Decyzja o budowie SMR w Kanadzie. To ważne też dla... żeglugi

Rząd prowincji Ontario – właściciel firmy Ontario Power Generation – podjął w czwartek ostateczną decyzję inwestycyjną dotyczącą budowy pierwszego na świecie reaktora BWRX-300 i jednocześnie pierwszego SMR-a w świecie zachodnim. To przełom, który odczujemy być może także w... żegludze. 

To kolejny, po uzyskaniu w kwietniu tego roku zezwolenia na budowę, przełomowy etap potwierdzający dojrzałość i gotowość technologii GE Hitachi Nuclear Energy, których budowę w Polsce przygotowuje Orlen Synthos Green Energy.

– Ostateczne zatwierdzenie budowy pierwszego BWRX-300 w Kanadzie to ważny sygnał dla całego sektora energetyki jądrowej na świecie, a dla nas w Polsce – potwierdzenie, że wybrana przez nas technologia GE Hitachi Nuclear Energy jest gotowa do wdrożenia w warunkach komercyjnych – powiedział Rafał Kasprów, prezes Zarządu Orlen Synthos Green Energy. – W realizacji naszego programu budowy floty reaktorów idziemy krok za Ontario Power Generation, czerpiąc z ich doświadczeń i wypracowanych rozwiązań. 

Decyzję ogłosili na terenie budowy w Darlington wspólnie przedstawiciele rządu prowincji Ontario, Ontario Power Generation oraz GE Hitachi Nuclear Energy. Co istotne, decyzja inwestycyjna dotyczy czterech reaktorów BWRX-300, które mają powstać do 2035 roku.

Dobre dla gospodarki

– Nasz Niezależny Operator Systemu Elektroenergetycznego postawił bowiem sprawę jasno: SMR-y są najlepszym wyborem, żeby dostarczyć stabilną, zeroemisyjną energię w przystępnej cenie – powiedział Stephen Lecce, minister ds. energii i elektryfikacji prowincji Ontario.

W trakcie uroczystości podkreślano, ze budowa floty SMR będzie miała gigantyczny wpływ na konkurencyjność gospodarki Onterio, opartej na taniej energii. Dodatkowe wpływy do budżetu prowincji wynikające z ożywienia gospodarczego szacowane są na 36 mld dolarów kanadyjskich, liczbę nowych miejsc pracy na 18 tys., przy czym nie są to miejsca tylko w przemyśle jądrowym.

- Te zapowiedzi rozwoju gospodarczego i wpływu na gospodarkę nie są przesadzone - mówi w rozmowie z serwisem Gospodarka Morska Jacek Drózd, wiceprezes Zarządu OSGE, który reprezentował spółkę podczas uroczystości na terenie budowy elektrowni z reaktorem BWRX-300 w Darlington. - Bazując na doświadczeniach z projektu Barakah w ZEA realizowanego w Zjednoczonych Emiratach Arabskim trzeba powiedzieć, że inwestycja w energetykę jądrową zmienia całą gospodarkę. Także w ZEA wiele firm współpracujących weszło na zupełnie inny poziom kompetencji. 

Jednocześnie prezes Drózd podkreśla, że budowa SMR oznacza inne podejście do energetyki jądrowej, w tym znacznie mniejszych projektów, mniejszych nawet niż SMR. Może oznaczać także zmiany w przemyśle stoczniowym i dekarbonizacji żeglugi. - Podczas szczytu klimatycznego COP w Dubaju w 2023 r. Koreańczycy chwalili się projektami statków z napędem jądrowym, odpowiedni zeskalowanym do potrzeb zasilania statków. To może być ważna zmiana w światowej żegludze. Małe projekty jądrowe mogą też służyć do zaopatrywania w energię i ciepło miejscowości położonych daleko np. na północy, odciętych od sieci energetycznych. To wszystko sprawia, że przed projektami jądrowymi są ogromne perspektywy, ale też pamiętajmy, że każdy projekt jądrowy, także ten najmniejszy, musi być realizowany z poszanowaniem bardzo restrykcyjnych zasad bezpieczeństwa.

