okrętów, stacjonującego w Porcie Wojennym Gdynia, wchodzą dwa okręty hydrograficzne proj. 874, ORP Arctowski (266) i ORP Heweliusz (265), w służbie od 1982 roku. W jednostce służą też żaglowiec szkolny ORP Iskra (na nim odbywają praktykę morską podchorążowie Akademii Marynarki Wojennej w Gdyni), dwa kutry hydrograficzne proj. 4234, K-4 i K-10 (w służbie od 1989 roku), trzy motorówki typu Wildcat 40, a także pododdziały zabezpieczenia radionawigacyjnego, topogeodezyjnego i transportowego. W skład wyposażenia dywizjonu wchodzą także autonomiczne systemy radionawigacyjne i geodezyjne jak i baza środków transportowych.

Dywizjon wykonuje zadania z zakresu nawigacyjno-hydrograficznego zabezpieczenia działań sił Marynarki Wojennej zgodnie ze standardami NATO i Międzynarodowej Organizacji Hydrograficznej (IHO) w ścisłej współpracy z Biurem Hydrograficznym Marynarki Wojennej. Ponadto bierze udział w procesie szkolenia morskiego słuchaczy Akademii Marynarki Wojennej. Z racji na zadania, w tym aktualizowanie map dna morskiego i monitorowanie stanu infrastruktury podwodnej okręty hydrograficzne, choć nie są jednostkami stricte bojowymi, stanowią istotny element działań sił morskich, szczególnie biorąc pod uwagę zagrożenia dla polskich kabli podwodnych i rurociągów.