Gaz na morzu i w portach. Polska beneficjentem amerykańskiej dominacji na morskim rynku LNG

Światowy handel LPG odnotowuje stałą poprawę w ciągu ostatnich dwóch lat, po bardzo słabym roku 2021. Całkowity eksport morski LPG w 2023 roku wzrósł o 3,6% rok do roku do 144,4 mln ton, wynika z danych LSEG – podaje Banchero Costa. Import LPG do Polski wzrósł o 6,5% w stosunku do 2022 r. do 2,625 tys. ton – ustaliła Polska Organizacja Gazu Płynnego. W pierwszym kwartale 2024 roku światowy eksport LPG wzrósł do 37,3 mln ton.

W 2023 r. podaż gazu płynnego w handlu morskim rosła wolniej niż w 2022 r. Wtedy zanotowano wzrost o 4,4% r/r, który nastąpił po spadku o 6% r/r w 2021 r. Zdaniem Banchero Costa Research liczby te nie odzwierciedlają całych obrotów. Dają się zauważyć znaczne różnice w wielkościach wywozu dokonywanego przez różnych eksporterów. Stwierdzono również odchylenia w wolumenie przyjmowanych ładunków przez różnych importerów.

Amerykanie gazowym liderem

W okresie styczeń-grudzień 2023 r. eksport LPG z USA wzrósł bardzo istotnie o 15% r/r do 59,9 mln ton. Natomiast eksport LPG z krajów Zatoki Perskiej spadł w 2023 roku o 6,4% r/r do 40,4 mln ton. Ze Zjednoczonych Emiratów Arabskich dostawy zmalały do 15,1 mln ton, z Kataru były na poziomie 9,8 mln ton, z Arabii Saudyjskiej - 7,6 mln ton, a z Kuwejtu - 5,1 mln ton.

Dostawy z Półwyspu Arabskiego stanowiły 28% światowego eksportu. Zmniejszył się także eksport z UE o 21,7% r/r w 2023 r. do 5,9 mln ton. Pod względem importu największy popyt generowała gospodarka Chin. W 2023 r. ChRL odpowiadała za 22% światowego importu. Import tego kraju wzrósł o 24,7% r/r w 2023 r. do 31,2 mln ton.

Import UE spadł w 2023 r. o 11,0% r/r do 19,2 mln ton. Wolumeny dostaw do Indii spadły niewiele, bo o 0,6% r/r do 19,1 mln ton. Import Japonii również zmalał w tym samym okresie o 7% r/r do 9,9 mln ton. Import Korei Południowej w 2023 r. zmniejszył się o 13,2% r/r do 7,8 mln ton. W pierwszym kwartale 2024 roku światowy eksport LPG wzrósł z 35,5 mln ton w analogicznym okresie 2023 roku o kolejne 5% r/r do 37,3 mln ton. Stany Zjednoczone są obecnie największym eksporterem LPG na świecie i generują podaż w wysokości około 41,5% światowych wolumenów.

U.S. Energy Information Administration (EIA) podaje, że Stany Zjednoczone wyeksportowały w 2023 r. najwięcej skroplonego gazu ziemnego. W 2023 r. eksport LPG z USA wynosił średnio 11,9 miliardów stóp sześciennych dziennie (bcf/d), co oznacza wzrost o 12% w porównaniu z rokiem 2022. Roczny eksport LNG z Australii i Kataru, dwóch pozostałych największych krajów eksportujących, wahał się w tym okresie 2020–2023 od 10,1 do 10,5 Bcf/d. Rosja i Malezja, również znaczący eksporterzy, dostarczały na rynek w 2023 r. odpowiednio 4,2 Bcf/d i 3,5 Bcf/d.

Wzrost wolumenu eksportu LPG z USA w 2023 r. był możliwy po rozpoczęciu działalności terminalu LNG Freeport w lutym ubr. i osiągnięciu pełnej przepustowości instalacji w kwietniu ubr. Terminal eksportowy Freeport LNG wstrzymał działalność w czerwcu 2022 r. po wybuchu pożaru. Duży popyt na LNG w Europie i wysokie ceny gazu wynikające z rosyjskiej inwazji na Ukrainę i późniejszego spadku dostaw rosyjskiego gazu rurociągami do Europy sprawiły, że Europa stała się atrakcyjna finansowo dla eksporterów gazu.

Eksport LNG z USA ustanawiał rekordy w listopadzie i grudniu 2023 r., osiągając odpowiednio 12,9 Bcf/d i 13,6 Bcf/d. EIA oszacowała, że ​​wykorzystanie zdolności eksportowych w siedmiu amerykańskich terminalach LPG działających w 2023 roku osiągnęło średnio 104% mocy nominalnej i 85% mocy szczytowej.

