Panama: CK Hutchison formalnie poinformował rząd o wejściu na ścieżkę prawną

Spółka CK Hutchison formalnie poinformowała rząd Panamy o wejściu na ścieżkę prawną po tym, jak sąd najwyższy tego kraju zakończył jej kontrakty na zarządzanie portami Cristóbal i Balboa. Hongkońska firma kierowała tymi portami od 1997 roku, a w 2021 roku przedłużono umowę na kolejne 25 lat.

29 stycznia Sąd Najwyższy Panamy orzekł, że ustawa, na podstawie której odbywa się dzierżawa portów jest niekonstytucyjna, a umowa zbyt faworyzuje CK Hutchison. Portami, zlokalizowanymi przy obu krańcach Kanału Panamskiego w imieniu firmy, zarządzała spółka zależna Panama Ports Company (PPC). W odpowiedzi chińska dyplomacja oraz Urząd ds. Hongkongu i Makau stwierdziły, że to decyzja sądu jest nielegalna oraz niekorzystna dla Panamy i jej obywateli. Niedługo później zapowiedziano dążenie Chin do arbitrażu. Urząd Morski Panamy ogłosił realizację decyzji sądu 30 stycznia. Wtedy porty ogłoszono, że tymczasowo przejmie je APM Terminals, spółka zależna  A.P. Moller-Maersk A/S.

W piątek CK Hutchison oficjalnie poinformował panamski rząd o tym, że chce wejść na ścieżkę prawną na podstawie traktatów o handlu międzynarodowym. Firma będzie dążyła więc do arbitrażu inwestycyjnego. W oświadczeniu na ten temat zagrożono również krokami prawnymi wobec Maerska, jeśli faktycznie obejmie zarządzanie infrastrukturą portową w Cristóbal i Balboa. Władze Hongkongu rozpoczęły już konsultacje prawne ws. możliwości podważenia decyzji Panamy przed międzynarodowym sądem. Podkreślono, że państwo panamskie odebrało spółce porty bez jasnego planu co do ich przyszłości.

Zgodnie z zapowiedzią, ewentualne pozwy ze strony CK Hutchison grożą teraz Republice Panamy, Maerskowi i wszystkim podmiotom, które współpracują z nimi w tej sprawie. Duńska firma również została oficjalnie poinformowana o możliwych pozwach, jeśli zajmie porty ze szkodą dla CK Hutchison. 

Chińczycy zapowiadają również, że podejmą wszelkie kroki, by chronić pracowników w Cristóbal i Balboa tak, aby uniknąć zakłóceń w pracy portów. Obiecuje również opiekę nad wszystkimi klientami i dostawcami, którzy korzystają z infrastruktury. Realizację tych zapowiedzi uzależnia od postawy rządu i sądy najwyższego Panamy. 

Choć decyzja Sądu Najwyższego została już ogłoszono, a CK Hutchison zapowiada pozwy, to nadal nie opublikowano wyroku sądu, który doprowadził do tej sytuacji. Pomimo tego, na podstawie decyzji Urzędu Morskiego Panamy, w portach uruchomiono działania przejściowe, mające na celu przekazania zarządu Maerskowi. 

Eksperci wskazują jednak, że uzyskanie jakiegokolwiek orzeczenia arbitrażowego w tej sprawie potrwa najpewniej lata, a Panama może ignorować wezwania CK Hutchison. Wyrok Sądu Najwyższego Panamy, choć oficjalnie nie związany z polityką, został wydany w czasie, gdy prezydent USA Donald Trump krytykował Panamę za zbytnią obecność chińskiego kapitału na Kanale Panamskim i sugerował nawet ponowne, siłowe zajęcie tej drogi wodnej przez USA.

Rząd Panamy zaprzeczał, aby Chiny "kontrolowały" kanał, a teraz odrzucają oskarżenia Chin o niesprawiedliwość wobec hongkońskiego CK Hutchison. Prezydent Jose Raul Mulion oświadczył, że sądownictwo w jego państwie jest niezależne od władzy wykonawczej. Po decyzji sądu, ceny akcji CK Hutchison spadły o 4,6%. Podczas następnej sesji giełdy w Hongkongu akcje jednak odbiły się o 2%.

Porty Cristóbal i Balboa były do tej pory wystawione przez CK Hutchison na sprzedaż jako część oferty o wartości 23 miliardów dolarów. W grę wchodziło kupno zarządu nad 43 portami w 23 krajach. O zakup rywalizowały głównie BlackRock i Mediterranean Shipping Company. Pierwotna oferta nie spodobała się ani Pekinowi ani Waszyngtonowi. Chiny zabiegały o dołączenie do niej swojego inwestora COSCO, a Stany Zjednoczone uznały, że nie wykluczają interwencji wojskowej. Wyrok Sądy Najwyższego Panamy przyjęto w USA z zadowoleniem. Teraz nie wiadomo, czy sprzedaż portów CK Hutchison, bez portów w Panamie, w ogóle dojdzie do skutku.