Tureckie porty obsługują do 90% handlu zagranicznego [ANALIZA]

Porty morskie w Turcji traktowane są jako kluczowa infrastruktura systemu transportowego państwa. Zarządy i terminale przeładunkowe znajdują się pod pełną kontrolą państwa. Zapewnia się pełne bezpieczeństwo militarne i cybernetyczne.

Około 85–90% tureckiego handlu zagranicznego odbywa się drogą morską. W tureckich portach w 2025 roku przeładowano 553,3 miliona ton towarów masowych, płynnych i drobnicy. To najwyższy wolumen w historii Turcji. Rosja jest największym dostawcą do portów tureckich z ponad 90 mln ton rocznie. Włochy są dominującym importerem, napędzającym obroty w wysokości około 60 mln ton rocznie.

W 2026 r. pobito kolejne rekordy. Minister transportu i infrastruktury Abdulkadir Uraloğlu powiedział: „W naszych tureckich portach obsłużyliśmy w kwietniu 48 230 930 ton ładunków i 1 179 454 kontenerów TEU, bijąc tym samym rekord wszech czasów wśród miesięcy kwietniowych” – cytuje TurkMarinews.com. Ilość kontenerów przeładowanych w portach w tym miesiącu wzrosła o 7,6% w porównaniu z analogicznym miesiącem ubiegłego roku.

W 2026 r., w okresie od stycznia do kwietnia ilość przeładowanych ładunków wzrosła o 2,1% w porównaniu z analogicznym okresem 2025 r., przekraczając 185,6 mln ton, a liczba przemieszczonych kontenerów wzrosła o 2,4% przekraczając 4,55 mln TEU – wynika z danych opracowanych przez Dyrekcję Generalną ds. Gospodarki Morskiej.

W ramach międzynarodowych regularnych linii ro-ro w Turcji obsłużono (w 2024 r.) około 706,4 tys. pojazdów – wzrost o 0,22% (1,5 tys. pojazdów) w porównaniu z rokiem poprzednim. W ciągu ostatnich trzech lat międzynarodowy transport ro-ro Turcji utrzymywał się na poziomie powyżej 700 tys. pojazdów, niezależnie od wahań sezonowych.

Dynamicznie rozwija się również ruch pasażerski. Terminale obsługujące wycieczkowce przeżywają systematyczny wzrost ruchu turystycznego. W Turcji 27 portów świadczy usługi pasażerom i statkom wycieczkowym. Od 2020 roku liczba statków wycieczkowych i pasażerów zawijających do portów rośnie.

Po złamaniu w czasie pandemii Covid-19, w 2024 r. osiągnięto najwyższą liczbę pasażerów statków wycieczkowych. W tureckich portach zacumowało w ostatnich latach co roku prawie 1 200 statków z turystami. W latach 2023 -2024 liczba pasażerów statków wycieczkowych wzrosła o 22,5% przyjmując z portach prawie 1,9 mln pasażerów.

Przeładunki portów w Turcji. Źródło: „Turkish Port Sector 2025”. Port Operators Operators Association of Türkiye (TÜRKLIM)

Porty zapleczem gospodarki

Wysoka dynamika obrotów portowych, to efekt coraz silniejszego wrastania gospodarki tureckiej w międzynarodowy system gospodarczy i korzyści płynące z dobrych relacji handlowych z partnerami z Rosji. Jest kontynuacja trendu wzrostowego z poprzednich lat. Efekt dobrych relacji gospodarki tureckiej z otoczeniem międzynarodowym dał się zauważyć również w ubr. – zauważa Ayşe Aslı Başak, założycielka firmy Shipsider, na łamach „Turkish Woodworking Machinery Magazine” w maju br.

- Dzięki strategicznemu położeniu geograficznemu i solidnej infrastrukturze portowej, Turcja funkcjonuje jako kluczowy regionalny węzeł przeładunkowy dla transportu ładunków płynnych – podkreśla Dr. Selçuk Denizhan, Poliport Kimya San. ve Tic. A.S. - General Manager TÜRKLIM Board Member and Chairman of Liquid Bulk Working Group, w raporcie „Turkish Port Sector 2025”.

Terminale obsługujące ładunki płynne w Turcji mają rozbudowane zaplecze i rozmieszczone w pobliżu portów morskich zbiorniki produktów naftowych, terminale i rurociągi transportujące produkty chemiczne i LNG). Denizhan podkreśla, że „nie tylko zaspokajają one popyt na rynku krajowym, ale także odgrywają istotną rolę w handlu tranzytowym”. Tranzytem surowców strategicznych zajmują się operatorzy, którzy działają na bazie infrastruktury portów, które zlokalizowane w centrach przemysłowych i logistycznych, takich jak Kocael, Izmir, Mersin i Hatay.

Rekordowy 2025 r.

Grudzień 2025 r. był miesiącem o największej liczbie przeładunków w ubr. Porty tureckie osiągnęły wtedy nowy rekord w handlu morskim. Według danych Dyrekcji Generalnej ds. Gospodarki Morskiej, tureckie porty obsłużyły w grudniu 2025 r. 49,8 mln ton ładunków. Osiągnięto wtedy wzrost o 7,6% w porównaniu z tym samym miesiącem w 2024 r. Przeładunki kontenerów wzrosły o 5,9%, osiągając 1,17 mln TEU.

