Panama przejmuje kontrolę nad strategicznymi portami przy Kanale Panamskim

Władze Panamy oficjalnie przejęły kontrolę nad dwoma kluczowymi portami kontenerowymi przy Kanale Panamskim – Balboa (strona Pacyfiku) i Cristóbal (strona Atlantyku). Decyzja weszła w życie 23 lutego po publikacji w Gaceta Oficial ostatecznego wyroku Sądu Najwyższego, który uznał za niekonstytucyjną 25-letnią koncesję przyznaną w 2021 roku spółce Panama Ports Company (PPC), filii hongkońskiego konglomeratu CK Hutchison Holdings.

Przejęcie nastąpiło na mocy dekretu wykonawczego prezydenta José Raúla Mulino, który powołał się na „pilny interes społeczny i konieczność zapewnienia ciągłości operacji portowych”. Władze Panamy przejęły natychmiastową kontrolę operacyjną nad terminalami, w tym nad wszystkimi aktywami ruchomymi: dźwigami, pojazdami, systemami komputerowymi i oprogramowaniem. Porty Balboa i Cristóbal, zarządzane przez CK Hutchison od 1997 roku, obsługują znaczną część ruchu kontenerowego przez Kanał Panamski – jedną z najważniejszych arterii handlowych świata. Ich bezproblemowe funkcjonowanie jest kluczowe dla globalnych łańcuchów dostaw. „Panama Maritime Authority przejęła porty i gwarantuje ciągłość operacji bez zakłóceń. Priorytetem jest stabilność zatrudnienia i płynność handlu międzynarodowego” – oświadczyła AMP po zajęciu terminali.

W okresie przejściowym (do 18 miesięcy) tymczasowym operatorem portów będzie APM Terminals – spółka zależna duńskiego giganta A.P. Moller-Maersk. W tym czasie władze Panamy planują ogłosić międzynarodowy przetarg na nową długoterminową koncesję.

Decyzja Sądu Najwyższego z końca stycznia 2026 r. zakończyła wielomiesięczny spór prawny i polityczny wokół kanału. Wyrok podważył konstytucyjność przywilejów i zwolnień podatkowych przyznanych PPC, co było przedmiotem audytu i nacisków zarówno wewnętrznych, jak i międzynarodowych – w tym ze strony Stanów Zjednoczonych, które od lat wyrażały obawy przed wpływem chińskich podmiotów na strategiczny szlak wodny.

CK Hutchison Holdings zareagowało wszczęciem międzynarodowego arbitrażu inwestycyjnego przeciwko Panamie na mocy traktatu o ochronie inwestycji, domagając się odszkodowania za utracone prawa. Firma wcześniej planowała sprzedaż obu portów w ramach globalnej transakcji o wartości ok. 23 mld USD konsorcjum z udziałem m.in. BlackRock – plan ten został jednak zablokowany.

Prezydent Mulino podkreślił, że przejęcie to akt suwerenności i obrony interesu narodowego. „Kanał Panamski i jego infrastruktura należą do Panamy i będą służyć Panamie” – stwierdził.

Fot: Depositphotos