Nie tylko okręty podwodne. Polska i Szwecja wzmacniają transport nad Bałtykiem

Przy okazji polsko-szwedzkich konsultacji międzyrządowych w Gdyni, oprócz zawarcia umowy na dostarczenie trzech okrętów podwodnych typu A26 dla Marynarki Wojennej RP, podpisano też porozumienie w sprawie rozwoju europejskiej sieci transportowej TEN-T w regionie Morza Bałtyckiego. Polska i jej porty oraz infrastruktura lądowa mają stać się łącznikiem między Skandynawią a Europą Środkową. 

Transportowe i handlowe znaczenie pierwszych w historii konsultacji międzyrządowych pomiędzy Warszawą a Sztokholmem podkreślił w poniedziałek (29 czerwca) minister infrastruktury Dariusz Klimczak. Podpisane w Gdyni porozumienie ma również wymiar geopolityczny i wpisuje się w szerszą politykę umacniania bezpieczeństwa w regionie Morza Bałtyckiego. 

– Cel jest jasny: lepiej połączyć Skandynawię z Europą Środkową przez polskie porty, kolej, drogi i szlaki morskie. Porozumienie wzmacnia współpracę przy rozwoju portów, odpornych łańcuchów dostaw, mobilności wojskowej i projektów, które mogą uzyskać finansowanie z funduszy europejskich. To dobra wiadomość dla polskich portów, transportu i pozycji Polski na mapie europejskiej logistyki – napisał w serwisie X minister Klimczak.

Polska i Szwecja, bliscy sąsiedzi przez Morze Bałtyckie i sojusznicy w NATO, są poniekąd zmuszeni do zacieśniania współpracy strategicznej dla bezpieczeństwa swojego i całego regionu. Kraje reagują na prowokacje i zagrożenia ze strony Rosji. Wyrazistym sformalizowaniem nowego poziomu partnerstwa strategicznego było zawarcie w poniedziałek 29 czerwca Paktu dla Morza Bałtyckiego. Wyrażono w nim wspólną ocenę zagrożeń, dążeń i wartości, którymi kierują się oba państwa. Pakt rozszerza obowiązujące od dwóch lat polsko-szwedzkie partnerstwo strategiczne.

Pakt dla Morza Bałtyckiego będzie opierał się na trzech głównych filarach:

• Współpraca polityczna: Polska i Szwecja będą zacieśniać strategiczną koordynację poprzez regularne konsultacje na wysokim szczeblu, m.in. w sprawie uzgadniania stanowisk na wielostronnych forach na rzecz bezpieczeństwa, dotyczących regionalnych wyzwań w zakresie bezpieczeństwa, europejskich inicjatyw obronnych oraz wsparcia dla Ukrainy.

• Współpraca wojskowa: Polska i Szwecja będą pogłębiać współpracę operacyjną poprzez wspólne planowanie, szkolenia, ćwiczenia, wymianę informacji oraz skoordynowane działania mające na celu zwiększenie interoperacyjności oraz zwiększenie odstraszania, odporności i bezpieczeństwa w regionie Morza Bałtyckiego.

• Współpraca w dziedzinie przemysłu obronnego: Polska i Szwecja wzmocnią współpracę w dziedzinie przemysłu obronnego i technologii poprzez wspieranie partnerstw przemysłowych, promowanie innowacji, zwiększanie odporności łańcuchów dostaw oraz rozwijanie zaawansowanych zdolności i interoperacyjności sił zbrojnych obu krajów. Współpraca obejmie transfer technologii oraz korzystanie ze wspólnie opracowanych praw własności intelektualnej, tworząc w ten sposób ramy dla przyszłych projektów rozwojowych oraz uruchamiania nowych inicjatyw w strategicznie wybranych obszarach.

Nowe okręty podwodne dla Marynarki Wojennej RP

Po ponad 30 latach, w ramach programu "Orka" polska marynarka otrzyma nowe okręty podwodne. Będą to szwedzkie jednostki Saab typu A26, które zastąpią jedyny pozostały okręt podwodny w polskiej służbie – 40-letni ORP Orzeł. W ramach konsultacji międzyrządowych uroczyście podpisano umowę na budowę i dostarczenie okrętów do Polski.

Wartość programu "Orka" może sięgnąć nawet 20 mld zł, przy czym kontrakt obok budowy i dostawy okrętów dotyczy też zapewnienia pakietu logistycznego, wsparcia eksploatacji, szkolenia personelu oraz przygotowania infrastruktury (tak portowej, jak i stoczniowej) niezbędnej do ich wprowadzenia do służby, a potem późniejszego serwisowania. Szef MON poinformował też, że w przedsięwzięciu mają brać udział także podmioty z Polski. Przypomnijmy, że już teraz, przy budowie okrętów podwodnych serii A26 dla Szwecji, są zaangażowane rodzime podmioty, jak HG Solutions oraz Famor. Wśród wielu innych, budzących zainteresowanie tematów, jest kwestia zakupów obronnych, jakie Szwecja ma zrealizować w Polsce. Mowa tu choćby o okręcie ratowniczym, podobnym do tego, jaki powstaje dla polskiej floty wojennej w ramach programu „Ratownik”.

– W naszym porcie wojennym dokonujemy historycznego wydarzenia, podpisania najważniejszej dla polskiej Marynarki Wojennej, a zarazem jednej z najważniejszych dla Sił Zbrojnych RP umowy. Umowy dotyczącej budowy zdolności operowania pod wodą. Są z nami marynarze Dywizjonu Okrętów Podwodnych. To ci, którzy przez ostatnie lata z największym wysiłkiem utrzymali zdolności operowania pod wodą. To są bohaterowie naszej Rzeczypospolitej. To są bohaterowie naszego wspólnego bezpieczeństwa. To moment, który jest wzruszający dla nich, dla nas i dla wszystkich Polaków, szczególnie dla ludzi morza i marynarzy. To powód do wielkiej wdzięczności wobec wszystkich, którzy przyczynili się do tego, że Polska pozyskuje, na mocy podpisanej przed chwilą umowy, trzy okręty podwodne typu A26 piątej generacji. To najnowocześniejsze okręty przeznaczone do operowania na Bałtyku, zdolne do wykonywania zadań zarówno na rzecz Marynarki Wojennej, jak i wojsk specjalnych. Będą mogły operować rojami dronów sterowanych z pokładu okrętu podwodnego oraz wspierać zarządzanie infrastrukturą i architekturą bezpieczeństwa Morza Bałtyckiego – powiedział szef polskiego MON.

– Jesteśmy głęboko zaszczyceni, że Polska wybrała okręty podwodne Saab, aby wzmocnić swoje zdolności obronne i zacieśnić strategiczne partnerstwo między naszymi dwoma narodami. Trzy okręty podwodne A26 spełniają obecne i przyszłe potrzeby obronne Polski i odegrają kluczową rolę we wzmacnianiu bezpieczeństwa w regionie Morza Bałtyckiego – podkreślił Micael Johansson, prezes i dyrektor generalny Saab.

Więcej o losach programu „Orka” pisaliśmy w tekście pt. Program „Orka” – ostateczne rozdanie po niemal 30 latach? Stan wiedzy na 2025 rok.