Spedytor a konosament (prawo angielskie). Część I

Spedytor („forwarding agent”, „freight forwarder”) w świetle prawa angielskiego, może pełnić wiele funkcji związanych z przewozem ładunków zarówno w klasycznym transporcie morskim jak i rozbudowanych współczesnych formach transportu multimodalnego (kombinowanego). W swojej tradycyjnej formie, pełni on rolę pełnomocnika („agent”) jednej ze stron umowy frachtowej, to jest albo armatora („owner”)/przewoźnika („carrier”) albo frachtującego („shipper”).

15.07.2026

Czarter na podróż – NOR w porcie wyładunku i związane z tym zagadnienia

Prawo angielskie przyjmuje, iż co do zasady, z zastrzeżeniem odrębnego uregulowania umownego lub ustalonego w danym porcie zwyczaju, przewoźnik nie jest zobowiązany do składania noty gotowości („notice of readines”, „NOR”) w porcie wyładunku, zarówno do czarterującego jak też frachtującego („shipper”) czy odbiorcy ładunku („consignee”).

08.06.2026

Konosament - jako potwierdzenie przyjęcia ładunku na statek

W systemie prawa angielskiego, funkcje konosamentu jako dowodu (potwierdzenia) przyjęcia ładunku w nim oznaczonego na statek w celu przewozu („B/L as receipt for the goods shipped”) było, historycznie, pierwszą funkcją i rolą tego dokumentu przewozowego. Informacje o rodzaju, jakości, ilości i stanie ładunku przyjętego przez przewoźnika do przewozu są o fundamentalnym znaczeniu dla możliwości weryfikacji prawidłowości realizacji konosamentowej umowy frachtowej a tym samym ustalenia ewentualnej odpowiedzialności z tego tytułu.

27.05.2026

Czarter na podróż – ogólna charakterystyka

W systemie prawa angielskiego, umowy czarteru można generalnie podzielić na trzy zasadnicze grupy – umowy czarteru na podróż („voyage charterparty”), umowy czarteru na czas („time charterparty”) oraz „bareboat charterparty” lub „demise charterparty”.

11.05.2026

Przewóz ładunków kontenerowych morzem – odpowiedzialność przewoźnika za opóźnienie. Część 3

Wskazane zostało pięć kryteriów, które muszą zostać spełnione, aby uznać, że doszło do powstania prawnie wiążącego kontraktu: złożenie kompletnej i poważnej oferty, jej akceptacja w niezmienionej formie, istnienie świadczenia wzajemnego (consideration), zamiar prawnego związania się stron, a wreszcie - pewność i wykonalność warunków.

30.04.2026

Reguły Hague-Visby – ustalenie zakresu stosowania

Umowy przewozu ładunków morzem (umowy frachtowe – „contracts of affreightment”) w systemie prawa angielskiego, to złożona hybryda prawna zasad common law z regulacjami ustawowymi, opartymi z kolei na konglomeracie prawa precedensowego i regulacji międzynarodowych.

15.04.2026

Konosament imienny a morski list przewozowy

W systemie prawa angielskiego, precedens „Lickbarrow v Mason” [1794] 5 T.R. 683, ukonstytuował prawnie zasadę, zgodnie z którą zwyczaj handlowy („custom of merchants”), wykreował określone typy konosamentów, a mianowicie konosament na zlecenie („order bill of lading”) i konosament na okaziciela („bearer bill of lading”) jako papiery wartościowe („negotiable document of title”).

03.04.2026

Areszt statku – sprawa „The Jeil Crystal”

Areszt statku jest jednym z najbardziej efektywnych środków prawnych zabezpieczających interesy majątkowe i prawne strony danej relacji prawno-gospodarczej, umożliwiających wyegzekwowanie, od drugiej strony tej relacji, określonego zachowania zabezpieczającego roszczenia strony dokonującej aresztowania.

23.03.2026

Umowa o budowę statku – odstąpienie od umowy („rescission”)

Wszystkie umowy o budowę statku, poza przyjęciem generalnego podziału na „permissible delays” oraz „non-permissible delays” uznają, iż w przypadku opóźnienia w budowie przekraczającego określony termin, armator („Buyer”) ma prawo do odstąpienia od umowy („right to rescind”).

