Wilson - Short Sea Shipping po norwesku

Przedstawiamy kolejny artykuł z cyklu tekstów przedstawiających floty armatorów, których statki zawijają do polskich portów. Tym razem zaprezentujemy norweską grupę żeglugową Wilson, której kabotażowce są częstymi gośćmi naszych rodzimych portów i stoczni.

Organizacja Grupy Wilson i działanie na rynku żeglugowym

Wilson to grupa powiązanych ze sobą spółek, działających w żegludze bliskiego zasięgu oraz logistyce morskiej ładunków masowych zapewnianej za pomocą tonażu małej i średniej wielkości kabotażowców. Spółka Wilson ASA notowana jest na norweskiej giełdzie w Oslo (Oslo Stock Exchange).

Wilson należy do większego norweskiego podmiotu holdingowego o nazwie Caiano. Jego działalność jest zdywersyfikowana. Aktywność dotyczy inwestycji w nieruchomości, działalności hotelarskiej, własności morskich terminali przeładunkowych, żeglugi, a nawet jest tutaj miejsce na włoskie winnice i markę wina „Caiano”. Grupa Caiano, posiada udziały w Euro-Terminal AS, który z kolei poprzez polskie spółki zależne jest właścicielem między innymi Euro-Terminalu w Świnoujściu. Oprócz wspomnianej już Grupy Wilson, działalność żeglugowa odbywa się również za pomocą Green Reefers Group. O flocie chłodniowców zarządzanych dla tej grupy z Polski pisaliśmy w naszym artykule:

„Green Italia” – norweski chłodniowiec zarządzany przez polską spółkę - GospodarkaMorska.pl

Większość z podpisywanych przez grupę Wilson kontraktów przewozowych opiera się na otwartych umowach długoterminowych, tzw. COA (ang. Contract of Affreightment) w ramach których gestorzy ładunków deklarują ilość planowanych w danym okresie przewozów i na tej podstawie zapewniane są przez grupę odpowiednie statki podstawiane w danej ilości do wskazanych portów w określonym czasie. Praktyką rynkową stosowaną w czarterowaniu statków jest to, iż w ramach umów generalnych na każdy przewóz zawierane są zazwyczaj odrębnie czartery na pojedynczą podróż. Dzięki temu zapisy każdej umowy czarterowej można stosować konkretnie dla każdego przypadku transportu z osobna.

Tonaż grupy operuje w ramach tzw. europejskiej żeglugi bliskiego zasięgu. Według definicji zaczerpniętych ze strony internetowej polskiego Biura Promocji Żeglugi Morskiej Bliskiego Zasięgu została ona  zdefiniowana jako „przewóz ładunków i pasażerów drogą morską pomiędzy portami położonymi w geograficznych granicach Europy lub pomiędzy portami nieleżącymi w Europie, ale w krajach mających linię brzegową na morzach zamkniętych graniczących z Europą”.

W chwili obecnej wszystkie europejskie kraje morskie także te, które nie są członkami Unii Europejskiej, aktywnie współuczestniczą w rozwijaniu idei w ramach swoich polityk transportowych.

Żegluga bliskiego zasięgu jeszcze kilka lat temu była bardzo mocno promowana w Unii Europejskiej poprzez hasło przenoszenia ładunków „z lądu na morze” (ang. „from land to sea”). Szczególny nacisk dotyczył potrzeby odciążenia środowiska naturalnego, a także przeciążonego i nieefektywnego transportu drogowego na rzecz rozwiązań bardziej ekologicznych jak również bardziej wydajnych przewozów intermodalnych ze szczególnym uwzględnieniem przewozów morskich, rzecznych i kolejowych. Istniały nawet specjalne programy wsparcia tej idei, jak np. Marco Polo, które dofinansowały inicjatywy organizacji takich rozwiązań.

Potężna flota niedużych jednostek i międzynarodowa załoga

Flota Wilson to kilkadziesiąt (około 92) jednostek, tzw. coasterów w przedziałach tonażowych pomiędzy 1,500 – 3,000 DWT, 3,000 – 4,500 DWT, 5,000 DWT, 6,000 – 8,500 DWT. Dodatkowo
we flocie znajdują się też dwie jednostki kontenerowe o nośności 4,577 ton oraz 4,635 ton jak również dwie jednostki określone przez armatora jako „system vessels” o nośności 3,580 ton oraz 3,599 ton. Statki te mogą w części ładowni przewozić ładunki płynne.

Większość z jednostek jest bezpośrednio własnością Wilsona. Zaledwie 6 jednostek o tonażu od 2,420 do 2,460 ton jest czarterowana na czas, czyli wraz z załogą i odpowiedzialnością za większość kwestii dotyczących zarządu nad jednostką, pozostającą w gestii głównego armatora. Dwie jednostki są natomiast czarterowane na zasadzie „bare boat”. Oznacza to, że to Grupa Wilson odpowiada za zdecydowaną większość spraw związanych z tymi statkami, tj. załogą, zarządem technicznym, handlowym, itp.

