Tanger Med obsługuje już niemal połowę kontenerów w Cieśninie Gibraltarskiej

Marokański port Tanger Med obsługuje już 47% wszystkich kontenerów w Cieśninie Gibraltarskiej. Przez 20 lat od swojego otwarcia, odebrał pierwszeństwo portom hiszpańskim, które panowały dawniej w tym regionie. Tylko w ubiegłym roku przez tamtejszy terminal przeładowano 11,1 mln TEU. Ten dynamiczny rozwój opisał w mediach społecznościowych dr Theo Notteboom, profesor gospodarki portowej i morskiej Uniwersytetu w Antwerpii.

Jeszcze przed sześcioma laty w Cieśninie Gibraltarskiej najważniejszym portem było hiszpańskie Algeciras, które pod koniec XX wieku obsługiwało 70% ruchu kontenerowego w regionie. Obecnie przeładowuje się tam "zaledwie" 20% kontenerów na tym szlaku. Od 2020 roku, kiedy stracił pierwszeństwo na rzecz Tanger Med, port przeżywa stagnację. 

W tyle pozostają też inne hiszpańskie porty w Maladze i Walencji, która była dawniej najważniejszym portem na Półwyspie Iberyjskim. Dr Theo Notteboom wymienił również liczby dla najważniejszego w Portugalii terminala kontenerowego w Sines, który także zalicza się do największych portów regionie Cieśniny Gibraltarskiej. Jego udział w tym rynku jeszcze w 2005 roku wynosił 0%, a w 2017 roku osiągnął szczytowe 11,7%. W tamtym roku jednak jego udział spadł do 7,2%.

Badacz rynku morskiego z Antwerpii podkreśla, że panowanie Marokańczyków w tym regionie martwi również europejskich polityków. W opublikowanej kilka dni temu nowej strategii morskiej Unia Europejska zapowiada działania na rzecz utrzymania ruchu kontenerowego w Europie. Wzrost ruchu w znaczących centrach przeładunkowych na obrzeżach UE przypisuje się również niedawnemu włączeniu transportu morskiego do systemu handlu emisjami ETS. 20 marca Europejska Organizacja Portów Morskich organizuje w Brukseli spotkanie, podczas którego omówione zostaną wyniki badań nad ETS, przeprowadzonych przez Hiszpański Urząd Portów (Puertos de Estado).

Hiszpańska Boluda sprzedała udziały Marokańczykom

Pod koniec zeszłego roku hiszpański gigant portowy Boluda Corporación Marítima wszedł w strategiczne partnerstwo z Marokańczykami z Marsa Maroc i sprzedał im 45% udziałów w swojej spółce portowej Boluda Maritime Terminals (BMT). Terminalem Tanger Med zarządza właśnie Marsa Maroc. Transakcji, za 80 milionów euro dokonała spółka-córka Marsa Maroc – Marsa Maroc International Logistics (MMIL). Podczas sprzedaży Boluda korzystała z doradztwa hiszpańskiego Banca March i niemieckiej firmy prawnej CMS.

Boluda zachowała kierownictwo we wspólnym przedsiębiorstwie, a Marsa Maroc otrzymała prawo głosu i zaistnieje na europejskim rynku. Spółka Boluda Maritime Terminals zarządza 9 hiszpańskimi portami na Półwyspie Iberyjskim i Wyspach Kanaryjskich: w Sewilli, Santanderze, Vilagarcía, Las Palmas, Teneryfie, Lanzarocie, Fuerteventurze, Kadyksie i La Palma. W zeszłym roku w zarządzanych przez BMT portach przeładowano ponad 1 milion TEU. Firma Boluda Lines utrzymuje 11 połączeń morskich, głównie pomiędzy kontynentalną Hiszpanią i Wyspami Kanaryjskimi, ale też z Balearami, Europą Północną, Włochami, Afryką Zachodnią i Wyspami Zielonego Przylądka. Jest również obecna w Gibraltarze, Ameryce Łacińskiej i na Oceanie Indyjskim. Firma dzieli się na dwa główne działy: Boluda Shipping i Boluda Towage.

W sumie Boluda Lines, należące do Boluda Shipping, jest największym krajowym przewoźnikiem morskim w Hiszpanii i w 2024 roku przewiozła ponad 14 000 TEU. Łącznie pięć największych hiszpańskich firm z branży przewiozło około 26 000 TEU. Oprócz tego firma Boluda Towage jest jednym z największych na świecie operatorów holowników. W swojej flocie posiada ich ponad 600 i działa w ponad 230 portach na świecie. Boluda Corporación Marítima jest firmą rodzinną, która wywodzi się od założonej w 1837 roku firmy transportowej Naviera Fos. W 1920 roku Vicente Boluda Marí przekształcił ją w firmę holowniczą, działającą początkową w porcie w Walencji. Dziś zarządza nią Vicente Boluda Fos. Wśród siedmiu członków zarządu, czworo najważniejszych jest członkami rodziny Boluda. 

Po wejściu do Boluda Maritime Terminals marokańska firma Marsa Maroc International Logistics będzie obecna w 34 terminalach i 20 portach. Marsa Maroc jest publiczną spółką akcyjną, nad którą kontrolę sprawuje marokański rząd, a państwo posiada 25% jej akcji. Przedsiębiorstwo operuje terminalem cargo w Tanger Med, największym porcie Afryki i Morza Śródziemnego. Port jest również największym udziałowcem Marsa Maroc i dzięki pieniądzom z monarszego królewskiego funduszu rozwoju im. Hassana II, posiada 35% jego akcji. Tanger Med przed około pięcioma laty wyprzedził hiszpańską Walencję pod względem liczby i tonażu przeładowanych towarów i dóbr.