Katar na morskich szlakach LNG. Eksport wzrośnie z 77 mln ton w 2024 do 142 mln ton w 2030 r.

Katar jest wciąż istotnym dostawcą gazu do Polski. W 2025 r. do pirsu w Świnoujściu dobiło w br. 11 zbiornikowców LNG z dostawami z Kataru.

W terminalu LNG Świnoujście odebrano już 76 dostawę LNG w tym roku i 405 od początku funkcjonowania gazoportu – informował Gaz System 2 grudnia br. Katar zamierza zwiększyć dwukrotnie podaż gazu płynnego, co może oznaczać obniżenie cen i zwiększenie dostępności LNG dla odbiorców Unii Europejskiej, w tym Polski. FSRU Gdańsk będzie miał dobre źródło dostaw. 

Globalna Podaż LNG. źródło: „Global LNG HUB”

W 2025 r. nastąpił wyraźny wzrost popytu na gaz  odbicie, a globalny eksport wzrósł o 4,6% r/r z 303,2 mln ton w 2024 r. do 317,2 mln ton w okresie styczeń-wrzesień 2025 r. – informuje w najnowszym raporcie Banchero Costa Research. Globalny handel morski LNG stopniowo wzrastał do 2023 r. Jednak w 2024 r. nie odnotowano żadnego wzrostu, a nawet dostawy zbiornikowcami spadły o 0,1% r/r do 408,3 mln ton.

Globalny handel LNG wzrósł ponad czterokrotnie od początku stulecia. Temu silnemu wzrostowi towarzyszyła głęboka transformacja jakościowa, umożliwiająca rozwój globalnego rynku handlu LNG. Oszałamiający wzrost handlu LNG był wspierany przez trzy główne cykle inwestycyjne, napędzane odpowiednio przez Katar, Australię i Stany Zjednoczone. To spowodowało wzrost udziału LNG w globalnym popycie na gaz z zaledwie 5% w 2000 roku do prawie 15% obecnie – wyliczył Greg Molnár Gas, analityk rynku LNG w International Energy Agency (IEA). 

Eksport LNG Kataru w okresie styczeń-wrzesień 2025. Źródło: Banchero Costa Reserach

- Temu silnemu wzrostowi towarzyszyła również głębsza transformacja jakościowa. Na początku handel LNG charakteryzował się umowami typu „punkt-punkt” z ustalonym miejscem docelowym, a dostawy LNG funkcjonowały zasadniczo jako wirtualne rurociągi – wyjaśnia Molnár. 

Od tego czasu elastyczność dostaw poprawiła się. Ten proces stał się zauważalny w ciągu ostatnich dwóch dekad ponieważ „Udział umów z elastycznym miejscem docelowym wzrósł z niecałych 30% w 2015 roku do prawie połowy całkowitego wolumenu zakontraktowanego obecnie”. Korzysta również na tym Polska. 

Katar po USA

Największym eksporterem LNG są obecnie Stany Zjednoczone, które odpowiadały za 25% dostaw morskich gazu w okresie styczeń-wrzesień 2025 r. Następnym graczem na rynku podaży jest Katar z 19,5%. Z  USA do Polski 15 zbiornikowców LNG przypłynęło (około 1,35 mld m3) w trzecim kwartale 2025 r. Z Kataru 4 statkami LNG dostarczono w tym samym czasie około 0,51 mld m3 gazu w zbiornikach statków. Jedna dostawa miała miejsce z Trynidadu i Tobago (około 0,1 mld m3).  

Natomiast w pierwszym półroczu 2025 r. były dostawy jedynie z Kataru i USA. Zbiornikowce LNG z terminali Kataru dostarczyły do Świnoujścia 0,70 mln ton LNG około 0,97 mld m3. Z USA dopłynęło w zbiornikach statków około 2,73 mld m3. W pierwszym półroczu 2025 roku w terminalu w Świnoujściu cumowało 40 zbiornikowców LNG, które dostarczyły około 2,66 mln ton LNG (około 3,7 mld m3).