11.03.2026

Umowa o budowę statku – „sweep-up provision”

Klauzula „siły wyższej” w „shipbuilding contract” rządzonym prawem angielskim jest konstrukcją prawną, stricte kontraktową. Jak to już opisywaliśmy obszerniej w naszych wcześniejszych publikacjach, w szczególności Umowa o budowę statku – „siła wyższa” („Force Majeure”), system common law (w odróżnieniu od tzw. systemów cywilistycznych prawa) nie wykształcił odrębnej instytucji prawnej „force majeure”.

08.12.2025

Czarter na czas – zawarcie umowy

Prawo angielskie, nie zastrzega żadnej w zasadzie formy szczególnej dla uznania skuteczności prawnej zawartej umowy czarteru na czas. Ogólne zasady common law, mające zastosowanie do jakichkolwiek kontraktowych zobowiązań umownych mają tu odpowiednie zastosowanie. Dla skutecznego zawarcia umowy, nie jest koniecznym, ani podpisanie umowy przez armatora i czarterującego, ani nawet ustalenie jej warunków na piśmie. Jak ujęto to w orzeczeniu „Lidgett v Williams” [1845] 14 L.J. Ch. 459 – „Even an oral agreement to charter a ship, if p

28.11.2025

Reguły Hague-Visby – konosament bezpośredni. Część I

Umowy przewozu ładunków morzem (umowy frachtowe – contracts of affreightment) w systemie prawa angielskiego, to złożona hybryda prawna zasad common law z regulacjami ustawowymi, opartymi, z kolei, na konglomeracie prawa precedensowego i regulacji międzynarodowych.

16.10.2025

Czarter na czas – paliwo i roszczenia ładunkowe

Niniejsze opracowanie jest rozwinięciem naszej publikacji Czarter na czas – czy armator będzie płacić za paliwo statkowe? W umowie czarteru na czas, kwestia paliwa statkowego (tzw. „bunkru”) leży, co do zasady, po stronie czarterującego. Oznacza to w praktyce, iż już na datę przejęcia statku przez czarterujących z chwilą rozpoczęcia umowy, czarterujący przejmuje i płaci armatorowi za paliwo, które na ten moment statek posiadał.

05.09.2025

Konosament imienny w systemie prawa angielskiego i amerykańskiego

W systemie prawa angielskiego, precedens „Lickbarrow v Mason” [1794] 5 T.R. 683, ukonstytuował prawnie zasadę, zgodnie z którą, zwyczaj handlowy („custom of merchants”), wykreował określone typy konosamentów, a mianowicie konosament na zlecenie („order bill of lading”) i konosament na okaziciela („bearer bill of lading”) jako papiery wartościowe („negotiable document of title”).

21.07.2025

Opłaty za jednostki zagraniczne w USA. Analiza nowych wymogów

Zgodnie z naszą informacją z dnia 18 kwietnia 2025 r. pozwalamy sobie na przedstawienie bardziej szczegółowego omówienia regulacji pod nazwą Notice of Action and Proposed Action in Section 301 (Notice 301) wydanej przez Przedstawiciela Handlowego USA [United States Trade Representative] (USTR).

22.04.2025

Czarter na podróż – „demurrage”

W systemie prawa angielskiego przez „demurrage” (przestojowe) rozumiemy ustaloną, expressis verbis, w czarterze na podróż, karę umowną (określoną „sztywno” /ryczałtowo kwotowę odszkodowania), którą czarterujący zobowiązany zostaje do zapłaty na rzecz armatora z tytułu przekroczenia przez czarterujących okresu ładowania ( „lay-time”„laytime”).

21.10.2024

Konosament – wydanie ładunku na podstawie LOI

U podstaw wykształcenia się praktyki wydania ładunku bez konosamentu na podstawie Letter of Indemnity („LOI”), leżała i leży rozbieżność pomiędzy niewzruszanymi od XVIII wieku zasadami precedensowymi, nakładającymi na armatora/przewoźnika obowiązek wydania ładunku tylko na podstawie konosamentu (papieru wartościowego – „document of title”), ze zmieniającymi się realiami międzynarodowego obrotu handlowego.

26.04.2024

Konosament – wydanie ładunku na podstawie konosamentu i morskiego listu przewozowego

W naszym wcześniejszych opracowaniu podjęliśmy próbę prześledzenia ewolucji orzecznictwa angielskiego (lub szerzej anglo-saskiego) w zakresie istotnej kwestii prawnej – ustalenia obowiązku (lub jego braku) wydania ładunku na podstawie konosamentu imiennego.

