Co dalej z budynkiem Poczty Morskiej w gdańskim porcie?

Wpisany do rejestru zabytków budynek Zamorskiej Wymiany Poczty (tzw. Poczty Morskiej), zlokalizowany przy Nabrzeżu Wiślanym w Porcie Gdańsk od lat wzbudza zainteresowanie. Zarząd Morskiego Portu Gdańsk stara się przeprowadzić jego generalną modernizację i adaptację pomieszczeń na cele biurowo – usługowe. Przewodniczący Rady Dzielnicy Letnica przesłał do portu zapytanie ws. przyszłości zabytkowej Poczty Morskiej. Co dalej z budynkiem?

Monumentalny gmach powstały w okresie Wolnego Miasta Gdańska, skrywa wiele ciekawych historii. Poza polskim urzędem pocztowym, mieściły się tam szkoła dla załóg U-bootów, produkowanych w gdańskich stoczniach oraz „Koszary wiślane” Kriegsmarine.

Portowy zabytek

Ten majestatyczny obiekt, zwrócony frontem w stronę kanału portowego, wzniesiono według projektu architekta Czesława Świałkowskiego, społecznika zasłużonego dla gdańskich Polaków, jednego z nielicznych polskich architektów wykonujących zawód w Wolnym Mieście Gdańsku. Budynek wzniesiono w stylu klasycyzmu akademickiego, po który sięgali budowniczowie gmachów użyteczności publicznej w odrodzonym państwie polskim. Architekci wznoszący obiekty strategiczne dla rozwoju niepodległej Polski, celowo sięgali po takie formy, aby dać wyraz siły odrodzonego państwa.

Obiekt jest częściowo podpiwniczony, jednopiętrowy z użytkowym poddaszem oraz strychem. Na parterze znajdują się pomieszczenia pierwotnie użytkowane w celach biurowych (w tym pokój z sejfem), magazynowych, toalety, portiernia. Pomieszczenia poddasza wykorzystywano do celów mieszkalnych. W budynku zachowały się dwie windy towarowe.

Postępująca degradacja budynku, pogorszenie się jego stanu technicznego, który obecnie jest fatalny, zmusiły ZMPG do wyłączenia go z użytkowania oraz do ponoszenia większych kosztów jego zabezpieczenia.

Plany modernizacji wzbudzają emocje od lat

O planach remontowych gmachu pisaliśmy w kwietniu 2024. Port Gdańsk o pozwolenie na budowę starał się od wielu lat. W planach ma adaptację pomieszczeń na cele biurowe. Jako że granice Portu Gdańsk stanowią jednocześnie granice morskiego przejścia granicznego, już w 2017 r. Morski Oddział Straży Granicznej zgłaszał potrzebę przeniesienia części stanu osobowego z budynku znajdującego się na ulicy Kasztanowej, na teren Portu Gdańsk.

Niestety pojawiły się schody. Ówczesny wojewódzki konserwator zabytków najpierw, w grudniu 2019 r. wydał opinię, na podstawie której opracowano dokumentację projektową przebudowy i remontu budynku. Potem najwidoczniej zmienił zdanie, bo w październiku 2021 r. wydał postanowienie, w którym nie uzgodnił projektu budowlanego i zmienił wszystkie wytyczne, a ponadto nałożył ograniczenia dotyczące wnętrza obiektu, pomimo że nie był on wówczas wpisany do rejestru zabytków. Do niego został wpisany w 2024 roku, co otworzyło drogę do uporządkowania procesu remontowego.

Teraz temat dawnego budynku Poczty Morskiej powraca. Przewodniczący Rady Dzielnicy Letnica Sebastian Piasecki, zwrócił się do Zarządu Morskiego Portu Gdańsk S.A. z pytaniami dotyczącymi przyszłości budynku dawnej Zamorskiej Wymiany Poczty przy ul. Chodackiego 26. Po roku od publikacji medialnych Port Gdańsk przekazał oficjalną, szczegółową odpowiedź.

- Dla gdańszczan to budynek symboliczny. Choć stoi na terenie portowym, od lat budzi zainteresowanie i pytania o jego los. Chciałem uzyskać rzetelną informację, na jakim etapie są przygotowania do remontu i jakie mogą być dalsze plany wobec tego obiektu – podkreśla Sebastian Piasecki.

Nowe ustalenia – Port Gdańsk potwierdza plany na lata 2025–2027

Z odpowiedzi udzielonej Sebastianowi Piaseckiemu wynika, że Port Gdańsk:

• wykonał pełną dokumentację techniczną remontu dachu,

• uzyskał decyzję o pozwoleniu na budowę, tj. remont dachu (27.06.2025 r.),

• planowany remont dachu ma zostać przeprowadzony w latach 2025–2027, jako działanie zabezpieczające budynek przed dalszą degradacją,

• prowadzi analizy dotyczące przyszłych funkcji obiektu, w tym konsultacje ze środowiskami naukowymi oraz instytucjami kultury wyższej,

• rozważa ogłoszenie dialogu konkurencyjnego w celu określenia najbardziej racjonalnego modelu zagospodarowania,

• przewiduje, że pełne opracowanie dokumentacji projektowej i formalnej może zająć do trzech lat.

Port zaznaczył jednocześnie, że ze względu na położenie budynku w strefie ograniczonego dostępu obecnie nie przewiduje konsultacji z Radą Dzielnicy Letnica, ale nie wyklucza ich, jeśli analizy wskażą możliwość nadania budynkowi bardziej otwartego charakteru.

Odpowiedź Portu Gdańsk potwierdza, że kluczowy proces inwestycyjny formalnie ruszył, a najważniejsze działania – zwłaszcza zabezpieczenie obiektu – zostaną przeprowadzone w ciągu najbliższych dwóch lat.