Gaz i ropa naftowa z Rosji dwukrotnie droższe niż na początku roku. Rekordowy kwiecień i maj 2026 r. [ANALIZA]

Cena spot ropy naftowej z regionu (ESPO) wynosiły około 103,50–105,00 USD za baryłkę 22 maja 2026 r. To ponad dwukrotnie więcej niż limit cen w UE i Wielkiej Brytanii wynoszący 44,10 USD za baryłkę i o 53% więcej niż amerykański limit 60 dolarów za baryłkę. W końcu kwietnia ceny LNG były o 100% wyższe niż w styczniu br. Ponad 650 zbiornikowców floty cieni wciąż jest aktywnych. 

Operatorzy statków z Francji i Chin obsłużyli 54% rosyjskich transportów LNG. Zarejestrowani armatorzy z Singapuru i Japonii kontrolowali 67% całkowitej pojemności floty. Zarządcy z siedzibą w Singapurze i na Bermudach nadzorowali 53% rosyjskich przesyłek LNG, a statki pływające pod banderami Wysp Bahama i Cypru odpowiadały za 63% ładunków w zbiornikach statków – podsumowali w najnowszym raporcie analitycy Instytutu Ekonomicznego Szkoły Ekonomicznej z Kijowa (KSE Institute).

Oprócz skroplonego gazu dostarczanego statkami, również do portów Unii Europejskiej, dostawcy z Rosji zarabiali na eksporcie pozostałych surowców energetycznych. W kwietniu 2026 roku rosyjskie przychody z eksportu paliw kopalnych wzrosły o 4% w ujęciu miesięcznym, do 734 mln EUR dziennie – informuje Luke Wickenden z Center for Research on Energy and Clean Air (CREA) – podkreśla, że „Wzrost ten nastąpił pomimo 7% spadku wolumenu eksportu w ujęciu miesięcznym”.

Ukraińskie ataki dronów na rosyjską infrastrukturę zapewniającą dostawy ropy naftowej i produktów na eksport spowodowały 24% spadek dostaw ropy drogą morską. Między innymi uszkodzone zostały terminale paliwowe na Bałtyku i Morzu Czarnym. To przełożyło się na niższe przychody ze sprzedaży. Rosyjskie przychody z eksportu ropy naftowej spadły o 9% w ujęciu miesięcznym, do 374 mln EUR dziennie – ustalili analitycy CREA. Stało się tak pomimo znacznego wzrostu cen rosyjskiej ropy. 

Wyraźnie zmieniły się statystyki dostaw ropy do UE w kwietniu br. po wznowienie transportu rurociągowego ropy naftowej przez południowy odcinek rurociągu Przyjaźń na Węgry i Słowację. Eksport ropy naftowej rosyjskimi rurociągami wzrósł o 36% w stosunku do marca br. 

Rekordowe dochody z ropy 

Wstępne szacunki, oparte na cenie rosyjskiej ropy naftowej na rynku międzynarodowym wynoszącej 93 USD za baryłkę, pozwalają szacować, że wpływy do budżetu rosyjskiego z podatku od eksportu kopalin wyniosły 7,8 mld EUR w kwietniu 2026 r.

Wzrost dochodów eksporterów rosyjskich wynika z tego, że w kwietniu br. średnio ceny rosyjskiej ropy Ural i ESPO (East Siberia-Pacific Ocean) wynosiły średnio 92-96 dolarów za baryłkę. To ponad dwukrotnie więcej niż limit cen narzucone przez UE wynoszący 44,10 USD za baryłkę i o 53% więcej niż amerykański limit 60 dolarów za baryłkę wynika z danych Argus Media.

Cena spot ropy naftowej z regionu ESPO wynosiła około 103,50–105,00 USD za baryłkę 22 maja 2026 r. – podawał portal EChemi.com. ESPO to rosyjska ropa naftowa najwyższej jakości, znana z wysokiej wydajności destylatów średnich, wyceniana i sprzedawana głównie na rynkach azjatyckich.

W ekstremalnych sytuacjach średnie ceny FOB ropy Uralu wzrosły o ok. 33 USD/baryłkę m/m do ok. 76 USD/baryłkę w marcu, znacznie przekraczając narzucony limit cenowy UE. Ceny FOB na ESPO Kozmino wzrosły o około 31 USD/baryłkę do około 85 USD/baryłkę. Ceny rosyjskiego oleju napędowego i oleju napędowego wzrosły odpowiednio do ok. 144 USD/baryłkę i ok. 134 USD/baryłkę, a ceny oleju opałowego wzrosły prawie dwukrotnie do 61 USD/baryłkę.

Równie dobrej jakości rosyjska ropa Urals była w maju br. notowana na poziomie około 100 dolarów za baryłkę, zbliżając się do międzynarodowych cen referencyjnych – wyjaśniają eksperci TradingEconomics.com. Rosyjscy eksporterzy w kwietniu br. dostarczali na rynek około 7,03 mln baryłek dziennie. Tu także zadziałało zamknięcie Cieśniny Ormuz, które ograniczyło podaż ropy na rynek światowy.   

