Spór o kraby zasłoną dla walki o ropę w Arktyce

Norwegia od pewnego czasu przegania poławiaczy śnieżnych krabów z okolic swoich arktycznych wysp. Według ekspertów nie jest to walka o kwoty połowowe tego specjału, a odgradzanie konkurencji od potencjalnych złóż ropy.

Do zatrzymania jednego z unijnych statków i eksmitowania kilku innych doszło w rejonie Wysp Swalbardzkich, za kołem podbiegunowym. Norwegia broni swoich krabów zaciekle, ponieważ boi się ustanowienia precedensu wspólnego prawa dostępu do morskiego dna, które potencjalnie kryje w sobie zasoby gazu i ropy. Komisja Europejska nie zgadza się z tą praktyką i twierdzi, że Norwegia nie ma prawa egzekwować swoich kwot połowowych na tym terenie.

Eksperci twierdzą jednak, że spór o kraby to tylko zasłona dymna walki o pokłady złóż na Arktyce. Norwegia nie chce dopuścić, żeby każdy mógł spokojnie w regionie Wysp Swalbardzkich prowadzić poszukiwanie złóż. Stąd blokuje wszelkie inne poczynania państw w tym regionie.

Według badań naukowców Arktyka może kryć w sobie aż 25 proc. światowych zasobów ropy naftowej i gazu. Nie dziwi więc fakt, że wszystkie kraje arktyczne (Rosja, USA, Kanada, Dania, Norwegia) aktywnie walczą o jak największą część tego regionu. Starania tych państw są w szczególności widocznie w ostatnich latach, gdyż systematyczne topnienie lodowców daje możliwość eksploracji i eksploatacji nowych złóż.

Według międzynarodowego prawa, żaden kraj nie jest zwierzchnikiem nad biegunem północnym i otaczającymi go wodami. Każde z państw arktycznych posiada tylko wyłączną strefę ekonomiczną liczącą 200 mil. ONZ daje możliwość jej powiększenia, pod warunkiem, że obszar poza nią jest przedłużeniem szelfu kontynentalnego kraju. Moskwa swoje prawa do części Arktyki zaznaczyła już w 2007 roku. Wtedy bowiem rosyjska ekspedycja umieściła flagę tego państwa na dnie Morza Arktycznego. Od zeszłego roku Federacja utworzyła w tym regionie dowództwo strategiczne i regularnie przeprowadza ćwiczenia bojowe.