• <
gryfia_70lat

Ponad 70 lat współpracy Projmorsu przy rozwoju Portu Gdynia

Strona główna Porty Morskie, Logistyka Morska, Transport Morski Ponad 70 lat współpracy Projmorsu przy rozwoju Portu Gdynia

Partnerzy portalu

Ponad 70 lat współpracy Projmorsu przy rozwoju Portu Gdynia - GospodarkaMorska.pl
Fot. arch. Projmors

Po zakończeniu I wojny światowej Polska uzyskała dostęp do Morza Bałtyckiego, jednak na odzyskanych terenach nie było żadnego większego portu a z kolei Gdańsk, zgodnie z postanowieniami traktatu wersalskiego, miał być Wolnym Miastem pod protektoratem Ligii Narodów. Wydarzenia, które miały miejsce podczas wojny polsko-bolszewickiej w 1920 roku związane z zablokowaniem w gdańskim porcie przeładunku broni tylko umocniły przekonanie i stały się decydującym czynnikiem do podjęcia decyzji o konieczności budowie własnego portu, portu wojennego, a w razie konieczności, również handlowego.

Rozpoczęło się poszukiwanie najdogodniejszej lokalizacji. Zadanie to przypadło inż. Tadeuszowi Wendzie, który wcześniej kierował już budową portów w Windawie i Rewlu. Z pośród kilku możliwych wariantów (takich jak np. Puck, Rewa, Jezioro Żarnowieckie) najlepszym miejscem okazał się teren pomiędzy Oksywiem a Gdynią. Do atutów lokalizacyjnych niewątpliwie zaliczało się położenie geograficzne, bezpośrednie wyjście na morze ale osłonięte przez Półwysep Helski, odpowiednia głębokość czy niskie wybrzeże ułatwiające budowę portu. 

Jesienią 1920 roku podjęta została decyzja o budowie w Gdyni Tymczasowego Portu Wojennego i Schroniska dla Rybaków, która zaczęła się w maju w kolejnym roku, jednak za formalną datę początku Portu Gdynia uważa się 23 września 1922 roku a więc uchwalenie przez Sejm Rzeczypospolitej Polski ustawy upoważniającej rząd do budowy portu.

W kwietniu 1932 roku został otwarty port tymczasowy a w sierpniu wpłynął pierwszy pełnomorski statek o nazwie Kentucky. W latach kolejnych powstał port rybacki, pasażerski oraz stocznia, nastąpił dynamiczny rozwój Gdyni, dzięki czemu w roku 1926 zostały jej przyznane prawa miejskie. Wszystkie te wydarzenia nie miałyby miejsca, a przynajmniej nie nastąpiłyby w tak zawrotnym tempie, gdyby nie wsparcie ówczesnego ministra przemysłu i handlu – Eugeniusza Kwiatkowskiego, który, świadom ogromnego znaczenia inwestycji, zdobywał olbrzymie fundusze na jej budowę. 

I tak, w ciągu kilku lat, z rybackiej osady powstał jeden z największych i najbardziej nowoczesnych portów w Europie – w 1938 r. wpłynęło do niego prawie 6,5 tys. statków a przeładunki wyniosły 9,5 mln ton.

Dobrą passę związaną z rozwojem portu przerwał wybuch II wojny światowej. Gdynia stała się bazą niemieckiej marynarki wojennej i tym samym celem alianckich nalotów, które doszczętnie zniszczyły tereny portowe.

Po wojnie rząd zaczął powoływać do życia różne instytucje mające na celu odrodzenie kraju we wszystkich jego aspektach. W 1948 roku powstało Biuro Projektów Budownictwa Morskiego, którego główną misją było odbudowa Polski w obrębie portów, stoczni i innych obiektów gospodarki morskiej, a także rozwój gospodarczy kraju i podjęcie nowych przedsięwzięć inwestycyjnych.

Naturalną koleją rzeczy były więc zlecenia polegające na opracowaniu ekspertyz, które miały oszacować poziom zniszczeń obiektów i infrastruktury w Porcie Gdynia, a także projekty rekonstrukcji budowli hydrotechnicznych. Jedne z pierwszych projektów wykonanych przez biuro dotyczyły odbudowy Nabrzeża Stoczniowego i Nabrzeża U.S.A. (później Nabrzeże Stanów Zjednoczonych).

Przez dziesięciolecia działalności biura powstawały setki projektów przyczyniających się do rozwoju miasta, a także tak naprawdę całej gospodarki. Remonty nabrzeży, pirsów, falochronów, projekty instalacji czy modernizacji całych obiektów to tylko niektóre obszary działania.

Niewątpliwie na uwagę zasługują liczne prace na rzecz gdyńskich stoczni: Stoczni Gdynia (od roku 1950 Stocznia im. Komuny Paryskiej) oraz Stoczni Nauta. W Stoczni im. Komuny Paryskiej urzeczywistniły się m.in. projekty suchego doku, żurawia stoczniowego o udźwigu 50 ton, adaptacje nabrzeży czy pogłębienie basenu VI. Z kolei przy Stoczni Nauta pracowano nad przebudową i modernizacją Nabrzeża Zachodniego i Południowego oraz przebudową pirsu południowego – pirsu stacji prób statków.

Gdynia była pierwszym polskim portem posiadającym terminal kontenerowy. Został on wybudowany w latach siedemdziesiątych XX wieku. Baza Kontenerowa przy Nabrzeżu Helskim została zrealizowana w oparciu o projekt biura Projmors. Było to pierwsze duże przedsięwzięcie w gospodarce morskiej kraju w zakresie obsługi i przeładunku kontenerów. Projekt Bałtyckiego Terminala Kontenerowego w Gdyni obejmował 2 stanowiska dla obsługi kontenerowców do 30 000 DWT (1750 TEU), o planowanej zdolności przeładunkowej ok. 220 000 TEU rocznie, stanowisko obsługi statków Ro-Ro i promów z pomostem a także centralny magazyn manipulacyjny odpraw celnych, w tym pasażerskich. 

