Kryzys w rosyjskim sektorze arktycznym. Brak statków klasy lodowej paraliżuje projekt Arctic LNG 2

Rosyjski projekt wydobycia gazu ziemnego skroplonego (LNG) Arctic LNG 2, zlokalizowany na Półwyspie Gydańskim w obwodzie jamalsko-nienieckim, zmaga się z poważnym kryzysem logistycznym spowodowanym niedoborem specjalistycznych statków zdolnych do nawigacji w warunkach arktycznych. W tym sezonie zimowym, wobec wcześniejszego i szybszego zamarzania Morza Karskiego, tylko jeden statek klasy Arc7 – "Christophe de Margerie" – jest w stanie obsługiwać transport LNG z tego obiektu, co prowadzi do redukcji produkcji i opóźnień w eksporcie. 

To ograniczenie, połączone z międzynarodowymi sankcjami, pokazuje szerszy kryzys w rosyjskiej flocie arktycznej, zagrażający planom Moskwy dotyczącym rozwoju Północnej Drogi Morskiej (NSR) jako alternatywy dla tradycyjnych szlaków handlowych. Projekt Arctic LNG 2, prowadzony przez firmę Novatek we współpracy z międzynarodowymi partnerami, miał osiągnąć pełną moc produkcyjną 19,8 mln ton LNG rocznie. Jednak wczesne nadejście grubego lodu w grudniu 2025 roku zmusiło jeden z tankowców do zawrócenia podczas próby dostawy do Chin, co uniemożliwiło kontynuację eksportu. 

W odpowiedzi Rosja po raz pierwszy w historii wysłała całą flotę ośmiu nuklearnych lodołamaczy, w tym najnowsze jednostki jak "Arktika" i "Sibir", aby eskortować ładunki przez NSR. Mimo tego, dostawy LNG pozostają zablokowane, a produkcja w Arctic LNG 2 została znacząco zmniejszona z powodu braku statków. 

Główną przyczyną kryzysu są sankcje nałożone przez Unię Europejską i Stany Zjednoczone po inwazji na Ukrainę w 2022 roku, które uniemożliwiły dostawę zamówionych statków klasy lodowej z zagranicznych stoczni. Arctic LNG 2 polega w dużej mierze na starszych jednostkach klasy Arc4, które nie radzą sobie z grubym lodem, w przeciwieństwie do floty 15 statków Arc7 obsługujących sąsiedni projekt Yamal LNG. 

Opóźnienia w budowie

Dodatkowym problemem jest opóźnienie w budowie nowych tankowców w rosyjskich stoczniach, gdzie wiele jednostek utknęło z powodu braku komponentów i technologii. W grudniu 2025 roku Rosja świętowała dostawę pierwszego krajowego tankowca LNG klasy lodowej, "Alexey Kosygin", dla firmy Sovcomflot, z planami na dwa kolejne w 2026 roku. 

Jednak eksperci oceniają, że te kroki są niewystarczające, by nadrobić braki – pełna flota dla Arctic LNG 2 wymaga co najmniej 15 specjalistycznych jednostek. Ograniczenia unijne, które wejdą w marcu 2026, dodatkowo pogorszą sytuację, blokując dostęp do zachodnich technologii i rynków. 

Ten kryzys nie tylko wpływa na eksport LNG, wart miliardy dolarów, ale także podważa rosyjskie aspiracje do dominacji w arktycznym handlu. Północna Droga Morska, promowana jako szybsza i tańsza alternatywa dla Kanału Sueskiego, może stracić na atrakcyjności, jeśli problemy logistyczne się utrzymają. Rosyjskie władze zapowiadają przyspieszenie budowy floty, ale w obliczu zmian klimatycznych – paradoksalnie przyspieszających zamarzanie w niektórych rejonach Arktyki – wyzwania pozostają znaczące. Analitycy ostrzegają, że bez rozwiązania kwestii sankcji i inwestycji w technologie, Rosja może utracić pozycję lidera w arktycznym LNG, co wpłynie na globalny rynek energii.