Jednak powrót? Przez Morze Czerwone ruszy serwis Gemini obsługiwany przez Hapag-Lloyd i Maersk

Niemiecki Hapag-Lloyd i duński Maersk podjęły decyzję o zmianie trasy jednego ze swoich wspólnych serwisów w ramach Gemin Cooperation, przekierowując go przez Morze Czerwone i Kanał Sueski. Może to oznaczać stopniowy, podyktowany ostrożnością, powrót na tę trasę.

Zmiana trasy dotyczy usługi IMX, która łączy porty w Indiach, na Bliskim Wschodzie z tymi leżącymi nad Morzem Śródziemnym. Od połowy lutego zmiany zostaną wprowadzone na rejsach w kierunku zachodnim, poczynając od kontenerowca Albert Maersk a na rejsach w kierunku wschodnim od Astrid Maersk. Co warto dodać, są to nowe, duże kontenerowce we flocie duńskiego przewoźnika, wyróżniające się wykorzystaniem rozwiązań zapewniających oszczędność energii i paliwa, a także dwupaliwowym napędem na metanol/

Wdrożenie ma zostać przeprowadzone w sposób minimalizujący zakłócenia dla klientów oraz podmiotów działających w ramach łańcuchu dostaw. Zmiana trasy wpłynie tu na to, że zawinięcia statków będą miały miejsce kilka dni wcześniej niż zazwyczaj, co wymusza szereg zmian związanych z obsługą tak trasy, jak i całego planowania dostaw kontenerów i przeładunków. Wykorzystywana w tym celu Gemini Cooperation jest porozumieniem obu przedmiotów uruchomionym oficjalnie 1 lutego ub.r. Wiązało się to z szeregiem zmian w trasach morskich, w tym kontrowersyjnej decyzji anulowania połączeń oceanicznych kontenerowców Maersk do polskich portów (ładunki przejmują w ramach przeładunków statki żeglugi przybrzeżnej). Sieć współpracy obejmuje 29 wspólnych linii głównych i 29 wspólnych linii wahadłowych na szlakach handlowych Wschód-Zachód.

Oczekiwana decyzja o powrocie to efekt stabilizacji sytuacji na trasie prowadzącej przez Kanał Sueski, Morze Czerwone i Zatokę Adeńską. Przypomnijmy, w listopadzie 2023 roku, w odpowiedzi na trwający od miesiąca konflikt między Izraelem a palestyńskim Hamasem w Strefie Gazy, jemeńscy bojownicy Huti, podkreślając solidaryzowanie się z drugą wspomnianą stroną, rozpoczęli ataki na statki państw i podmiotów powiązanych z izraelskimi władzami i podmiotami. W efekcie rozpoczął się prawdopodobnie największy jak dotąd w XXI wieku kryzys międzynarodowej żeglugi. Wielokrotnie pisaliśmy o atakach jemeńskich rebeliantów na jednostki morskie, głównie z użyciem pocisków przeciwokrętowych, a także bezzałogowych pojazdów latających i nawodnych. W efekcie zaatakowano ponad 100 statków, a niemal 40 ucierpiało. Kilka z nich zostało zatopionych, zginęło bądź zostało rannych kilkanaście osób wśród członków załóg. Niektórzy byli przetrzymywani przez Huti. 

W efekcie agresji na żeglugę wielu przewoźników, w tym tak czołowi jak wspomniani Hapag-Lloyd i Maersk, zdecydowali się na zmianę tras morskich. Oznaczało to, że zamiast przez Kanał Sueski zdecydowali się naopływanie Przylądka Dobrej Nadziei w Republice Południowej Afryki. W efekcie nastąpiły opóźnienia wynikające z długości podróży statków, co zakłóciło światowe łańcuchy dostaw i wpłynęło na wzrost cen frachtu. Dowodem zmian był fakt, że statki płynące np. z chińskich portów do Gdańska podróżowały nawet dwa tygodnie dłużej. Choć z czasem, biorąc pod uwagę utrzymanie ciągłości nowych tras, operatorzy morscy i portowi wypracowali nowe rozwiązania, tak wciąż należało się liczyć z nowymi terminami zawinięć statków oraz przeładunków. 

Boleśnie sytuację odczuł Zarząd Kanału Sueskiego oraz Egipt, dla którego cieśnina stanowi ważny element gospodarki. W 2024 roku ruch morski spadł o 40-50%, potem nawet o 60%. Wraz Odpowiednio zmiana rok do roku to 70-75 statków w 2023 roku, zaledwie 20-23 statki w 2024 roku i 36-34 statki w 2025 roku. 

Aby zapewnić bezpieczeństwo żeglugi, jeszcze w grudniu 2023 roku USA ogłosiły misję pk. „Prosperity Guardian”, a w lutym 2024 roku Unia Europejska zainaugurowała operację EUNAVFOR Aspides. Obie mają ten sam cel, ochronę żeglugi i statków w regionie, a także reagowanie na inne zagrożenia. Wiąże się to choćby z misjami eskortowymi kontenerowców i innych jednostek morskich na newralgicznej trasie. Z takiej oferty korzystają setki statków.

Obok tego siły przede wszystkim USA rozpoczęły regularne ataki na pozycje i cele w zachodniej części Jemenu, kontrolowanej przez Huti, niszcząc ich instalacje militarne i utrudniając prowadzenie ataki. Zwalczano też przemyt broni i innego wyposażenia, głównie z Iranu, który jako państwo szyickie aktywnie od lat wspiera rebeliantów, walczących z sunnickim rządem. Co należy zauważyć, mimo wielokrotnie prowadzonych ataków, żaden okręt międzynarodowej koalicji nie został trafiony. Prawdopodobnie osłabienie trwania konfliktu w Strefie Gazy, jak i przemęczenie i brak środków do dalszej walki Huti wpłynęły, że po okresie w 2024 roku, gdy dochodziło do niemal codziennych ataków na statki i okręty, właściwie zostały zaniechane. Sami bojownicy ogłosili zawieszenie swoich działań. Była to szansa, aby przewoźnicy, stopniowo, rozpoczęli powroty na trasę, z której niektórzy nie korzystali pod ponad dwóch lat.

W miarę możliwości Hapag-Lloyd i Maersk wprowadzą zmiany także w serwisach SE1 i SE3, aby umożliwić przeprawę przez Morze Czerwone i Kanał Sueski w późniejszym terminie. Dalsze informacje na ten temat zostaną przekazane klientom i innym zainteresowanym stronom w odpowiednim czasie. Na tym etapie nie przewiduje się dalszych zmian w sieci Gemini związanej z Morzem Czerwonym. Należy tu zauważyć, że wynikające z tego zmiany, przede wszystkim inne terminy zawinięć statków do terminali, wymusza stopniowy proces wdrażania, aby nie zakłócać pracy podmiotów w ramach łańcucha dostaw.

Obaj przewoźnicy podkreślają, że zostaną podjęte najwyższe możliwe środki bezpieczeństwa załóg i ładunków, zaznaczając że to ich priorytet. Będą też uważnie monitorować sytuację w regionie Bliskiego Wschodu, a wszelkie zmiany w serwisie Gemini pozostaną nadal uzależnione od utrzymującej się stabilności w regionie Morza Czerwonego i braku eskalacji konfliktów w tym regionie.