Australijskie porty to strategiczne aktywa. Surowce i porty napędzają PKB i australijską gospodarkę

W 2025 r. australijski eksport surowców napędzał gospodarkę. Raport Ports Australia o stanie handlu w Australii pokazał, że porty odgrywają  kluczową rolę w gospodarce i jej wysokiej pozycji na rynku międzynarodowym.  Prawie 700 tys. dokerów wnosi do gospodarki rocznie 264 mld dolarów australijskich.

To przez porty morskie Australia eksportuje swoje największe bogactwa rudę żelaza, i węgiel, a przez terminale gazowe skroplony gaz. Te produkty wspierane są przez rosnący eksport złota i stabilny eksport rudy żelaza. Przychody z eksportu surowców, w tym  surowców energetycznych uległy poprawie. Dzieje się tak głównie dzięki wysokiej  podaży rudy żelaza oraz rosnącym cenom złota od czasu opublikowania wniosku o zatwierdzenie rezerwy z września 2025 r. Wolumeny eksportu są stabilne i oczekuje się, że w 2027 r. wzrosną do poziomu bliskiego osiąganym w poprzednich latach rekordom.

Surowce w portach

- Porty odpowiadają za 99% wolumenu australijskiego handlu międzynarodowego, przyczyniając się do wpływów do PKB  264 mld dolarów australijskich rocznie. Jako główny motor napędowy naszej gospodarki i siły roboczej, porty Australii mają kluczowe znaczenie dla utrzymania naszego wyspiarskiego państwa. Oprócz ułatwiania handlu międzynarodowego i przepływu towarów w całym regionie, nasze porty stanowią strategiczne aktywa i kluczową infrastrukturę – podkreśla Mike Gallacher, Chief Executive Officer, Ports Australia.

Popyt na surowce wciąż się utrzymuje i nie zaszkodziła mu protekcjonistyczna polityka Stanów Zjednoczonych. Wysokie cła i polityka pozataryfowa prezydenta Donalda Trumpa zmieniła strumienie ładunków ale nie zmieniła aktywności gospodarek azjatyckich. A te nieustannie potrzebują surowców, w tym rudy żelaza, węgla i gazu.    Jednocześnie łagodniejsza polityka pieniężna i fiskalna wielu państwa oraz inwestycje związane z wykorzystaniem sztucznej inteligencji i transformacją energetyczną wspierają wzrost gospodarczy i popyt na surowce. Ceny złota wzrosły, ponieważ inwestorzy poszukują bezpiecznych zasobów. 

Rząd Australii prognozuje, że przychody z eksportu surowców i energii, z 385 mld USD w roku finansowym 2024–2025, utrzymują się  na mniej więcej stałym poziomie 383 mld USD w latach 2025–2026, a następnie nieznacznie spadną do 374 mld USD w latach 2026–2027. Oczekuje się, że gwałtowny wzrost cen złota spowoduje, że złoto stanie się naszym drugim co do wielkości towarem eksportowym, zaraz po rudzie żelaza.

Ruda i węgiel na morskich szlakach

Ceny rudy żelaza były bardziej odporne niż oczekiwano w momencie ogłoszenia wrześniowego zapotrzebowania w 2025 r. Dział się tak pomimo słabego globalnego popytu na stal. Popyt na rudę żelaza kreuje chiński przemysł stalowy. Chińscy producenci stali gromadzą zapasy – ocenia australijski Department of Industry, Science and Resources. Ze  względu na rosnącą podaż surowców z Afryki, Brazylii i Australii zakłada się spadek cen w nadchodzących latach.  

Eksport rudy żelaza z Australii rośnie. Prognozuje się jednak spadek przychodów z eksportu ze względu na niższe ceny, spadającą jakość rudy i silniejszego dolara australijskiego. Na tej podstawie prognozuje się, że przychody z eksportu rudy żelaza z Australii spadną ze 116 mld USD w latach 2024–2025 do 114 mld USD w latach 2025–2026 i 107 mld USD w latach 2026–2027.

Australijskie terminale masowe wyraźnie odczuwają wahania na światowym rynku węgla. Nie ma nadziei, że czas koniunktury z lat 2022-2023 powróci.  Ceny węgla metalurgicznego były w ostatnich miesiącach 2025 r. wyższe z powodu ograniczonej podaży węgla krajowego w Chinach. Ceny jednak wzrosły nieznacznie. Dlatego oczekuje się, że zyski ze sprzedaży tego surowca spadną w bieżącym roku finansowym (2025-2026) i pozostaną niemal niezmienione w stosunku do wcześniejszych prognoz. 

Departament australijski odpowiedzialny za surowce prognozuje więc, że ceny pozostaną na niezmienionym poziomie do 2026 r., a następnie być może wzrosną w 2027 r. Zakłada się, że wolumen australijskiego eksportu wzrośnie do 150 mln t w latach 2025–2026 i 161 Mt w latach 2026–2027. Mimo wzrostu sprzedaży oczekuje się, że zyski z eksportu węgla morzem spadną z 39 mld USD w latach 2024–2025 do 36–37 mld USD w latach 2025–2026 i 2026–2027.

