Egipt. Rosyjski reaktor jądrowy dopłynął do portu El-Dabaa i został zamontowany

W egipskiej elektrowni jądrowej El-Dabaa zainstalowano ciśnieniowy zbiornik reaktora dla pierwszego bloku. Do jego transportu wykorzystano specjalnie zbudowany port.

Dyrektor generalny Międzynarodowej Agencji Energii Atomowej (MAEA) Rafael Grossi nazwał instalację "ważnym kamieniem milowym dla Egiptu i całego regionu", podkreślając zgodność projektu z najwyższymi standardami bezpieczeństwa.

Zbiornik reaktora, ważący 330 ton, został wyprodukowany w rosyjskiej fabryce Izhora (należącej do Rosatomu). Montaż odbył się za pomocą dźwigu gąsienicowego o nośności 2200 ton, w kilku etapach: od pozycji poziomej do pionowej, a następnie do zaprojektowanego miejsca w reaktorze. Wydarzenie zbiegło się z podpisaniem umowy na dostawę paliwa jądrowego dla całej elektrowni, co potwierdza dalszy postęp projektu.

Elektrownia El-Dabaa to pierwsza komercyjna elektrownia jądrowa w Egipcie i jedna z największych na świecie pod względem powierzchni (ok. 250 km²). Lokalizacja w prowincji Matruh, dokonana została już w latach 80. XX wieku po analizie 23 potencjalnych miejsc przez francuskie firmy i ekspertów MAEA i została zatwierdzona ze względu na niskie ryzyko sejsmiczne, dostęp do wody morskiej do chłodzenia oraz bliskość infrastruktury transportowej.

Projekt jest odpowiedzią na rosnące zapotrzebowanie Egiptu na energię – do 2030 roku energia jądrowa ma stanowić 9% krajowej produkcji prądu, zastępując importowane paliwa kopalne i redukując emisję gazów cieplarnianych o ponad 10 mln ton rocznie.

Elektrownia to cztery bloki z reaktorami wodno-ciśnieniowymi VVER-1200 (Generacja III+), każdy o mocy 1200 MW. Są one odporne na trzęsienia ziemi do 9 stopni w skali Richtera oraz uderzenie samolotu o masie 400 ton. Żywotność reaktorów szacowana na 60 lat, z możliwością przedłużenia do 100 lat dzięki nowym materiałom i technologiom spawania.

Moc całkowita: 4800 MW, co wystarczy na zasilenie ok. 10% egipskiej sieci elektroenergetycznej. Pierwszy blok ma ruszyć w 2026 roku, pozostałe do 2029-2030. Pierwsze wylewanie betonu dla bloku 1 miało miejsce w lipcu 2022 roku, dla bloku 4 – w styczniu 2024. Obecnie na placu budowy pracuje ok. 25 tys. osób.

Reaktor dopłynął z Rosji

Kluczowy element reaktora – ciśnieniowy zbiornik dla bloku 1 – został dostarczony drogą morską z Rosji. Wyprodukowany w zakładzie Izhora pod Petersburgiem, zbiornik załadowano na statek 1 października 2025 roku w porcie w Petersburgu. Po rejsie przez Morze Śródziemne dotarł do specjalnego portu przy budowie w El-Dabaa 21 października 2025 roku. Transport realizowano specjalistycznym statkiem ciężkim należącym do floty Rosatomu, przystosowanym do przewozu dużych gabarytów nuklearnych. Z portu zbiornik przetransportowano lądem do placu budowy, gdzie czekał na montaż. 

Port w El-Dabaa, zlokalizowany na wybrzeżu Morza Śródziemnego w prowincji Matruh, około 300 km na północny zachód od Kairu, jest dedykowaną infrastrukturą morską stworzoną specjalnie na potrzeby budowy egipskiej elektrowni jądrowej. To nie jest typowy port handlowy, lecz specjalistyczne nabrzeże (docking facility), zaprojektowane do obsługi transportu ciężkich i ponadgabarytowych komponentów nuklearnych, takich jak reaktory czy turbiny. Jego budowa była jednym z kluczowych wyzwań logistycznych projektu, realizowanego w ramach partnerstwa Egiptu z Rosatomem.