Po 50 latach żaglowiec STS Generał Zaruski ponownie na Spitsbergen

W niedzielę, 20 lipca 2025 roku, o godzinie 1:10, żaglowiec Generał Zaruski zacumował w Hornsundzie na Spitsbergenie. Tym samym załoga jednostki, która wyruszyła z Gdańska 30 czerwca, osiągnęła główny cel najdłuższej i najdalej sięgającej wyprawy w historii tego gdańskiego żaglowca – dotarcie na arktyczne wody dokładnie 50 lat po pierwszym rejsie na Spitsbergen.

W rejsie uczestniczyła pierwsza załoga projektu „Gdańska Szkoła pod Żaglami” – 20 uczniów pod opieką kadry oficerskiej, dowodzonej przez kapitana Marcina Dobrowolskiego. Przez 21 dni żeglarze pokonali trasę wiodącą przez cztery morza, odwiedzając m.in. norweskie fiordy i porty, w drodze do jednej z najdalej na północ położonych polskich stacji badawczych.

Po dotarciu na miejsce rozpocznie się planowana wymiana załogi. Młodzież ustąpi miejsca uczestnikom ekspedycji naukowej „GeoArctic Expedition 2025” – zespołowi wykładowców i studentów geologii z Uniwersytetu Wrocławskiego, którzy będą prowadzić badania terenowe do 8 sierpnia. Równolegle zespół stałej załogi żaglowca prowadzić będzie obserwacje przyrodnicze w ramach projektu nauki obywatelskiej, realizowanego wspólnie z Instytutem Oceanologii PAN. Badania obejmują m.in. monitoring ptaków oraz dokumentowanie obecności plastiku i glonów w przybrzeżnych rejonach Svalbardu.

Wyprawa Generała Zaruskiego ma zarówno charakter edukacyjny, jak i symboliczny. Stanowi kontynuację tradycji morskiego wychowania młodzieży, a także upamiętnia półwiecze pierwszej wyprawy jednostki na Spitsbergen. Projekt łączy w sobie tematykę zmian klimatycznych, odpowiedzialnego korzystania z zasobów Ziemi oraz znaczenia odłączenia od technologii – m.in. poprzez inicjatywę „Zaruski Analog Zoom”.

Po zakończeniu badań planowana jest dalsza podróż żaglowca wzdłuż wybrzeża Norwegii. Do kolejnych etapów będą dołączać nowe załogi, w tym także uczestnicy wyłonieni w drodze otwartego naboru. Zakończenie wyprawy i powrót Generała Zaruskiego do Gdańska przewidziano na 8 października 2025 roku.

Zbudowany w 1939 roku w Szwecji STS Generał Zaruski, flagowa jednostka Miasta Gdańska, jest wyrazem morskich ambicji Miasta i spadkobiercą idei gen. Mariusza Zaruskiego o kształceniu żeglarskim Polaków oraz pracy edukacyjnej i profilaktycznej z młodzieżą. Służy też programom międzynarodowej wymiany młodzieży i promowaniu wolontariatu.