Turcja buduje jednocześnie 40 okrętów. Co najmniej 14 z nich będzie we flotach państw UE i Azji

W dokach i przy nabrzeżach wyposażeniowych stoczni tureckich buduje się 41 okrętów. Produkcja wkrótce wzrośnie do 50 okrętów bojowych i pomocniczych oraz patrolowców. Wiele z nich wyposażonych jest w urządzenia i uzbrojenie wyprodukowane w Turcji. Okręty z Turcji mają także trafić do Portugalii, Rumunii, a także Ukrainy, Pakistanu, Indonezji, Malezji, Azerbejdżanu.

W dokach i przy nabrzeżach wyposażeniowych stoczni tureckich buduje się 41 okrętów. Produkcja wkrótce wzrośnie do 50 okrętów bojowych i pomocniczych oraz patrolowców. Wiele z nich wyposażonych jest w urządzenia i uzbrojenie wyprodukowane w Turcji. Okręty z Turcji mają także trafić do Portugalii, Rumunii, a także Ukrainy, Pakistanu, Indonezji, Malezji, Azerbejdżanu. 

Rząd Turcji podchodzi kompleksowo do rozwoju Tureckiej Marynarki Wojennej - Türk Donanması (Türk Deniz Kuvvetleri). To efekt przyjęcia koncepcji, że Turcja jest państwem morskim. W związku z tym przyjęto strategię budowy Błękitnej Ojczyzny (Mavi Vatan). To kompleksowa koncepcja rozwoju Turcji jako państwa morskiego o silnej pozycji międzynarodowej pod względem militarnym i gospodarczym. 

Jest to koncepcja „wyrażająca się zwiększoną aktywnością Turków na sąsiednich morzach. Zgodnie z założeniami tej strategicznej wizji Turcja powinna dążyć do znacznego poszerzenia swoich wyłącznych stref ekonomicznych na Morzu Czarnym, Morzu Egejskim i Morzu Śródziemnym” – wyjaśnia Jan Niemiec w artykule „Błękitna ojczyzna” – nowa doktryna tureckiej polityki zagranicznej”.

Koncepcja ta zaowocowała nie tylko programami inwestycyjnymi w rozwój floty, ale również w rozwój potencjału przemysłu okrętowego i jego całego łańcucha wartości, od stalowni po zakłady produkujące wyposażenie i uzbrojenie okrętowe. Osiągnięcie oznacza nie tylko wzrost ilościowy, ale także jakościowy. I tak koncepcja, której twórcą jest kontradmirał tureckiej marynarki wojennej Cem Gürdeniz, przełożyła się na rozwój gospodarczy całej branży i kilku segmentów krajowego przemysłu.

– Turcja poczyniła w ostatnich latach znaczące postępy w rozwoju sektora morskiego, stając się jednym z wiodących krajów na świecie w tej dziedzinie – informuje z dumą „Türk Marinews” i zaznacza ambitnie, że „Turecki przemysł obronny, który sprawdził się już na lądzie i w powietrzu, otwiera teraz nowy rozdział na morzu. Dzięki krajowym platformom Turcja kładzie podwaliny pod transformację z regionalnej potęgi w globalną siłę morską”.

W ostatnich dziesięciu latach rozbudowa tureckiej marynarki wojennej stała się priorytetem rządu tureckiego, a w efekcie złotym jajkiem przemysłu obronnego. Kluczowym elementem tych działań jest program MILGEM (National Ship). W jego ramach Turcja produkuje fregaty i korwety oraz okręty podwodne i patrolowce wyposażone w zaawansowaną elektronikę i systemy uzbrojenia. 

W ramach programu produkuje się również łodzie patrolowe, które stanowią ważny element tureckiej ekspansji na rynkach międzynarodowych. Turcja zintensyfikowała te działania w 2017 roku, kiedy pięć dużych stoczni – Sedef, Anadolu, Sefine, Selah i Stambuł – połączyło się, tworząc konsorcjum Turkish Associated International Shipyards (TAIS).