80% wszystkich załóg, liczących łącznie około 1,450 osób to Rosjanie. Oprócz tego największy udział narodowościowy w całej grupie mają też marynarze z Polski, Ukrainy i Norwegii. Jak chwali się tym oficjalnie firma, kadra pływająca nie podlega dużej rotacji, dzięki czemu poszczególne statki posiadają stałą, ale zmianową obsadę. Taka polityka kadrowa wpływa z kolei pozytywnie na kondycję techniczną i bezpieczeństwo statków, ponieważ stałe załogi najlepiej eksploatują i odnajdują się na statkach wtedy, kiedy niezbyt często je zmieniają.

W(ilson) Polsce

Statki floty Grupy Wilson są obecne w Polsce bardzo często. Można je napotkać regularnie niemal we wszystkich naszych portach. Pojawiają się również w krajowych stoczniach na różnego rodzaju remontach.

Jedno z ostatnich zawinięć miało miejsce w tygodniu 17. Na statek tego armatora załadowano 66 modułów mieszkalnych produkcji firmy Unihouse S.A. Operacji dokonano we współpracy z Morską Agencją Gdynia Sp. z o.o. na gdyńskim terminalu kontenerowym – Gdynia Container Terminal (GCT), należącym do globalnego potentata CK Hutchison Holdings.

Polskich tropów jest jednak jeszcze więcej. W nazwach statków pojawiają się bowiem polskie miasta i rzeki. I tak na przykład we flocie znajduje się: „Wilson Gdynia”, „Wilson Gdansk”, a nawet „Wilson Odra” i „Wilson Wisla”.


M/v „Wilson Finnfjord” podczas prac przeładunkowych przy Nabrzeżu Francuskim w Porcie Gdynia.
(Fot. R. Marciniak)

Parametry techniczno – eksploatacyjne  m/v „Wilson Finnfjord”:
•  Flaga: Barbados
•  Numer IMO: 9491769
•  Rok budowy: 2012
•  Stocznia: Shandong Baibuting Shipbuilding, Rong Cheng, Chiny
•  DWT: 3,561
•  Towarzystwo klasyfikacyjne i notacja klasy:
DNV GL / 100 A5 E1 Multi-purpose dry cargo ship BWM Equipped for carriage of containers DBC Solas-II-2 Reg19 G Strenghtened for heavy cargo MC E1 AUT
•  Długość (LoA): 89,97 m
•  Szerokość (Breadth): 15,4 m
•  Zanurzenie (Draft): 5,8 m

Rynkowy gigant, czyli 1+1 = 3

Na wiosnę zeszłego roku na rynku pojawiła się wiadomość o powstaniu giganta w segmencie short sea shippingu. Umowa weszła w życie we wrześniu 2020 roku. Wilson wraz z innym armatorem Arkon Shipping podpisali umowę handlową, której celem jest powołanie największego podmiotu żeglugowego, operującego flotą ponad 130 statków i działającego w europejskim short sea shippingu. Wkładem Arkon Shipping miało być 20 masowców, w tym 5 ekologicznych jednostek wielozadaniowych.

Tych 5 jednostek to tzw. Hanse Eco Friendly Multipurpose Vessels, które Rhenus-Arkon-Shipinvest zamówił w 2019 roku. Każda z jednostek miała mieć nośność 4,200 ton oraz posiadać hybrydowy napęd dieselowsko – elektryczny, które spełniałyby najnowsze normy IMO w zakresie parametrów emisji spalin, tzw. IMO – Tier 3. Dodatkowo jednostki dzięki odpowiedniemu kształtowi kadłuba miały zapewniać mniejsze zużycie paliwa. Konstrukcja ładowni statków miała być otwarta, tzw. „open top cargo holds”, a nadbudówki miały być zlokalizowane w części dziobowej, aby umożliwić przewóz większych elementów ciężkich i ponadgabarytowych.

Celem organizacji przedsięwzięcia miało być polepszenie efektywności operacyjnej obu flot, zwiększenie możliwości akwizycyjnych, a także wykorzystanie ekonomii skali na różnych polach działania: eksploatacyjnych, technicznych, finansowych, a także wciąż zaostrzanych, coraz bardziej restrykcyjnych wymagań dotyczących ochrony środowiska naturalnego.

Czy projekt powiedzie się, i jaka będzie rola nowych – starych graczy na rynku? Dotychczasowa wieloletnia działalność Wilsona, sięgająca swoją historią do lat 20-tych XX wieku wskazuje na to, że prowadzi on skuteczną politykę w zakresie akwizycji zarówno tonażu jak i kontraktów ładunkowych, więc pewnie i w tym przypadku należy spodziewać się sukcesu.