Morskie bezzałogowce na miny, okręty i do obrony infrastruktury krytycznej. Marynarki wojenne rozwijają floty UAV i ASV [ANALIZA]

Od pewnego czasu trwa dobra passa dla producentów bezzałogowych pojazdów podwodnych. Rośnie popyt na operatorów. W marcu Kraken poinformował, że Marynarka Wojenna RP podpisało nowe zamówienie na system KATFISH na okręty klasy Kormoran II, w celu wsparcia operacji zwalczania min w złożonych warunkach płytkich wód. W ubiegłym miesiącu W marcu br. Marynarka Wojenna Wielkiej Brytanii podpisała kontrakt z Teledyne na autonomiczne pojazdy podwodne.

Belgijska marynarka wojenna niedawno nabyła nowy pakiet systemów zwalczania min (MCM) od Belgium Naval and Robotics. To krajowe konsorcjum utworzonego przez francuskiego stoczniowca zbrojeniowego Naval Group i firmę technologiczną od systemów bezzałogowych Exail. Ta sama firma jest producentem A9-M. Jest to lekki, kompaktowy, przenośny autonomiczny pojazd podwodny (AUV) przypominający torpedę. Przeznaczony do niszczenia min i misji obronnych. Wyposażony jest w zaawansowane czujniki, kamery o wysokiej rozdzielczości i systemy sonarowe.

Również Królewska Szwedzka Marynarka Wojenna otrzyma kolejną serię pojazdów podwodnych. Szwedzka Administracja Materiałów Obronnych (FMV) złożyła w br. zamówienie na dodatkowe autonomiczne pojazdy podwodne GAVIA i moduły ładunkowe. Zamówienie to jest kontynuacją wprowadzenia do eksploatacji pierwszych systemów GAVIA do Szwedzkich Sił Zbrojnych w 2025 roku.

W ubr. Indyjska Marynarka Wojenna i Straż Przybrzeżna USA zapotrzebowały nowe ROV, a norweskie siły zbrojne podpisały kontrakty na nowe USV zdolne do operowania na morzu w trudnych warunkach Morza Północnego. Niemiecki producent wprowadził na rynek nowy projekt USV przeznaczony do odpalania z wyrzutni torpedowych.

Australijski Departament Obrony przeznaczył 176 mln dolarów australijskich (125 mln dolarów amerykańskich) w zakup floty bezzałogowych statków nawodnych (USV) dla Królewskiej Marynarki Wojennej Australii (RAN). USV będą należeć do tej samej serii, co 15 jednostek przekazanych wcześniej RAN. Nowsze USV zostaną dostarczone w ciągu najbliższych pięciu lat. Pierwsze wprowadzone będą do służby w 2026 roku.

Blue Water Autonomy, firma technologiczna i stocznia z siedzibą w Bostonie, poinformowała, że zamierza rozpocząć budowę 190-stopowego, autonomicznego, bezzałogowego okrętu nawodnego (USV) dla Marynarki Wojennej Stanów Zjednoczonych. Okręt o stalowym kadłubie, nazwany Liberty Class, o poziomie autonomii Level 4, to modyfikacja kadłuba Stan Patrol 6009 firmy Damen. Wyposażano będzie pod kątem zastosowania do militarnych operacji bezzałogowych. USV jest budowany w stoczni Conrad Shipyard w Luizjanie.

W Indiach, w ubr. rodzimy startup technologii morskich EyeROV otrzymał kontrakt o wartości 470 mln rupii indyjskich (5,29 mln dolarów) na dostawę nowych zdalnie sterowanych pojazdów (ROV) dla indyjskiej marynarki wojennej. W ramach kontraktu EyeROV dostarczy marynarce wojennej ROV, który będzie mógł wykonywać zadania na głębokości do 300 m. ROV będzie miał dwie kamery HD/4K z 10-krotnym zoomem i oficjalnie będzie wykonywał podwodne rozpoznanie, nadzór i monitoring infrastruktury krytycznej.