Narodowy lotniskowiec

W styczniu 2026 roku odbyła się ceremonia cięcia stali, która zapoczątkowała budowę pierwszego tureckiego lotniskowca MUGEM-class (60 tys. t wyporności, 285 m długości, 72 m szerokości). To stanowi istotny skok jakościowy w realizacji Koncepcji „Błękitnej Ojczyzny”. Na pochylni jest już w budowie niszczyciel obrony powietrznej TCG Kocatepe. Turecki przemysł okrętowy ma już na swoim koncie jednostkę z pokładem dla śmigłowców i dronów. 

Turecka Marynarka Wojenna (Türk Deniz Kuvvetleri) otrzymała okręt desantowy TCG Anadolu. Okręt jest platformą dla 14 śmigłowców. Będzie lotniskiem dla czterech T-129 ATAK, ośmiu AS532 lub CH-47F oraz dwóch S-70B Seahawk. Przewiduje się również, że lądowisko może zapewnić transport od 30 do nawet 50 dronów. Więcej informacji o okręcie i dokładne dane okrętu na łamach GospodarkaMorska.pl. 

Zaawansowane są również budowy fregat typu Istif. Okręty 2., 3., 4. i 5. znajdują się teraz w fazach wyposażenia w urządzenia techniczne i uzbrojenie. Trwa budowa okrętów 6., 7. i 8. Fregaty typu Istif mają 113,2 m długości, 14,4 m szerokości. Wyporność okrętu wynosi 3 100 t. Prędkość maksymalna wynosi 29 węzłów, a ekonomiczna 14. Maksymalny zasięg fregaty przy prędkości ekonomicznej wynosi 5 700 mil morskich. Dane taktyczno-techniczne fregaty opisał Rafał Kamiński na łamach GospodarkaMorska.pl.

Obecnie w budowie jest sześć okrętów patrolowych, pięć okrętów podwodnych nowej generacji, osiem okrętów desantowych, narodowe okręty do zwalczania min, szybkie kutry szturmowe i okręty desantowe klasy Bayraktar – wylicza „Türk Marinews”. Należy dodać, że odpowiadając na wymagania nowego teatru wojny na morzu, tureckie Ministerstwo Obrony (Savunma Sanayii Başkanlığı, SSB) podpisało kontrakt na produkcję bezzałogowych jednostek nawodnych ULAQ KAMA. 

Będą go realizować ARES Shipyard i Meteksan. ARES Shipyard to stocznia działająca od 20 lat w Strefie Gospodarczej Antalia. Meteksan to firma projektująca i produkująca zaawansowane technicznie uzbrojenie, od radarów i systemów łączności po bezzałogowe okręty. ULAQ KAMA dzięki ładunkom może być bronią ofensywną. Projektowana jest także jako platforma wywiadowcza, obserwacyjna i rozpoznawcza (ISR). 

Narodowy program podwodny

Przebojem są tureckie okręty podwodne. Ich budowa świadczy nie tylko o zaawansowaniu tureckiego przemysłu okrętowego, ale całego logistycznego łańcucha produkcji. W kwietniu odbyły się próby morskie okrętu typu 214TN. To trzeci okręt podwodny z sześciu budowanych w Gölcük Naval Shipyard na licencji niemieckiej TKMS. 

Istotne jest to, że sekcja dziobowa okrętu (Section 50) z wyrzutniami torped 533 mm została wyprodukowana w Turcji, z tureckiej stali. Gürdesan Gemi Makinaları Sanayii Ticaret A.Ş. będzie wspierać stocznię w Gölcük w budowie serii okrętów podwodnych typu 214TN – Reis. Podkreśla się, że okręty te będą budowane ze znacznym wkładem tureckiego local content w własnych technologiach. Mówi się o budowaniu okrętów podwodnych z napędem jądrowym. 

Zaawansowane są prace projektu MİLDEN. Pierwszy okręt podwodny zaprojektowany i zbudowany w stoczni Gölcük Naval Shipyard ma powstać do 2031 r.  Stocznie mają wspierać tureckie przedsiębiorstwa i inne stocznie, jak Grupa TAIS Shipyards oraz firmy technologiczne i zbrojeniowe: Bay Galata, MilSOFT, STM Defence, AYESAŞ, Kraken, ASELSAN, HAVELSAN, KoçSavunma (Koç Group), TÜBİTAK. 