06.03.2024

Wypowiedzenie umowy w świetle prawa angielskiego (Część I)

Orzeczenie w sprawie „Lombard North Central Plc v European Skyjets Ltd” [2022] EWHC 728 (QB), przyniosło bardzo ciekawe i użyteczne praktycznie rozstrzygnięcie, dotyczące warunków kontraktowego wypowiedzenia umowy („contractual termination”), skutkujące rozwiązaniem umowy („cancellation of the contract”). Orzeczenie, co prawda, dotyczy umowy pożyczki związanej z transportem lotniczym, ale ustalenia i zasady przyjęte przez sąd angielski (High Court) w przedmiotowej sprawie, in extenso, mogą mieć zastosowanie do szeroko pojętych um

05.11.2023

Konsorcjum Windward Offshore

Pierwsze decyzje nowopowstałego konsorcjum Windward Offshore koncentrują się w szczególności na zamówieniu dwóch hybrydowych statków operacyjnych do obsługi morskich farm wiatrowych

03.11.2023

Czarter na czas – klauzula „off-hire” [Część III]

Charakter prawno-kontraktowy, rodzaje i zakres praw i obowiązków stron umowy czarteru na czas, w relacji do klauzul „off-hire” został przeanalizowany w Części I Czarter na czas - klauzula "off-hire" Część I i II Czarter na czas - klauzula "off-hire". Część II.

06.10.2023

Czarter na podróż – okres ładowania (laytime)

Okres czasu niezbędny do przeprowadzenia pełnego cyklu operacji załadunkowych i wyładunkowych określany jest w czarterze na podróż jako „okres ładowania” („laytime”, ,,lay-time”, „lay-days”).

27.09.2023

Czarter na czas – klauzula „Off-hire” [Część II]

W Części I Czarter na czas – klauzula „Off-hire” rozpoczęliśmy analizę niezwykle ważnych klauzul czarterowych, określonych jako „off-hire clause”. Ich istota, sprowadza się do umownego uregulowania okoliczności, w których czarterujący zwolniony zostaje ze swojego podstawowego obowiązku wynikającego z umowy czarteru na czas – obowiązku dokonywania opłaty czarterowej (hire).

15.08.2023

Czarter na podróż – „Supersession clauses”

W umowach czarteru na podróż, spotyka się nieraz klauzule umowne, o następującym brzmieniu: „This contract shall be completed and superseded by the signing of bills of lading in the form customary for such voyages for (…) cargos, which bills of lading shall contain the following clauses (…)”.

04.08.2023

Konosament a umowa frachtowa

W rozwoju historycznym konosamentu, jako specyficznego dokumentu przewozowego, funkcja dowodu na okoliczność warunków umowy przewozu (umowy frachtowej – „contract of affreightment”), na jakich strony umowy (frachtujący – „shipper” – przewoźnik - „carrier”) uzgodniły przewóz morzem danego ładunku, ukształtowała się jako druga w kolejności (po funkcji „receipt for the goods shipped”).

31.05.2023

Sprawa „The ZouZou” [2022] a ochrona wierzyciela hipotecznego. Część II

W pierwszej części naszego opracowania Sprawa „The ZouZou” [2022] a ochrona wierzyciela hipotecznego. Część I, omówiliśmy założenia klubowej polisy ubezpieczeniowej, określanej jako („M II Policies”) – umowa ubezpieczenia interesów wierzyciela hipotecznego („Mortgage Interest Insurance Policy”).

22.05.2023

Umowa o budowę statku – zatwierdzenie planów i projektów (część I)

W naszym opracowaniu Umowa o budowę statku - Ship design podjęliśmy próbę wyjaśnienia, zakresu podmiotowego i przedmiotowego, obowiązku przygotowania i dostarczenia projektu statku („design”) w ramach realizacji „shipbuilding contract”.

28.09.2022

Czarter – "safe port". Część III

W części pierwszej Czarter - "safe port" Część I oraz w części drugiej Czarter – „safe port”. Część II podjęliśmy próbę wyjaśnienia jednego z najważniejszych elementów każdej umowy frachtowej (czarteru na podróż, czarteru na czas) – pojęcia „bezpiecznego portu”.

13.08.2021

Czarter – „safe port”. Część II

Część I opracowania – Czarter - "safe port", oparta została w dużej części na przełomowym precedensie Izby Lordów – „The Evia (No. 2)” [1982] 2 Lloyd’s Rep 307.