30 mln USD na drony

Amerykańska Marynarka Wojenne i Coast Guard inwestują od kilku lat w rozwój podwodnych pojazdów rozpoznania i autonomicznych jednostek ofensywnych. BlueHalo poinformował rok temu, że zawarło kontrakt o wartości 30 milionów dolarów na wsparcie programu Maritime Expeditionary Standoff Response - MESR Marynarki Wojennej USA. Pięcioletni kontrakt o wartości 30 milionów dolarów został podpisany przez Naval Information Warfare Center (NIWC) i wspiera bieżące działania Marynarki Wojennej USA z wykorzystaniem systemów Mission Specialist Defender.

Kontrakt z ubr. jest kontynuacją kontraktu MESR Marynarki Wojennej USA o wartości 92,6 mln dolarów podpisanego z VideoRay w maju 2024 r. Marynarka Wojenną USA od wielu lat wprowadza zaawansowane technologie robotyki podwodnej do misji rozpoznawczych, zwalczania min i zapewnienia bezpieczeństwa przed atakami podwodnymi.

„Ten kolejny kontrakt podkreśla zaangażowanie Marynarki Wojennej Stanów Zjednoczonych w adaptację i dostosowywanie naszych komercyjnych, gotowych rozwiązań obronnych do zmieniających się potrzeb sił ekspedycyjnych” – powiedział Jonathan Moneymaker, dyrektor generalny BlueHalo, informowała amerykańska firma w komunikacie o podpisaniu kontraktu.

Kormoran z amerykańskim AUV

Na polskim rynku umocował się Kraken Robotics Inc. (TSX-V: PNG, OTCQB: KRKNF) z St. John’s (Nowa Fundlandia). W marcu br. firma poinformowała, że uzyskała portfel kontraktów o wartości około 24 mln dolarów dla ponad 10 klientów w pięciu krajach. Zamówienia obejmują dostawy akumulatorów SeaPower firmy Kraken, holowanego sonaru z syntetyczną aperturą (SAS) firmy KATFISH oraz systemu Kraken SAS.

- Sprzedaż akumulatorów SeaPower utrzymuje się na wysokim poziomie, a kilku nowych klientów dodatkowo dywersyfikuje naszą bazę klientów w tym obszarze działalności. Produkcja naszych akumulatorów w naszym nowym zakładzie w Nowej Szkocji rozpocznie się w przyszłym miesiącu, co znacznie zwiększy nasze moce produkcyjne – powiedział Greg Reid, prezes i dyrektor generalny Kraken Robotics informując o nowych zamówieniach.

Greg Reid podkreślił jednocześnie istotną wagę pozyskania rynku polskiego: „Z przyjemnością informujemy również, że sprzedaliśmy nowy system KATFISH Marynarce Wojennej RP do programu zwalczania min oraz SAS wielu klientom z sektora obronnego do wykorzystania na platformach autonomicznych pojazdów podwodnych (AUV”).

Kanadyjski producent przypomina, że Marynarka Wojenna RP po raz pierwszy wybrała system KATFISH w 2020 r. Został on zastosowany na okrętach klasy Kormoran II. Będzie wykorzystywany do operacji zwalczania min na płytkich akwenach. Kraken podkreśla, że oferowane „akumulatory są odporne na ciśnienie i zapewniają wysoką gęstość energii dla podwodnych pojazdów podwodnych (UUV) i podmorskich systemów magazynowania energii”.

Kraken Robotics informuje, że „Ostatnie zamówienie zostało złożone za pośrednictwem firmy Thesta, partnera Kraken w Polsce, która została wyznaczona na autoryzowanego dystrybutora systemu KATFISH podczas ubiegłotygodniowych targów Oceanology International” . Kraken Robotics ma siedzibę główną w Kanadzie, a biura w Ameryce Północnej, Południowej i Europie i pozycjonuje produkty w ponad 30 krajach na całym świecie.

ASV dalekiego zasięgu

Coast Guard w celu ochrony amerykańskich wybrzeży w 2025 r. otrzymała w budżecie 350 mln dolarów w morską robotykę i systemy autonomiczne. Finansowanie, przyznane zostało w ramach ustawy One Big Beautiful Bill Act (OBBBA). W ubr. uruchomiono 11 mln dolarów, które w w roku fiskalnym 2025 przeznaczono „na natychmiastową modernizację systemów autonomicznych, które zdaniem straży przybrzeżnej są kluczowe” – informuje amerykańska Straż Wybrzeża.