W portowym krajobrazie niewątpliwie wyróżniają się ogromne kopuły oraz wielkie stalowe zbiorniki umiejscowione przy Nabrzeżu Szwedzkim i Nabrzeżu Inżyniera Wendy. Jest to Bałtycka Baza Masowa – dwa terminale przeładunkowo-składowe. 

Zgodnie z wykonanym przez biuro projektem kompleks przeładunkowo-składowy produktów płynnych (takich jak m.in. roztwór saletry amonowej i mocznika) składa się z:

- trzech zbiorników o pojemności 21.000 m3 każdy, co umożliwia składowanie 27.000 ton ładunku,

- frontu rozładunkowego dla maksymalnie 10 wagonów-cystern o ładowności ok. 50 ton każdy,

- wysokowydajnej pompowni z systemem grzewczym podawanego na statek ładunku,

- systemów rurociągów wraz z przejezdnym nalewakiem nabrzeżowym o wydajności 10 000 ton/dobę.

Z kolei drugi kompleks przeładunkowo-składowy produktów chemicznych sypkich (tj.: siarczan amonu, sól potasowa, saletrzak) obejmuje:

- silosy kopułowe typu „Dome”: 2 silosy o średnicy 42m i wysokości 25m (20.000 m3 pojemności każdy) oraz 2 silosy o średnicy 32m i wysokości 20m (10.000 m3 pojemności każdy),

- rozładownię wagonów samorozładowczych,

- systemy przenośników załadunku silosów i załadunku statków z przejezdną załadowarką statków o wydajności 10 000 ton/dobę.

Biuro Projmors było nie tylko autorem dokumentacji projektowej terminali ale również, w czasie budowy, pełniło funkcję Inwestora Zastępczego oraz Generalnego Realizatora Inwestycji.

Z nowszych realizacji na uwagę zasługuje dokumentacja dotycząca przebudowy Nabrzeża Szwedzkiego, która składała się z projektu budowlanego (wraz z uzyskaniem niezbędnych uzgodnień i pozwolenia na budowę), wykonawczego, specyfikacji technicznych wykonania i odbioru robót, kosztorysów inwestorskich oraz przedmiaru robót.  Zakres robót obejmował m.in.:

- projekt hydrotechniczny kompletnej przebudowy Nabrzeża Szwedzkiego o długości prawie 400 m i docelowej głębokości technicznej 15,5 m w części podwodnej i nadwodnej,

- prace czerpalne, umocnienie dna, nadbudowę żelbetową

- tory kolejowe z rozjazdami o długości ok. 2400 m

- wodociąg, przepompownię ścieków, rurociąg sanitarny

- sieć kanalizacji deszczowej i wyloty wód opadowych

- studnie kablowe z lejem oporowym przeznaczone dla suwnic.

Biuro pełniło również nadzór autorski podczas wykonywanej przebudowy, której podjęła się Korporacja Budowlana Doraco Sp. z o.o. Budowa zakończyła się w roku 2015.

W ostatnich latach, poza obiektami hydrotechnicznymi, biuro wykonało także dokumentację projektową na budowę magazynu wysokiego składowania na terenie Portu Zachodniego. Obiekt składa się z trzykondygnacyjnej części biurowo-socjalnej oraz jednokondygnacyjnej części technicznej. Zaprojektowany budynek o kubaturze ponad 170 tys. m3 posiada następujące parametry: 175 m max. długości, 95 m szerokości i 15 m wysokości (przy najniżej położonym wejściu). Obok obiektów kubaturowych projekt obejmował również drogi, podziemne sieci infrastruktury technicznej oraz rozbiórki.

Kolejny temat to place manewrowo-składowe na terenie Centrum Logistycznego portu. Place przeznaczone są pod składowanie kontenerów standardowych oraz chłodniczych ale mogą też służyć składowaniu towarów intermodalnych. Plac nr 1, o powierzchni 9 ha przeznaczony jest do składowania ponad 8 tys. szt. kontenerów standardowych i ponad 400 szt. kontenerów chłodniczych, natomiast plac nr 2 z powierzchnią 8,5 ha pomieścić może ponad 7 tys. szt. standardowych kontenerów. Obsługa przeładunków będzie następować za pomocą suwnic kołowych (RTG) oraz ciągników placowych.

W związku z nieustannym rozwojem gospodarczym i rosnącymi potrzebami przeładunkowymi Port Gdynia stale poszukuje nowych rozwiązań. Dlatego też aktualnie realizuje się szereg prac mających na celu przebudowę i rozbudowę infrastruktury portowej i dostosowanie jej do zwiększających się wymagań. I tak, obok budowy falochronów zewnętrznych, prowadzone są prace dotyczące pogłębienia toru podejściowego i akwenów wewnętrznych, trwają przebudowy kolejnych nabrzeży, a także coraz bliżej do budowy Portu Zewnętrznego, dzięki któremu powierzchnia portu zwiększy się o ponad 150 ha. A my, jako biuro projektowe, mamy nadzieję dalej brać czynny udział w rozwoju Portu Gdynia, tak jak to czyniliśmy przez ponad 70 lat.

Artykuł ukazał się drukiem w "Wiadomościach Projektanta Budownictwa" nr 1-2/2022

Partnerzy portalu

port_gdańsk_bezpieczny_port_dla_biznesu_black_390x100_2020
okmarit_390x100_gif_2020

Dziękujemy za wysłane grafiki.