Obserwacja rynku światowego, a szczególnie azjatyckiego pozwala na optymistyczną prognozę, że ceny węgla energetycznego utrzymają się na stabilnym poziomie przez kolejne 2 lata. Jest to wynikiem utrzymującej się równowagi popytu i podaży, które stopniowo spadają. Perspektywy dla węgla energetycznego niewiele zmieniły się w porównaniu z zapotrzebowaniem z września 2025 r.  

Prognozuje się, że ceny węgla energetycznego ustabilizują się na poziomie około 109 USD/tonę w 2026 r., a następnie nieznacznie wzrosną do 113 USD/tonę w 2027 r. wraz ze wzrostem kosztów produkcji i transportu morskiego. W przypadku tego węgla oczekuje się, że wolumen eksportu Australii spadnie z 205 mln t w latach 2024–2025 do 202 mln t w latach 2026–2027. Tu również zakłada się, że przychody z eksportu spadną z 32 mld USD w latach 2024–2025 do 27 mld USD w latach 2026–2027.

Gaz i ropa w eksporcie. Złoto na topie

Jednym z najważniejszych surowców eksportowych Australii jest gazu skroplony. Perspektywy eksportu LNG są dobre ale przychody z tej działalności już mniej optymistyczne. Zakłada się, że ceny na gaz mogą spaść w najbliższym czasie. Ceny gazy powiązane są w znacznym stopniu z cenami ropy naftowej. Konkurencję dla LNG eksportowanego z Australii stanowią dostawy LNG ze Stanów Zjednoczonych i Kataru, które systematycznie rosną. Departament odpowiedzialny z surowce zakłada w prognozie, że „Perspektywy eksportu LNG są tylko nieznacznie słabsze niż we wrześniu 2025 r., z powodu niższych niż oczekiwano cen ropy naftowej.

Dlatego prognozuje się, że zyski Australii z eksportu skroplonego gazu ziemnego spadną z 65 mld USD w latach 2024–2025 do 47 mld USD w latach 2026–2027. Prognoza zysków została zrewidowana w dół w stosunku do prognozy z września 2025 r. z powodu niższych prognozowanych cen ropy naftowej. Nie oznacza to mniejszej aktywności terminali eksportowych. Również terminala eksportowe ropy będą miały zajęcie.

Oczekuje się, że przychody Australii z eksportu ropy naftowej spadną z powodu silnej globalnej podaży oraz wyczerpywania się australijskich złóż ropy naftowej. W porównaniu z wrześniowym zapotrzebowaniem na ropę naftową z 2025 r., wartości eksportu zostały nieznacznie zrewidowane przez rząd australijski w dół. Uzasadnia się to, że przewiduje się niższe ceny. Oczekuje się, że ceny spadną z 70 USD za baryłkę (Brent) nawet do 59 USD w 2027 r. Zakłada się, że światowa podaż ropy osiągnie 108 mln baryłek dziennie w 2027 r. Dlatego prognozuje się, że wartość australijskiego eksportu spadnie z 12,5 mld USD do 6,9 mld USD w latach 2026–2027. Temu zjawisku towarzyszyć będzie wyczerpywanie się złóż ropy naftowej i spadki cen. 

I jeszcze warto dodać, że ostatnio australijskim przebojem eksportowym jest eksport złota.  Towar nie zauważalny w terminalach masowych portów morskich, lecz istotny dla budżetu państwa. Australijska produkcja złota będzie bez zmian w porównaniu z prognozą z września 2025 r. Departament rządu australijskiego odpowiedzialny za surowce  uzasadnia to zanotowaniem „wyższych prognozowanych cen złota i utrzymującego się silnego popytu ze strony inwestorów i banków centralnych”. 

Zakłada się, że przychody z eksportu złota będą nadal rosły do 2026–2027 r. Ponieważ ceny złota wzrosły, to zanotujemy wzrost australijskiej produkcji złota w najbliższym okresie. Prognozuje się, że rekordowe ceny i rosnący wolumen eksportu sprawią, że australijskie przychody z eksportu złota osiągną 69 mld USD w 2025–2026 r. i 74 mld USD w 2026–2027 r.  Złoto będzie wywożone w kontenerach i bez specjalnego eksponowania miejsc załadunku. 

Australijskie porty odwiedza 31 tys. statków każdego roku, a w terminalach przeładowuje się około  1,6 mld ton ładunków. Raport Ports Australia podkreśla znaczenie portów morskich dla funkcjonowania całej gospodarki australijskiej. Szczególnie istotny jest dla zapewnienia przychodów  górnictwa.  Bowiem  górnictwo generuje  64% wartości eksportu Australii. 

Istotna jest również rola portów morskich w działalności przemysły oraz stabilności konsumpcji. Porty zapewniają import komponentów do produkcji i usług oraz artykułów konsumpcyjnych przeładowując rocznie  7 mln kontenerów. Tą drogą do Australii docierają m.in. materiały budowlane, urządzenia, komponenty do produkcji i maszyny. Porty są również miejscem znacznego ruchu pasażerskiego. Co roku obsługiwanych jest  1,25 miliona pasażerów rocznie.