02.08.2021

Konosament (bill of lading) – funkcja potwierdzenia przyjęcia ładunku do przewozu [„receipt for the goods shipped”]

W historycznym rozwoju – konosament („bill of lading”; „B/L”) – jako dokument przewozowy ukształtowany został, jako swoisty dokument realizujący trzy funkcje: 1) potwierdzający przyjęcie ładunku do przewozu; 2) będący dowodem warunków umowy przewozu; 3) stanowiący swoisty papier wartościowy.

18.03.2021

Charter na podróż – demurrage („The Eternal Bliss”)

Rok 2020, przy wszystkich swoich turbulencjach i wyzwaniach rzuconych międzynarodowemu obrotowi portowo-morskiemu, przyniósł też orzeczenie, którego możliwe implikacje, środowisko armatorów „all over the world” przyjęło z wielkimi nadziejami.

18.01.2021

Brexit a prawo angielskie

Podpisanie w dn. 30 grudnia 2020 „EU – UK Trade and Cooperation Agreement” („TCA”), ustalającego zasady nowego ładu gospodarczego, finansowego i prawnego [tzw. „post-Brexit trade deal”], który ma obowiązywać od 01.01.2021 stanie się z pewnością przedmiotem wielu analiz i komentarzy.

07.01.2021

Bareboat charter/demise charter a dochodzenie roszczeń

Według ogólnej zasady, armatorzy nie ponoszą odpowiedzialności za uszkodzenie ładunku w przypadkach, gdy statek jest czarterowany w ramach Bareboat charter/demise charter [dalej: „czarter bez załogi”]. W większości przypadków to czarterujący bez załogi jest podmiotem odpowiedzialnym z tego tytułu.

01.12.2020

IMO opracowuje poprawki do konwencji MARPOL w celu redukcji emisji gazów cieplarnianych przez statki

Według podanych informacji, IMO rozpoczęło pracę nad wprowadzeniem kolejnych środków ograniczenia emisji dwutlenku węgla produkowanego przez statki. Proponowane poprawki do konwencji MARPOL będą wymagały od statków wspólnych działań technicznych i operacyjnych, w celu zmniejszenia intensywności emisji dwutlenku węgla Głównym celem jest to, by w przeciągu stu lat problem emisji gazów cieplarnianych został całkowicie rozwiązany.

23.11.2020

Indie – Brak podstaw do nakładania opłat za porzucony ładunek

Powszechnym problemem branży morskiej jest kwestia porzuconych lub nieodebranych kontenerów w portach, w tym w szczególności w portach w Indiach, Pakistanie i Bangladeszu. Takie kontenery i ładunki są przeważnie porzucone z powodu nieprawidłowego zadeklarowania ich zawartości przez spedytorów. Operatorzy liniowi ponoszą znaczne koszty, w tym głównie koszty magazynowania w okresie, gdy kontenery i znajdujący się w nich ładunek pozostawały nieodebrane. Indyjski Sąd Najwyższy [SN] uregulował tę kwestię wskazując, że ​​porty w Indiac

16.09.2020

Wytyczne Brytyjskiej Izby Żeglugi dla promów podczas COVID-19

Brytyjska Izba Żeglugi opublikowała Poradnik, który stanowi dokument informacyjny i wytyczne dla brytyjskich promów pasażerskich podczas COVID-19. Poradnik ten został opracowany w porozumieniu z partnerami branżowymi i członkami Izby.

19.08.2020

Najważniejsze kwestie prawne dla leasingobiorców w umowach sprzedaży i leasingu zwrotnym

W dobie odmrażania światowej gospodarki, warto zwrócić uwagę na niektóre problemy prawne występujące w przypadku umów sprzedaży i leasingu zwrotnego, w szczególności w odniesieniu do branży przemysłu morskiego. Umowy sprzedaży i leasingu zwrotnego stają się bowiem coraz ważniejszym źródłem finansowania dla właścicieli tankowców, a większość takich transakcji, umowa jest zawierana na zasadach prawa angielskiego.

29.07.2020

Wytyczne BIMCO dotyczące czyszczenia kadłuba

Największe na świecie stowarzyszenie żeglugi morskiej BIMCO jest w fazie końcowej tworzenia wytycznych dotyczących ochrony środowiska i zmniejszenia emisji CO2 dla branży morskiej. Wytyczne te dotyczą standardów czyszczenia kadłubów statków, celem zmniejszenia zanieczyszczania akwenów wodnych oraz ryzyka przenoszenia tzw. inwazyjnych gatunków (czyli organizmów morskich obcych z punktu widzenia lokalnego ekosystemu) w tym procesie.

20.07.2020