Dostawy LNG do Polski. Dominują z USA i Kataru. Źródło: Instytut Studiów Energetycznych,  CIRE

Wśród liczących się dostawców gazu płynnego jest Australia z 18,7% i Azja Południowo-Wschodnia z 10,5% udziałem w globalnym rynku. W  ciągu 3 kwartałów 2025 r. Stany Zjednoczone wyeksportowały 79,4 mln ton LNG, co stanowi wzrost o 22,7% r/r w porównaniu z 64,7 mln ton wysłanych w okresie analogicznym 2024 r. Katar wyeksportował 61,7 mln ton w ciągu 9 miesięcy 2025 r., a to oznacza wzrost o 5,6% r/r. 

Australia zatankowała na zbiornikowce LNG 59,2 mln ton w tym samym czasie 2025 r., co oznacza spadek o 2,8% r/r. Z Azji Południowo-Wschodniej eksport spadł o 0,6% r/r do 33,3 mln ton. Rosja przez 9 miesięcy br. wysłała 21,9 mln ton LNG. A to oznacza spadek podaży eksportu morskiego LNG o 5,4% r/r w porównaniu z 23,2 mln ton w okresie styczeń-wrzesień 2024 r. – wyliczają analitycy Banchero Costa Research.  

Unia gazowym liderem

UE jest największym importerem LNG, generując 24,3% globalnego popytu na morskie dostawy LNG. UE importowała 77,1 mln ton w miesiącach styczeń-wrzesień 2025 r. To sprawiło, że w terminalach gazowych UE zanotowano wzrost przeładunków  o 23,2% r/r w porównaniu z 62,5 mln ton przyjętymi w ciągu 9 miesięcy 2024 r. To także istotny wzrost o rekordowe 75 mln ton w tym samym okresie 2023 r. 

Wielka Brytania importowała 6,1 mln ton LNG w okresie styczeń-wrzesień 2025 r. To sprawiło, że wzrost wyniósł 23,6% r/r. Jest to jednak  znacznie poniżej 11,6 mln importowanego gazu w identycznym okresie 2023 r. Gospodarka ChRL importowała 48,9 mln ton LNG w okresie styczeń-wrzesień 2025 r. Było to mniej o 16,5% r/r, kiedy Chiny rozładowały ze zbiornikowców LNG  58,5 mln ton gazu. 

W tym samym okresie styczeń-wrzesień 2025 r. Japonia importowała 49,4 mln ton, co okresie styczeń-wrzesień 2025 r. Był to wyraźny wzrost o 7,4% r/r. Indie importowały mniej, bo 17,8 mln ton w analizowanym okresie 2025 r. A to oznacza spadek o 8,1% r/r.

Katar trzyma się mocno

Katar przez wiele lat był największym eksporterem LNG na świecie. Obecnie ponownie zwiększył wielkość eksportu. W ten sposób wyprzedziła Australię, ale nadal jest za Stanami Zjednoczonymi. W roku 2024 Katar wyeksportował 77,2 mln ton LNG drogą morską – wynika z danych LSEG na podstawie obserwacji ruchu statków z ładunkami. 

Katar obecnie zapewnił 18,9% globalnej podaży LNG. Stany Zjednoczone wyprzedzają ten kraj leżący w Zatoce Perskiej. W amerykańskich terminalach LNG załadowano na zbiornikowce  88 mln ton gazu. Obecnie więc dostawcy z USA zapewniają 21,6% podaży skroplonego gazu w transporcie morskim. Australia zapewniła sobie  20% udziału w rynku, wprowadzając na rynek 81,7 mln ton gazu. 

W ciągu pierwszych 9 miesięcy 2025 roku Katar wyeksportował 61,7 mln ton LNG. To stanowi wzrost o 5,6% r/r. Było to znacznie mniej niż 79,4 mln ton wyeksportowanych przez USA w okresie styczeń-wrzesień 2025 roku. Ten wynik eksporterzy amerykańscy uzyskali poprzez wzrost załadunków w terminalach gazowych o 22,7% r/r. Eksporterzy gazy z Kataru i USA przebili znacznie dostawców z Australii, którzy wprowadzili na rynek 59,2 mln ton LNG w czasie od  stycznia do września 2025 roku. 