To nie wszystko. Bowiem w maju br. przemysł okrętowy Turcji zaprezentował miniaturowy wielozadaniowy okręt podwodny. Okręt został zaprezentowany w Stambule, w czasie międzynarodowych targów militarnych SAHA 2026. Okręt zaprojektował i zbudował zespół DATUM Submarine Technologies (DATUM Denizaltı Teknolojileri Uygulama ve Mühendislik A.Ş.). Okręt zbudowano w ramach rządowego programu Çok Amaçlı Mini Denizaltı Projesi (ÇAMD).

Okrętowy marketing

Własną produkcję Turcji wspiera sprawny system marketingu międzynarodowego. Dzięki temu krajowa produkcja przekuwana jest w sukces eksportowy. Przemysł okrętowy Turcji skutecznie pozycjonuje się w Europie, Afryce i krajach azjatyckich. Okręty eksportowane są do ponad 10 krajów, w tym do Portugalii, Rumunii, Ukrainy i Pakistanu. M.in. w Turcji powstają okręty zaopatrzeniowe (Auxiliary Oiler Replenishers) dla portugalskiej marynarki wojennej. 

Korwety typu Ada (PNS Babur/PN Milgem) budowane są dla Pakistanu. Turcja transferuje również związaną z tymi okrętami technologię. Jednostki te cechują się silnym uzbrojeniem przeciwlotniczym i do zwalczania celów nawodnych. Okręty wykorzystują technologie tureckie i rozwiązania zachodnie. Okręty mają 108,8 m długości i wyporność 2 900 t. Załoga liczy 93 oficerów i marynarzy. Zob. GospodarkaMorska.pl. 

M.in. Marynarka Wojenna Nigerii wybuduje w Turcji 2 okręty patrolowe, a Marynarka Wojenna Ukrainy kupiła korwety rakietowe typu Ada (MİLGEM) – Hetman Iwan Mazepa (F211) oraz Hetman Iwan Wyhowski (F212). Marynarka Wojenna Indonezji zakontraktowała 2 okręty. Umowa na produkcję okrętów o wartości 1 mld dolarów realizowana będzie przez TAIS Shipyards (właściciel Sedef Shipyard i Anadolu Shipyard) i katarski Barzan Holdings, który działa pod skrzydłami Ministerstwa Obrony Kataru. 

Turcja produkuje na eksport także mniejsze jednostki. M.in. są to opancerzone, uzbrojone, wielofunkcyjne łodzie patrolowe dla kraju Azji Południowo-Wschodniej – informuje Rojoef Manuel z DefencePost.com. To będzie pierwsza dostawa tej klasy platformy morskiej w tym regionie. Dostawę zapewnią Bay Galata i Kraken Marine Industries. - Umowa ta przyczynia się do rosnącej sprzedaży zagranicznej sprzętu wojskowego Ankary, która przekroczyła 10 miliardów dolarów w segmencie systemów powietrznych, lądowych i morskich – podkreśla redaktor DefencePost.com.

W Turcji i wśród odbiorców ich technologii podkreśla się, że produkty z Turcji stanowią przystępną cenowo alternatywę dla branży zdominowanej przez dostawców europejskich i amerykańskich. Dodatkową zachętą do zakupów morskiego uzbrojenia są szkolenia personelu na zaawansowanych technologicznie symulatorach, usługi serwisowe i potencjalne zachęty w formie transferu technologii. 

Administracja Turcji dostrzegła lukę na rynku i dynamiczny jego rozwój. Sprzedaż okrętów i systemów bezzałogowych traktuje się jako silną zachętę dla przemysłu okrętowego do dalszego eksportu okrętów do Europy i Azji Południowo-Wschodniej. Stąd szeroka oferta zaspokojenia potrzeb na okręty i patrolowce pozwalające na wzmocnienie bezpieczeństwa morskiego. Oferta też dostosowana jest do eliminowania takich zagrożeń jak piractwo, przemyt i nielegalne połowy.

Produkowane w Turcji torpedy, systemy rakietowe, miny, systemy obrony powietrznej i zaawansowane technologie sonarowe dodatkowo wyróżniają Turcję na tle konkurencji. Podkreśla się, że przemysł okrętowy Turcji nadąża za transformacją walki na morzu i potrzebami związanymi z ochroną akwenów i infrastruktury krytycznej.