Rośnie konkurencja dla Gdańska? Przyspiesza projekt Portu Południowego w Kłajpedzie

Zarząd Państwowego Portu Morskiego w Kłajpedzie robi kolejny krok w projekcie rozbudowy Portu Południowego i rozpoczyna poszukiwanie przyszłego operatora nowych terenów. Aby przyciągnąć międzynarodowych inwestorów i zapewnić profesjonalny proces przetargowy, zawarto umowę z firmą doradczą Ernst & Young Baltic. Nowe nabrzeże i plac kontenerowy mają mieć powierzchnię 100 hektarów. Czy w regionie rośnie konkurencja dla Gdańska?

Przetarg, który wyłoni operatora Portu Południowego w Kłajpedzie zostanie przeprowadzony w tym roku. Prezes zarządu Algis Latakas podkreśla, że celem współpracy z zagranicznymi doradcami jest stworzenie warunków zgodnych z międzynarodowymi standardami i warunkami prawnymi. Inwestycja w nowy teren w Kłajpedzie ma kosztować ponad 1 miliard euro, co czyni projekt największym projektem w historii portu i jednym z największych na całej Litwie. Powstaną tam nowe terminale, które mają przyciągnąć zagraniczny i krajowy kapitał, stworzyć nowe miejsca pracy oraz wzmocnić litewski sektor TSL.

Przygotowywany przetarg wyłoni dzierżawcę 100-hetarowego terenu oraz operatorów terminali. To również najemcy będą współfinansować budową nowego terenu w Kłajpedzie. Zadanie jego zagospodarowania i budowy infrastruktury bierze na siebie Zarząd portu.

Eksperci z Ernst & Young Baltics zajmą się wsparciem władz portu w Kłajpedzie podczas przygotowywania dokumentacji przetargowej, prowadzenia kalkulacji ekonomicznych oraz doradzi im w zakresie warunków prawnych, komercyjnych i finansowych dla przyszłych operatorów Portu Południowego. Kłajpeda chce, aby przetarg był jak najbardziej przejrzysty dla przyszłych dzierżawców. Wartość kontraktu pomiędzy Zarządem Portu i Ernst & Young Baltic wynosi 868 000 euro. W ubiegłym roku firma Aplan rozpoczęła przygotowywanie technicznych rozwiązań rozwoju dla południowego obszaru portowego. Oczekuje się, że pozwolenie na budowę zostanie uzyskane w drugiej połowie tego roku.

Dynamiczny rozwój portu w Kłajpedzie

W 2025 roku Port w Kłajpedzie odnotował silny ogólny wzrost, przy czym przeładunki kontenerowe stały się najbardziej dynamicznym segmentem. Całkowita ilość ładunków kontenerowych osiągnęła prawie 13 milionów ton, co oznacza wzrost o 29% w porównaniu z 2024 rokiem, podczas gdy wolumeny kontenerów w ujęciu TEU wzrosły o 22% do 1 308 687 jednostek. Port osiągnął próg 1 miliona TEU wcześniej niż kiedykolwiek – bo na początku października – a także przekroczył wcześniejsze rekordy tonażowe. Wzrost był również widoczny w ruchu ro-ro, który zwiększył się o 6% do 6,5 miliona ton, wspierany przez wyższą aktywność promową i rozszerzone trasy, co doprowadziło do rekordowych 353 759 obsłużonych pojazdów. Przeładunki LNG wzrosły o 19% do 2,4 miliona ton, podczas gdy materiały budowlane i ładunki mineralne osiągnęły nowy rekord 2,1 miliona ton.

Ruch pasażerski i rejsowy również znacząco wzrósł w 2025 roku, wzmacniając rolę portu zarówno w transporcie towarowym, jak i pasażerskim. Całkowita liczba pasażerów osiągnęła 415 000, przekraczając zarówno wynik z poprzedniego roku, jak i poziomy sprzed 2020 roku, podczas gdy ruch wycieczkowy ustanowił nowy rekord 76 620 pasażerów przybyłych na 59 statkach wycieczkowych, co oznacza wzrost o 19% rok do roku. Jednocześnie niektóre segmenty ładunków odnotowały spadki: drewno i produkty leśne spadły do 606 000 ton, złom metalowy zmniejszył się o 11% do 1,2 miliona ton, a wolumen zbóż spadł o 7% do 3,9 miliona ton z powodu warunków zbiorów i problemów na rynku. Pomimo wyższego całkowitego przeładunku liczba zawinięć statków spadła o 3% do 5 313, co wskazuje na poprawę efektywności i wykorzystanie większych statków umożliwione przez rozwój infrastruktury. Port pozostawał również ważny dla lokalnych połączeń promowych przez Mierzeję Kurońską, przewożąc 2,9 miliona pasażerów i 358 400 pojazdów.

Wyniki te wzmocniły pozycję Kłajpedy jako lidera wśród portów Morza Bałtyckiego. Przy całkowitym przeładunku wynoszącym 39 milionów ton i wzroście udziału w rynku do 41,4%, Kłajpeda wyprzedziła regionalnych konkurentów, ponieważ żaden inny port bałtycki nie osiągnął dwucyfrowego wzrostu w 2025 roku. Ryga i Lipawa odnotowały spadki, podczas gdy Tallinn i Ventspils zanotowały jedynie umiarkowane wzrosty. W przeładunkach kontenerowych dominacja Kłajpedy była szczególnie wyraźna, ponieważ żaden konkurencyjny port bałtycki nie przekroczył wzrostu 500 000 TEU, a większość odnotowała spadek wolumenów. Ogólnie wyniki potwierdzają pozycję Kłajpedy jako wiodącego portu w regionie pod względem zarówno skali, jak i dynamiki wzrostu.