Wstrzymanie załadunku ropy w Noworosyjsku na Morzu Czarnym

Rosyjskie władze potwierdziły tymczasowe wstrzymanie operacji załadunku ropy naftowej w kluczowym porcie Noworosyjsk na Morzu Czarnym. To efekt serii precyzyjnych ataków ukraińskich dronów na infrastrukturę energetyczną Federacji Rosyjskiej i piątkowego uderzenia na tankowce floty cieni. Ograniczeniu ulega też przeładunek w innych, znacznie mniejszych terminalach.

Ataki, skierowane m.in. przeciwko rafinerii w Riazaniu oraz terminalom naftowym w Noworosyjsku, spowodowały znaczne zakłócenia w łańcuchu dostaw, dotykając nawet 2% globalnej podaży rosyjskiej ropy. Piątkowe uderzenia na statki "floty cieni" – nielegalnej floty tankowców omijającą zachodnie sankcje – pogłębiły kryzys w rosyjskim sektorze energetycznym.

Ukraińskie siły wykorzystały drony powietrzne i morskie do ataku na stacje pompujące Transnieft oraz farmy zbiorników w zatoce Cemeskiej w Noworosyjsku. Atak  z 14 listopada spowodował ograniczenia eksportu o ok. 2,2 miliona baryłek dziennie, co jest jednym z najbardziej destrukcyjnych uderzeń na infrastrukturę energetyczną regionu Krasnodarskiego od miesięcy. Podobne ataki dotknęły rafinerię Rosnieftu w Riazaniu – czwartą co do wielkości w Rosji – gdzie po uderzeniu dronami 18 listopada wstrzymano główne operacje przetwarzania surowca. 

W piątek ukraińska Marynarka Wojenna zaatakowała dwa tankowce z "floty cieni" – Kairos i Virat – pływające pod banderą Gambii. Statek Kairos zapalił się po eksplozji 28 mil morskich od wybrzeża Turcji, podczas gdy Virat doznał uszkodzeń 35 mil dalej, i został ponownie zaatakowany w sobotę. Służba Bezpieczeństwa Ukrainy (SBU) potwierdziła użycie dronów morskich "Sea Baby" w operacji, która ma na celu "znaczące osłabienie transportu rosyjskiej ropy". 

Tureckie Ministerstwo Transportu ewakuowało 25 członków załogi z Kairos, a akcje ratunkowe trwały przez całą sobotę. Ataki te, według ukraińskich źródeł, unieszkodliwiły statki na stałe, uderzając w flotę liczącą setki jednostek, która pozwala Moskwie omijać sankcje UE i USA na eksport ropy.

Morze Czarne odgrywa kluczową rolę w rosyjskiej gospodarce energetycznej, stanowiąc bramę do rynków azjatyckich i europejskich. Port w Noworosyjsku, największy w Rosji i piąty w Europie pod względem przeładunku, obsługuje większość eksportu surowej ropy i produktów naftowych z Federacji, w tym dostawy z Kaspijskiego Konsorcjum Rurociągowego (CPC). Morze Czarne odpowiada za 15-20% całkowitego rosyjskiego eksportu ropy – około 60 milionów baryłek miesięcznie – czyniąc ją nieodzowną dla dochodów Kremla, które finansują wojnę na Ukrainie.

Ataki ukraińskie, trwające od sierpnia, uszkodziły już 16 rafinerii, w tym w Saratowie i Wołgogradzie, redukując rosyjską zdolność rafinacji o 38% (według szacunków Carnegie Endowment). Eksperci ostrzegają, że Rosjanie mogą skierować rosyjskie tankowce na arktyczne szlaki, podnosząc koszty i ryzyka środowiskowe.