Na początku 2025 r. HD Korea Shipbuilding & Offshore Engineering uzyskała zgodę Amerykańskiego Biura ds. Żeglugi na realizację kontenerowca o napędzie jądrowym. Będzie to jednostka o pojemności 15 tys. TEU. To oznacza, że realizacja projektów opartych na "małym atomie" staje się rzeczywistością.

Polska gotowa na budowę

OSGE prowadzi zaawansowane przygotowania do budowy floty reaktorów BWRX-300 wykorzystując dokumentację techniczną i regulacyjną opracowaną dla projektu realizowanego w Darlington na przedmieściach Toronto. Współpraca z firmami z Kanady i USA jest dla firmy podstawą działań związanych z procesem licencjonowania i ubieganiem się o pozwolenia w Polsce. Pozwala to firmie na optymalizację procesów licencyjnych, przyspieszając realizację projektu.

– W kwietniu OPG ukończyło etap prac przygotowawczych – zakres zrealizowanych robót jest imponujący. Uzyskane od nadzoru jądrowego CNSC zezwolenie na budowę pozwala niemal od razu przystąpić do prac właściwych i wylewania tzw. betonu jądrowego. Przez 10 lat uczestniczyłem w zakończonej sukcesem budowie elektrowni jądrowej w Barakah w ZEA, teraz jestem przekonany, że korzystając z doświadczeń kanadyjskich, budowę w Polsce małych reaktorów jądrowych przeprowadzimy podobnie jak w ZEA – na czas i w budżecie  – powiedział Jacek Drózd, wiceprezes Zarządu OSGE.

Kanadyjskie regulacje pozwalają na prowadzenie prac przygotowawczych przed uzyskaniem ostatecznego zezwolenia na budowę. Dzięki temu wybrane przez OPG firmy – Aecon i AtkinsRealis mogły już wcześniej rozpocząć działania na terenie inwestycji. Obecnie zakończone jest już równanie terenu pod budowę reaktora nr 1, a równanie terenu pod budowę reaktorów nr 2-4 jest ukończone w 50 procentach. Na terenie budowy codziennie można zaobserwować około 50 ciężarówek transportujących ziemię w celu wyrównania terenu na którym mają zostać zlokalizowane przyszłe reaktory SMR. Wykop pod szyb budynku reaktora liczy już ok. 10 metrów.

Sprawdzona technologia nowego reaktora

Projekt reaktora BWRX-300 to oparta na sprawdzonych technologiach dziesiąta generacja reaktorów wodnych wrzących (Boiling Water Reactor, BWR) opracowywanych przez firmę General Electric od lat 50. XX wieku. Pierwszy reaktor BWR, Vallecitos, został uruchomiony w 1957 roku. Łącznie w 10 krajach zbudowano 67 reaktorów BWR zaprojektowanych przez GE, nieustannie rozwijając i udoskonalając stosowane rozwiązania. Technologia BWRX-300 łączy sprawdzone i licencjonowane rozwiązania z innowacyjnymi systemami pasywnego bezpieczeństwa oraz uproszczoną konstrukcją. To obecnie najbardziej zaawansowany na drodze do wdrożenia projekt SMR na świecie. 

O OSGE 

ORLEN Synthos Green Energy (OSGE) to spółka powołana przez ORLEN S.A. i Synthos Green Energy S.A. Firma odgrywa wiodącą rolę we wdrażaniu modułowych reaktorów jądrowych w Polsce, chcąc przyczynić się do efektywnej dekarbonizacji elektroenergetyki, ciepłownictwa oraz przemysłu. Misją OSGE jest zbudowanie floty reaktorów BWRX-300 od amerykańsko-japońskiej firmy GE-Hitachi Nuclear Energy, które staną się ważną częścią miksu energetycznego kraju, zapewniając gospodarstwom domowym i przemysłowi stabilną energię elektryczną o zerowej emisji dwutlenku węgla.