DP World analizuje wykorzystanie SMR w Porcie Konstanca. Rumunia będzie laboratorium energetyki jądrowej

Podpisane przez DP World porozumienie z francuską Komisją Energii Atomowej i Energii Alternatywnych (CEA) oraz TerraWater Institute w sprawie przeprowadzenia studium wykonalności dla małych reaktorów modułowych (SMR) w Porcie Konstanca wpisuje się w szerszą strategię Rumunii. Kraj ten należy do liderów europejskiego programu rozwoju energetyki jądrowej nowej generacji.

Jeżeli analiza zakończy się pozytywnie, największy port Morza Czarnego może stać się jednym z pierwszych portów w Europie wykorzystujących energię z małych reaktorów modułowych do zasilania infrastruktury logistycznej, terminali kontenerowych, centrów danych i przyszłych instalacji przemysłowych.

Konstanca – energetyczne serce Morza Czarnego

Port Konstanca od kilku lat odgrywa coraz większą rolę w europejskim systemie logistycznym. Po rosyjskiej inwazji na Ukrainę znacząco wzrosło jego znaczenie jako alternatywnego szlaku eksportowego dla ukraińskich zbóż, produktów rolnych i surowców.

Dzięki połączeniu z Dunajem poprzez Kanał Dunaj–Morze Czarne port stanowi unikalny węzeł transportowy łączący żeglugę morską, rzeczną, kolejową i drogową. W praktyce jest to najważniejsza brama handlowa Europy Południowo-Wschodniej.

DP World zarządza tam terminalem Constanța South Container Terminal (CSCT), największym terminalem kontenerowym nad Morzem Czarnym. Firma prowadzi szeroko zakrojony program elektryfikacji infrastruktury portowej, obejmujący nowe suwnice, systemy automatyzacji i rozwiązania ograniczające emisję CO₂.

Rosnące zapotrzebowanie na energię sprawia, że operatorzy portów zaczynają szukać źródeł zasilania zdolnych pracować przez całą dobę niezależnie od warunków pogodowych. W tym kontekście SMR są postrzegane jako potencjalne rozwiązanie dla portów przyszłości.

Jaki reaktor może trafić do Konstancy?

Partnerzy projektu nie ujawnili, jaka technologia zostanie przeanalizowana podczas studium wykonalności. Prawdopodobne są trzy scenariusze.

Pierwszy zakłada wykorzystanie doświadczeń francuskiego sektora jądrowego i analizę projektów rozwijanych przez francuskie instytuty badawcze oraz przemysł skupiony wokół EDF i CEA. Francja rozwija własny projekt SMR NUWARD, który ma być europejską odpowiedzią na amerykańskie i kanadyjskie konstrukcje.

Drugi scenariusz wiąże się z rumuńskim programem SMR realizowanym wspólnie z amerykańską firmą NuScale Power. Rumunia jest obecnie najbardziej zaawansowanym państwem UE pod względem przygotowań do wdrożenia tej technologii. Projekt w Doicești opiera się na sześciu modułach NuScale VOYGR o mocy 77 MW każdy, co daje łączną moc około 462 MW.

Trzeci wariant może obejmować ocenę kilku technologii jednocześnie – zarówno wodnych reaktorów ciśnieniowych (PWR), jak i bardziej zaawansowanych konstrukcji wysokotemperaturowych czy chłodzonych metalami ciekłymi, które mogłyby produkować nie tylko energię elektryczną, ale również ciepło przemysłowe i wodór.

Rumunia stawia na atom

Dla Rumunii projekt w Konstancy nie jest odosobnioną inicjatywą. Kraj od lat należy do grona państw posiadających rozwinięty sektor jądrowy. Elektrownia jądrowa w Cernavodzie eksploatuje dwa reaktory CANDU, które odpowiadają za około jedną piątą krajowej produkcji energii elektrycznej. Jednocześnie Bukareszt przygotowuje budowę kolejnych bloków jądrowych oraz rozwija własny program SMR.

Rumuński rząd postrzega energetykę jądrową jako narzędzie zwiększania bezpieczeństwa energetycznego, ograniczania importu paliw kopalnych oraz wspierania transformacji klimatycznej.

Najważniejszym projektem pozostaje budowa pierwszej w Europie elektrowni SMR w miejscowości Doicești, około 90 kilometrów od Bukaresztu. W lutym 2026 roku udziałowcy państwowej spółki Nuclearelectrica zatwierdzili ostateczną decyzję inwestycyjną (FID), co oznacza przejście projektu do kolejnego etapu realizacji. Według rumuńskich władz jest to najbardziej zaawansowany projekt SMR w Europie.

Elektrownia ma powstać na terenie dawnej elektrowni węglowej, co wpisuje się w strategię zastępowania wysokoemisyjnych źródeł energii nowoczesnymi technologiami jądrowymi. Projekt realizuje spółka RoPower Nuclear, należąca do Nuclearelectrica i Nova Power & Gas. Technologia pochodzi od amerykańskiej firmy NuScale Power.

Władze Rumunii podkreślają, że projekt może stworzyć tysiące miejsc pracy i zbudować w kraju nowy sektor przemysłowy związany z produkcją komponentów dla małych reaktorów modułowych.

Porty jako nowy rynek dla energetyki jądrowej

Światowe porty stoją obecnie przed podobnym wyzwaniem jak sektor energetyczny: muszą jednocześnie ograniczać emisje i zwiększać dostępność energii. Elektryfikacja sprzętu przeładunkowego, rozwój centrów danych, produkcja zielonego wodoru oraz systemy shore power, umożliwiające zasilanie statków z lądu podczas postoju, powodują gwałtowny wzrost zapotrzebowania na energię.

Według ekspertów właśnie dlatego porty mogą stać się jednym z pierwszych odbiorców technologii SMR. Reaktory modułowe oferują mniejszą skalę inwestycji niż klasyczne elektrownie jądrowe, krótszy czas budowy oraz możliwość lokalizacji w pobliżu dużych odbiorców przemysłowych.

Jeżeli studium realizowane przez DP World, CEA i TerraWater Institute potwierdzi opłacalność projektu, Konstanca może stać się pierwszym dużym portem Morza Czarnego przygotowującym się do wykorzystania energii jądrowej nowej generacji. Byłby to jednocześnie kolejny krok w budowaniu pozycji Rumunii jako jednego z europejskich liderów wdrażania technologii SMR.

W szerszej perspektywie sukces projektu mógłby stworzyć model dla innych portów Europy, które poszukują stabilnych i bezemisyjnych źródeł energii dla rozwijającej się infrastruktury logistycznej i przemysłowej.