Regionem otrzymującym największe ilości amerykańskiego LPG w 2023 r. była Europa, na którą przypadało 66% całkowitego eksportu LPG z USA. Kolejnym odbiorcą była Azja z 26% oraz Ameryka Łacińska i Bliski Wschód z łącznym udziałem 8%.

Europa importuje

Kraje europejskie w dalszym ciągu importowały duże ilości LPG w 2023 r. w związku ze zmianą dynamiki handlu światowego po rosyjskiej inwazji na Ukrainę. W 2023 r. europejski popyt i zdolności importu LPG systematycznie rosły, m.in. dzięki uruchamianym terminalom FSRU. EIA prognozuje, że wzrosną one o ponad jedną trzecią. Eksport LNG z USA do Japonii, Korei Południowej, Chin i Indii również wzrósł w 2023 r. w porównaniu z 2022 r. Ponadto w 2023 r. import amerykańskiego gazu rozpoczęły kraje takie jak Wietnam i Filipiny.

Beneficjentem zwiększonej podaży gazu płynnego z terminali amerykańskich jest Polska. Do terminala LNG w Świnoujściu w 2023 r. dotarły 62 dostawy skroplonego gazu - informował Orlen. Dzięki kontraktom z partnerami ze Stanów Zjednoczonych w 2022 r. do Świnoujścia 58 gazowców dostarczyło 4,4 mln ton płynnego gazu. 41 ładunków LNG przypłynęło ze Stanów Zjednoczonych. Były to dostawy częściowo w ramach kontraktów długoterminowych, jak i z rynku spot. 19 zbiornikowców LNG dostarczyło gaz z Kataru. Po jednym transporcie LNG odebrano od dostawców z Trynidadu i Tobago oraz Gwinei Równikowej.

Koncern jest jedynym użytkownikiem terminala, należącego do operatora przesyłowego gazu Gaz-System. Łącznie w 2023 r. dostawy LNG drogą morską wyniosły ok. 4,66 mln ton, o czym informowaliśmy tutaj.

Jak już wspomniano powyżej, eksport LPG z USA w 2023 roku gwałtownie wzrósł o 15% r/r do 59,9 mln ton. Nastąpiło to po wzroście o 9% r/r w 2022 r. W 2021 r. zanotowano chwilowy spadek eksportu o 0,3% r/r. Wzrost w 2020 r. wyniósł 17,6% r/r. W okresie styczeń–marzec 2024 r. produkcja wzrosła o 10,3% r/r do 16,0 mln ton z 14,5 mln ton w I kwartale 2023 r.

Załadunek LPG w Stanach Zjednoczonych w 2023 r. odbywał się głównie w terminalach: Houston (28,6 mln ton w 2023), Beaumont (14,8 mln ton) oraz Freeport (7,2 mln ton). W relacjach eksportowych pracują również terminale: Marcus Hook (3,8 mln ton), Corpus Christi (1,9 mln ton), Ferndale (1,3 mln ton), Port Neches (10,5 mln ton), Geismar (0,4 mln ton).

Chiny głównym odbiorcą gazu z USA

– Głównym odbiorcą amerykańskiego LPG są Chiny. W ostatnich latach natężenie ruchu na tej trasie osiągnęło rekordowy poziom. Podczas gdy handel LPG z USA do Chin zatrzymał się w 2019 r. (było to zaledwie 0,3 mln ton), w 2020 r. Stany Zjednoczone wyłoniły się jako numer jeden dostawca LPG do Chin z 6,2 mln ton – podaje Banchero Costa.

W 2021 roku dostawy LPG wzrosły do 6,9 mln ton, rosnąc w ciągu roku o 11,9%. W 2022 r. było to już 9,2 mln ton, wzrost o 32,7% r/r. W 2023 r. Chiny odebrały 16,3 mln ton gazu, odnotowując wzrost podaży o 77,2% r/r. Na Chiny przypadało 27,2% całkowitego morskiego eksportu LPG z USA w 2023 r. Na drugim miejscu znajduje się Unia Europejska, na którą przypadało 12% eksportu USA w 2023 r.

Do UE dotarło 7,2 mln ton LPG, co oznacza spadek dostaw o 4,8% r/r. Nastąpiło to jednak po wzroście o 53,7% w 2022 r. Stany Zjednoczone wyeksportowały również 6,5 mln ton gazu płynnego do Korei Południowej w 2023 r., co oznacza spadek dostaw o 1,1% rok do roku. Do Japonii dostarczono z USA 6,4 mln ton gazu, czyli mniej o 4,2% r/r.

Eksperci Banchero Costa Research podają, że 29% wolumenów w 2023 r. załadowano na VLGC (zbiornikowce o pojemności 70+ tys. m³), 2% na LGC (25-70 tys. m³), 15% na MGC (13-25 tys. m³) i 54% na SGC (0–13 tys. m³).

Fot. Depositphotos