Stena Line - szwedzka marka w gdyńskim porcie

Rozpoczynamy cykl artykułów na temat armatorów i ich flot, których statki zawijają do polskich portów. Jednym z takich przedsiębiorstw żeglugowych jest szwedzka Stena Line, realizująca promowe przewozy pasażerskie i towarowe na trasie Gdynia – Karlskrona. Jednakże dobrze nam znany szlak żeglugowy jest tylko jednym z wielu obsługiwanych przez tego armatora, a pływające na nim statki są jedynie częścią dużej floty wielkiego przedsiębiorstwa.

Historia szwedzkiego armatora

Z handlu złomem i metalem rozpoczętym w 1939 roku Sten Allan Olsson utworzył  przedsiębiorstwo Stena Metall, co stanowiło podwaliny pod dalszy rozwój w innych obszarach biznesu. W 1962 roku powstało bardzo znane przedsiębiorstwo żeglugowe Stena Line. Dzisiaj cała grupa Stena jest jedną z większych rodzinnych firm w Skandynawii. Obszar działalności gospodarczej obejmuje obecnie: biznes promowy (Stena Line), działalność offshore (Stena Drilling), obszar żeglugi towarowej (Stena Bulk, Stena Roro, Stena Teknik, Northern Marine Group), działalność w zakresie nieruchomości (Stena Property), finansów (Stena Finance), nowego biznesu (Stena Adactum) a także najstarszej części – Stena Metall AB. Tym samym grupa Stena jest dzisiaj globalną firmą zatrudniającą około 15 tysięcy osób, zarządzającą ponad 160 statkami oraz posiadającą w eksploatacji 115 turbin wiatrowych. Wśród licznych spółek zależnych i działających oddziałów znajduje się też ważny element w tej korporacyjnej układance – spółka Stena Line Polska Sp. z o.o.

Nowoczesna flota

Obecnie flota tego znanego szwedzkiego armatora, działającego w żegludze promowej pod marką Stena Line, wynosi około 38 jednostek operujących na 20 trasach. Wszystkie z obsługiwanych tras znajdują się na najważniejszych, kluczowych rynkach promowych w północnej Europie. I tak, serwisy Steny Line znajdują się na Morzu Północnym i Bałtyckim z obecnością w takich krajach jak: Szwecja, Wielka Brytania, Niemcy, Niderlandy, Dania, Norwegia, Polska i Łotwa. Na pokładach jednostek przewozi się najrozmaitsze ładunki, które w głównej mierze transportuje się zestawami ciężarówek. Najważniejszą grupą towarów są jednak: ładunki inwestycyjne i elementy konstrukcji, papier i drewno, samochody oraz oczywiście wyroby przemysłu metalowego. Jednak przede wszystkim przewozi się pasażerów. Stąd też do obsługi wykorzystuje się zarówno klasyczne promy (ang. ferries), jak i jednostki ro-pax, czyli statki dedykowane przewozom ciężarówek i ich kierowców a także statki ro-ro. Rok 2020 był znaczący jeśli chodzi o działalność inwestycyjną w nowy tonaż.  „Stena Estrid” była pierwszą z trzech nowych jednostek klasy E-Flexer wybudowanych 
w chińskich stoczniach. Nowy statek miał wejść na trasę Dublin – Holyhead. Kolejne dwa z tej serii dedykowane są linii Liverpool – Belfast i mają wejść do eksploatacji w tym i kolejny w przyszłym roku.