Łączna ilość ładunków wychodzących z portów tureckich do portów zagranicznych wyniosła 11,6 mln ton. Natomiast import z relacji zagranicznych osiągnął 25,9 mln ton. Na ten ostatni wynik, duży wpływ ma import ropy naftowej. Ogółem międzynarodowe przewozy ładunków wzrosły o 5,5% rok do roku, osiągając 37,5 mln ton.

Zwiększyły się również w ubr. ładunki tranzytowe. One także odnotowały wzrost. Zdaniem ministra Uraloğlu odzwierciedla to silniejszą aktywność we wszystkich segmentach handlu morskiego. Wśród regionalnych zarządów portów liderem były terminale Aliağa z przeładunkami (tylko w grudniu 2025 r) 8,18 mln t. Na kolejnych miejscach znaleźli się operatorzy działający w Kocaeli z 7,35 mln ton i İskenderun z 6,02 mln ton.

Największy miesięczny wzrost przeładunków odnotował skroplony gaz ziemny (LNG), którego przeładunki wzrosły o 1,19 mln ton w porównaniu z listopadem, osiągając w grudniu łącznie 2,55 mln ton. W eksporcie z portów tureckich dominował cement, który zbliżył się do 808,8 tys. ton. Liczącym się towarem eksportowym był także klinkier (645,5 mln ton) oraz produkowany z rosyjskiej ropy olej opałowy (409,1 tys. ton).

Przeładunki portów w Turcji wg grup ładunkowych. . Źródło: „Turkish Port Sector 2025”. Port Operators Association of Türkiye (TÜRKLIM)

Rosja największym dostawcą

Głównym odbiorcą towarów eksportowanych przez porty tureckie są Włochy. Kolejnym odbiorcą towarów ładowanych na statki w Turcji są Stany Zjednoczone i Egipt. Natomiast Rosja nadal była największym dostawcą ładunków przywożonych do portów tureckich drogą morską. Analiza przeładunków portach tureckich pozwala wnioskować, że zawirowania geopolityczne zostały wykorzystane przez gospodarkę turecką do wzmocnienia swojej pozycji na rynku międzynarodowym.

W najnowszym raporcie „Turkish Port Sector 2025” stwierdza się, że międzynarodowy transport morski obsługuję 194 wiodących podmiotów. Spośród tych podmiotów 87 (45%) znajduje się w regionie Morza Marmara, 49 (25%) w regionie Morza Śródziemnego, 32 (17%) w regionie Morza Czarnego i 26 (13%) w regionie Morza Egejskiego.

W prowincji Kocael działa 35 wiodących operatorów obsługujących handel morski. W Hatay znajduje się 20 portów, a 18 portów w Izmirze. W Stambule i jego otoczeniu działa 17 portów. Łącznie 77 portów działających w Turcji jest członkami Stowarzyszenia Operatorów Portów Tureckich (TÜRKLIM). Podkreśla się, że TÜRKLIM odgrywa kluczową rolę w kształtowaniu tureckiego sektora morskiego.

Porty strategicznym segmentem gospodarki

W ostatnich latach całkowity roczny wolumen przeładunków w portach tureckich przekroczył 500 milionów ton. W 2025 roku całkowity wolumen przeładunków w portach tureckich wzrósł o 4%, osiągając 553,3 miliona ton. Jest to najwyższy przyrost obrotów w historii portów tureckich. Dominującym partnerem jest Federacja Rosyjska z dostawami, głownie ropy naftowej, przekraczającymi łącznie 90 mln ton rocznie. Importerzy korzystający z portów włoskich napędzają obroty portów tureckich w relacjach eksportowych.

Wymiana gospodarcza przez porty Turcji. Źródło: „Turkish Port Sector 2025”. Port Operators Association of Türkiye (TÜRKLIM)

Około 85% do 90% tureckiego eksportu i importu odbywa się drogą morską. Na te wielkości decydujący wpływ mają przeładunki, ropy naftowej i LNG oraz masowych. Rośnie jednak również wolumen przeładunków drobnicy i innych towarów w kontenerach. Dlatego przeładunki w terminalach kontenerowych także rosną systematycznie. W ubr. suwnice terminali kontenerowych zwiększyły przeładunki do prawie 14 mln TEU.

Wysoka dynamika podaży towarów i ładunków płynnych sprawiła, że w 2025 roku przeładunki w portach tureckich osiągnęły 414,4 mln ton. To zdecydowany wzrost w porównaniu z 2024 rokiem. Co więcej, wolumen podaży kontenerów na nabrzeżach osiągnął historyczny rekord 13,9 miliona TEU. Tureckie porty intensywnie inwestują w rozwój infrastruktury i suprastruktury. Dzięki temu zwiększyły swoje możliwości w ostatnich latach. To skutek aktywnej polityki rządu, który przywiązuje dużą uwagę do rozwoju potencjału logistycznego portów.

Dynamika przeładunków portów Turcji wg rynków. Źródło: „Turkish Port Sector 2025”. Port Operators Association of Türkiye (TÜRKLIM)