Eksport Kataru do krajów Azji w 2024 r. źródło: Rystad Energy. Grafika: „Doha News”

Kurs na Azję

Do końca września br. Katar odpowiadał za 19,5% światowych dostawa gazu drogą morską, a Australia za 18,7% gazu załadowanego na zbiornikowce. Istotnym odbiorca katarskiego gazu stały się Chiny. Dzięki długoletnim kontraktom w okresie styczeń-wrzesień 2025 r. eksport LNG z Kataru do ChRL wzrósł o 10,6% r/r do 14,1 mln ton. Rok wcześniej a analogicznym czasie między terminalami Kataru i Chin przetransportowano 12,8 mln ton gazu. To rekord wszech czasów w relacjach handlowych między tymi krajami. 

Odbiorcy LNG z Chin zapewniły prawie  23% popyt na LNG eksportowane z Kataru w okresie styczeń-wrzesień 2025 r. Dostawy z tego kraju do UE wyraźnie spadają od 2022 r. w ciągu 9 miesięcy br. wyniosły one zaledwie 6 mln ton. To oznacza spadek importu do Europy o 19,5% r/r, ponieważ w okresie styczeń-wrzesień 2024 r. rozładowano zbiornikowce z 7,5 mln ton LNG. W szczytowym okresie (styczeń-wrzesień 2022 r.) europejscy importerzy sprowadzili z Kataru 10 mln ton gazu.

Drugim ważniejszym kierunkiem dostaw z Kataru są obecnie Indie. Terminale LNG rozładowały 13,8% katarskiego LNG dostarczonego na rynek światowy do końca września 2025 r. Dostawy z Kataru do Indii w tym okresie wzrosły o 11,1% r/r do 8,5 mln ton. Ważnym odbiorcą katarskiego gazu stał się Tajwan, którego import wzrósł o 36,3% r/r. Wolumeny dostaw LNG z Kataru na wyspę w okresie styczeń-wrzesień 2025 r. wzrosły do 6,1 mln ton (4,5 mln ton w 2024 r.). 

Tajwan nawet wyprzedził UE i odpowiada za 9,9% katarskiego eksportu LNG. Eksport do Korei Południowej załamał się, malejąc o 20,8% r/r do 5,2 mln ton w okresie styczeń-wrzesień 2025 r. Korea Południowa odpowiada za 8,5% katarskiego eksportu. Dostawy z Kataru do Azji Południowo-Wschodniej wzrosły o 30,6% r/r do końca września 2025 r. do 4,5 mln ton.

Nowe pole wydobycia gazu North Field East. Źródło: „Journal of Petroleum Technology”

Katar - dwukrotnie więcej LNG w 2030 r.

Katar inwestuje w wydobycie i nowe terminale eksportowe gazu, co powinno zwiększyć  zdolność produkcyjną skroplonego gazu ziemnego z 77 milionów do 126 milionów ton rocznie do 2027 roku. Tak istotny wzrost produkcji o ponad 63% ma być wynikiem strategicznego rozwoju potencjału. Katar rozpocznie eksport skroplonego gazu ziemnego z pierwszej fazy projektu rozbudowy North Field East (NFE) od połowy 2026 roku – informuje „The Peninsula”.

Przewiduje się, że katarskie projekty LNG będą generować około 40% całkowitej globalnej podaży LNG do 2029 roku. Dyrektor ds. Biznesowych QNB Group, Yousef Mahmoud Al Neama, określił projekt NFE jako jedno z największych przedsięwzięć inwestycyjnych w regionie i największe na świecie pojedyncze złoże gazu. Zauważył on, że budowa ośmiu nowych ciągów produkcyjnych LNG, które zostaną wdrożone w trzech fazach, będzie głównym motorem wzrostu gospodarczego i kamieniem węgielnym strategii energetycznej Kataru.

Przemawiając na Qatar Economic Forum na początku tego roku, minister stanu ds. energii oraz prezes i dyrektor generalny QatarEnergy, Jego E.E. inż. Saad bin Sherida Al Kaabi, potwierdził, że prace nad rozbudową nowe pola wydobywczego przebiegają zgodnie z harmonogramem. Według niego „pierwszy eksport LNG z North Field East rozpocznie się w połowie przyszłego roku”. Po zakończeniu projektu North Field West, który wciąż znajduje się w fazie rozwojowej, Katar planuje osiągnąć produkcję gazu 142 miliony ton rocznie do 2030 roku.

Fot. Depositphotos