Stena Line w Polsce

Trasa Gdynia – Karlskrona obsługiwana już od przeszło 20 lat przez promy Steny Line pokonywana jest w ciągu 10 godzin i 30 minut tzw. autostradą morską. Z punktu widzenia europejskich ciągów transportowych na takie miano zasługują kluczowe szlaki morskie dedykowane żegludze bliskiego zasięgu, pozwalające na przenoszenie ładunków z tras lądowych na morskie lub będących przedłużeniem dróg lądowych. „Polską” trasę obsługują zazwyczaj trzy jednostki. Obecnie są to dwa siostrzane promy pasażersko – samochodowe: „Stena Spirit” i „Stena Vision” oraz prom ro-pax przeznaczony przede wszystkim dla ciężarówek i ich kierowców: „Stena Baltica”. Na wiosnę 2020 roku planowano również wprowadzenie do eksploatacji na tej linii kolejnego statku o nazwie „Stena Nordica” wybudowanego w 2000 roku, o długości 169,8 metra, szerokości 24 metrów, długości linii ładunkowej 1,950 metrów i pojemności 401 pasażerów. Na chwilę obecną Stena Line korzysta w Polsce ze swojego terminala promowego zlokalizowanego w zachodniej części portu gdyńskiego. Aktualnie Zarząd Morskiego Portu w Gdyni realizuje inwestycję terminala publicznego umiejscowionego bliżej wyjścia z portu. Stena Line zamierza się tam przenieść, co pozwoli na skrócenie czasu podróży o okres manewrowania po porcie. Przy każdym zawinięciu zabierało to około 30 dodatkowych minut. Nowoczesny terminal promowy ma być gotowy w połowie 2021 roku.

W obliczu kryzysu pandemii koronawirusa COVID - 19

Jak do tej pory bardzo dobrze rozwijający się sektor promowy napotkał na znaczące tąpnięcie rynku, szczególnie w zakresie przewozów pasażerskich, w związku z kryzysem epidemicznym, jaki zapanował w ostatnich tygodniach w Europie. Stena Line, będąc ważną częścią rynku promowego, musiała przedsięwziąć stanowcze kroki, które sprostałyby wyzwaniom rozprzestrzeniającego się kryzysu i zabezpieczyły funkcjonowanie przedsiębiorstwa. I tak niestety podjęto decyzję o zwolnieniu w Szwecji 950 pracowników, ponieważ uznano, że odbudowa załamanego rynku nie uda się do nadchodzącego sezonu. Po ponad 40 latach od otworzenia, zamknięto również linię Oslo – Frederikshavn. Obsługujący ją statek „Stena Saga” jest aktualnie wyłączony z eksploatacji. Obserwując bieżące potrzeby sektora na linii Gdynia – Karlskrona zorganizowano też akcję „Prom do domu”, która miała na celu pomóc klientom wrócić jak najszybciej do domu w obliczu rozprzestrzeniającego się zagrożenia epidemicznego. Stąd też statki Stena Line na tej linii kursowały zgodnie z rozkładem, a ruch towarowy i pasażerski, mimo niewątpliwego zaburzenia rynku, odbywał się normalnie, ale z ograniczeniami granicznymi i sanitarnymi wynikającymi z wprowadzonych odgórnie obostrzeń. Nowe zasady zostały wprowadzone 15.03.2020 roku w nocy z soboty na niedzielę. Pasażerowie, obywatele polscy, którzy wracają do kraju po tym terminie muszą przechodzić 14-dniową kwarantannę a przyjazd obcokrajowców do Polski podlega znaczącym ograniczeniom.


Charakterystyka techniczno – eksploatacyjna promów kursujących na trasie Gdynia - Karlskrona

Stena Spirit

    •    Budowa / przebudowa: 1987 / 2007 / 2011
    •    Długość: 175,4 m
    •    Szerokość: 30,3 m
    •    Ilość pasażerów: 1,300
    •    Dł. linii ładunkowej: 2,214 m
    •    Wys. prześwitu ładowni dla pojazdów: 4,45 m
    •    Szer. dla pojazdu: 4,5 m

Stena Vision

    •    Budowa / przebudowa: 1987 / 2007 / 2010
    •    Długość: 175,5
    •    Szerokość: 30,3 m
    •    Ilość pasażerów: 1,300
    •    Dł. linii ładunkowej: 2,214 m
    •    Wys. prześwitu ładowni dla pojazdów: 4,45 m
    •    Szer. dla pojazdu: 4,5 m

Stena Baltica

    •    Budowa / przebudowa: 2007
    •    Długość: 165 m
    •    Szerokość: 26,8 m
    •    Ilość pasażerów: 210
    •    Dł. linii ładunkowej: 2,188 m
    •    Wys. prześwitu ładowni dla pojazdów: 5,2 m
    •    Szer. dla pojazdu: 6 m