Ceny oleju napędowego w Rosji wynosiły średnio 158,10 dolarów za baryłkę, pokazują dane IEA, czyli o 58 dolarów powyżej limitu 100 dolarów za baryłkę.  Olej opałowy wyceniono na 51,70 USD za baryłkę, nieco powyżej limitu 45 USD za baryłek – podaje Michelle Wiese Bockmann z University of South Australia, analityczka z 25 letnim doświadczeniem w śledzeniu handlu zbiornikowcami na 3 kontynentach. 

Trzy kolejne 30-dniowe zwolnienia z sankcji handlu na rosyjską ropę na wodę wydane przez USA wyraźnie dało się zauważyć na rynku po stronie podaży. Nie zmieniło jednak presji na ceny. Dzieje się tak mimo tego, że Wielka Brytania ogłosiła również w tym tygodniu, że opóźniła planowane ograniczenia importu produktów rafinowanych pochodzących z ropy rosyjskiej i skroplonego gazu ziemnego.

Rekordowe dochody z gazu 

W efekcie dochody rosyjskich eksporterów z dostaw skroplonego gazu ziemnego (LNG) wzrosły aż o 25%, do 58 mln EUR dziennie – wyliczyli analitycy Instytutu Ekonomicznego z Kijowa. Większość, bo 55% rosyjskich dostaw LNG odebrana została w kwietniu br. w terminalach gazowych UE. Francja i Chiny wykorzystywały terminale importowe LNG w marcu na maksymalnych mocach. 

Operatorzy z tych krajów odpowiadali łącznie za 42% całkowitego importu. Terminale Zeebrugge (Belgia) i Montoir (Francja) odebrały 46% dostaw instalacji Jamał, podczas gdy Tongyeong (Korea Południowa) i Rudong LNG Terminal (PetroChina, Chiny) przyjęły 34% dostaw z termnali Sachalin-2. Spośród wszystkich dostaw, francuscy i chińscy zarządcy statków obsłużyli 54% rosyjskich dostaw LNG – wyliczyli naukowcy z KSE Institute. 

Ustalili oni, że „Armatorzy z Singapuru i Japonii kontrolowali 67% całkowitej pojemności floty. Zarządcy ISM z siedzibą w Singapurze i na Bermudach nadzorowali 53% rosyjskich dostaw LNG, a statki pływające pod banderami Wysp Bahama i Cypru odpowiadały za 63% całkowitych dostaw LNG. Dostawy rosyjskiego LNG do terminali UE zmalały o 1%, a utracony wolumen UE został przejęty przez Chiny i Japonię. Import rosyjskiego LNG tych krajów zwiększył się odpowiednio o 32% i 57%.

Analitycy z Kijowa obliczyli, że „Przychody z eksportu gazu rurociągowego wzrosły o 15% do 82 mln EUR dziennie”. Stało się tak, mimo tego że podaż zmalała o 7% w ujęciu miesięcznym. Ponieważ w kwietniu przez Cieśninę Ormuz przepłynęły tylko dwa gazowce LNG, to globalne dostawy gazu pozostały ograniczone, a ceny rosły. W rezultacie wysokie ceny zanotowano również na rynku europejskim. Ich wzrost o 24% r/r sprawił, że Rosja zwiększyła przychody z eksportu gazu.

Rosły również przychody z eksportu morskich produktów naftowych. Dzięki wzrostowi o 32% w ujęciu miesięcznym, dostawcy z Rosji zarabiali 173 mln EUR dziennie. Przychody z eksportu węgla również wzrosły o 5% w ujęciu miesięcznym. Eksporterzy zarabiali 45 mln EUR dziennie, a wolumen eksportu wzrósł o 3%. 

Aktywne floty cieni

W kwietniu 2026 roku niezwykle aktywne były również floty cieni. Odpowiadały one za najwyższy w historii udział w eksporcie paliw kopalnych Rosji (54%). Z okazji skorzystali również armatorzy nie objęci sankcjami. Zbiornikowce operatorów z krajów G7+ przetransportowały kolejne 44% ropy naftowej. 

Zniesienie sankcji amerykańskich na eksport rosyjskiej ropy zwiększyło również aktywność flot cieni i operatorów europejskich. Według Międzynarodowej Agencji Energii (IEA), Rosja zarobiła w kwietniu 19,18 mld dolarów na eksporcie ropy, co stanowi wzrost o 6,28 mld dolarów w porównaniu z rokiem poprzednim. Stało się tak pomimo zmniejszenia produkcji ropy o 460 tys. baryłek dziennie do 8,8 mln baryłek dziennie – podaje TradingEconomics.com.  

Flota cieni i statków zombie złapała wiatr w żagle. Dziś znowu odgrywa kluczową rolę w eksporcie ropy naftowej z Rosji. Instytut KSE szacuje, że w marcu 2026 r. z rosyjskich portów lub w przeładunkach statek-statek (STS) uczestniczyło 194 zbiornikowców floty cieni. 92% statków przewożących ropę i produkty miało ponad 15 lat. 

Analitycy z Kijowa piszą w „Russian Oil Tracker – April 2026”, że „Odsetek dni tankowania objętych sankcjami wzrósł z 15% w lipcu 2025 r. do 32% w marcu 2026 r. Stany Zjednoczone, Wielka Brytania, UE, Australia, Kanada i Nowa Zelandia wspólnie objęły sankcjami 651 zbiornikowców.

Fot.: Depositphotos