Programy rozbudowy bezzałogowych pojazdów morskich realizować będzie krajowy producent Blue Water Autonomy z siedzibą w Massachusetts. Zawarł on umowę ze stocznią Conrad Shipyard z Luizjany na budowę nowych autonomicznych pojazdów nawodnych (ASV). Wcześniej Blue Water pozyskało 61 mln dolarów na projekt i zbudowanie pełnowymiarowego ASV dalekiego zasięgu.

Norwegia również systematycznie korzysta z krajowych firm na rozwój systemów bezzałogowych. Jedne z kontraktów Reach Subsea obejmuje dwa dodatkowe USV dla Kongsberg Maritime. Trzeci i czwarty pojazd Reach Remote ma zostać dostarczony w drugiej połowie 2027 roku. Warunki umowy nie zostały ujawnione.

USV z wyrzutni torpedowej

Gabler przedstawił koncepcję USV wystrzeliwanych z wyrzutni torpedowych (TTL) podczas warsztatów niemieckiego przemysłu okrętowego. Prezentacja miała miejsce w dniu otwarcia 27. warsztatów DWT Naval Workshop, które odbyły się w Dobbin-Linstow w Niemczech. Gabler jest znana z produkcji wyposażenia dla okrętów podwodnych.

Latem ubr. firma weszła na rynek z ofertą USV wystrzeliwaną z OP. Proponowana platforma bezzałogowa ma służyć do operacji wywiadowczych i rozpoznawczych. Ma też być wykorzystywana do „wykonywania jednorazowych misji taktycznych”, czyli mówiąc wprost niszczenia okrętów nawodnych i podwodnych.

Gabler proponuje dwa warianty USV pod nazwami Ranger (ISR) i Raider (Strike). Oba rodzaje USV są w pełni kompatybilne ze standardowymi wyrzutniami torped okrętów podwodnych. Charakteryzują się wspólnym kadłubem o długości 4,5 metra i zanurzeniu do 300 m. Pojazdy mają składany maszt i kil oraz napęd elektryczny. Pojazd posiada przestrzenie na urządzenia pomiarowe i rozpoznawcze i tak jak w torpedach na ładunki bojowe.

Bezzałogowe Royal Navy

Również Royal Navy stawia na sprawdzonego producenta, działającego w Wielkiej Brytanii. Globalna firma zatrudnia na Wyspach około 2 700 osób w 18 lokalizacjach w Wielkiej Brytanii. Teledyne Marine należy do Technologies Incorporated (NYSE:TDY). Niedawno otrzymała kontrakt od brytyjskiego Ministerstwa Obrony (MOD) na wsparcie programu Future Maritime Data Gathering (FMDG) – Persistent Oceanographic Data Collect.

Oficjalnie chodzi o wzmacnianie możliwości Royal Navy w zakresie gromadzenia danych oceanograficznych i środowiskowych. Teledyne dostarczy autonomiczne systemy obserwacji oceanów, w tym systemy Sentinel i Slocum oraz urządzenia APEX. Royal Navy rozbudowuje intensywnie flotę zaawansowanych pojazdów bezzałogowych.

O skali popytu na pojazdy bezzałogowe świadczy fakt, że Teledyne wprowadziła na rynke już ponad 12 tys. systemów APEX i 1290 pojazdów Slocum. Ponad 600 systemów używanych jest przez marynarki wojenne NATO. Systemy Gavia AUV zostały zakupione przez 18 marynarek wojennych na całym świecie. Systemy te mogą być również do zwalczanie „niewykrywalnych” okrętów podwodnych.

Chodzi o uszczelnienie systemu gromadzenia wysokiej jakości danych o sytuacji na akwenach w strefie odpowiedzialności i działań Royal Navy. Informację są wykorzystywane do planowania operacyjnego, wzmacniania bezpieczeństwa morskiego i podejmowania działań obronnych w ramach Atlantic Bastion. Dane pozyskiwane przez Royal Navy są również udostępniane flotom NATO.

Wszyscy producenci nawodnych i podwodnych platform bezzałogowych podkreślają aspekt koszt – skuteczność. Producenci i marynarki wojenne eksponują fakt, że pływające pojazdy bezzałogowe redukują koszty operacyjne i czas rozpoznania i reakcji, zapewniają wykonywanie misji z wyjątkową dokładnością. Eliminują błędy ludzkie i są odporne na zakłócenia radiowe i satelitarne.