Armatorzy cruisów napędzają europejski przemysł stoczniowy. Również polski

Na 57 miliardów EUR opiewa portfel zamówień na statki wycieczkowe, które zostaną zbudowane w Europie do 2036 r. i przewiduje się dodatkowe zamówienia – obiecuje Cruise Lines International Association (CLIA). Większość światowych statków wycieczkowych jest również modernizowana i odnawiana w europejskich stoczniach. W budowę statków pasażerskich w Europie zaangażowane są nie tylko stocznie, które pozyskały kontrakty, ale również liczne grono kooperantów. Wśród nich jest również CRIST. 

Stocznia z Gdyni współpracuje od wielu lat z partnerami we Francji, Niemczech i Finlandii. Co pewien czas przekazuje kompletnie wyposażone bloki, które stanowią elementy wycieczkowców. M.in. w stoczni CRIST budowano blok, który jest elementem trzeciego wycieczkowca serii Icon linii Royal Caribbean. Statek budowany jest w Meyer Turku i ma zostać oddany do eksploatacji w drugim kwartale 2026 roku. Stoczni CRIST  powierzono wybudowanie kompletnie wyposażonego blok pływający o długości 94 m, szerokości 48 m i wysokości 15 m. W konstrukcji zamontowane są dwa zbiorniki LNG. Waga kadłuba to około 5200 ton, zaś waga zamontowanego wyposażenia ma wynieść około 2500 ton. Pisaliśmy o tym tutaj.

W budowę statków pasażerskich zaangażowanych jest wielu pracowników, inżynierów i techników  różnych specjalności o wysokich kwalifikacjach. - Zróżnicowany łańcuch dostaw małych i dużych firm specjalizuje się w wyposażaniu i dostarczaniu statków wycieczkowych w produkty wyprodukowane w Europie, wspierając miejsca pracy w całej Europie. Dzięki tym inwestycjom branża statków wycieczkowych jest niezbędna dla europejskiego przemysłu morskiego – podkreśla kierownictwo CLIA. 

Prawie 100% cruisów z Europy

Z danych CLIA wynika, że „Około 97% światowej floty statków wycieczkowych zostało zbudowanych w Europie”. Jeśli weźmie się pod uwagę wartość portfel statków wycieczkowych ulokowanych w stoczniach światowych, to 98% zamówionych statków zostanie zbudowanych w stoczniach europejskich. Większość floty statków wycieczkowych jest również modernizowana i remontowana w stoczniach europejskich. Prawie wszystkie statki wycieczkowe na europejskich rzekach i jeziorach, to są statki zbudowane w Europie.

W Europie w produkcji statków pasażerskich wyspecjalizowały się całe łańcuchy produkcji z wielu branż, często o wysokim stopniu specjalizacji i innowacyjności. Dotyczy to nie tylko wyposażenia okrętowego ale przede wszystkim wyposażenia zapewniającego morskim turystom komfortowy pobyt i wypoczynek w kompleksowych parkach rozrywki. 

Na przykład wprowadzony do eksploatacji w 2023 r. „Icon of the Seas” to statek o długości 365 m przeznaczony do żeglugi na Karaibach. Statek ma 2805 kabin i może zabrać na pokład jednorazowo ponad 5 600 pasażerów. Ich obsługą zajmuje się załoga licząca około 2350 osób. Statek określany jako najbardziej przyjazny środowisku wycieczkowiec Royal Caribbean. 

Pasażerowie mają do dyspozycji gości będzie aż 40 restauracji, 7 basenów (w tym Royal Bay - największy basen na statku). Na statku znajduje się również największy pływający park wodny "Category 6" z 6 najdłuższymi zjeżdżalniami, jest aquapark i strefa surfingu. Atrakcją dla „ryzykantów” jest "Crown's Edge"(krawędź zawieszona wysoko nad wodą). Jest to po części skywalk, po części park linowy. Nowością na tego typu statku jest "Swim & Tonic" - największy bar typu swim-up na morzu i pierwszy we flocie Royal Caribbean. 

Niezwykłego  wyposażenia wymagała przestrzeń AquaDome - ogromna kopuła ze stali i szkła. W AquaDome odbywać się mogą pokazy fontann. Na tym pokładzie jest również miejsce dla pokazów nurkowych AquaTheater. Oczywiście jest sieć lokali gastronomicznych i barów.

Cruisy w łańcuchu dostaw

Budowa takiej jednostki wygenerowała zróżnicowany łańcuch dostaw w którym działa rozbudowana sieć małych i dużych firm. CLIA podkreśla, że w wyposażaniu cruisów zwraca się uwagę, by wyposażenie było wyprodukowane w Europie. W ten sposób biznes turystyki morskiej wspiera w szerokim zakresie aktywność szeroko rozumianego przemysłu okrętowego, zapewnia miejsca pracy w całej Unii Europejskiej. - Dzięki tym inwestycjom branża rejsów wycieczkowych jest niezbędna dla europejskiej infrastruktury budowy statków i nie tylko – zaznacza CLIA.

- Operatorzy cruisów decydują o 80% wartości zamówień na statki komercyjne w europejskich stoczniach, co sprawia, że ​​nasza branża ma kluczowe znaczenie dla utrzymania europejskiego know-how technicznego w zakresie budowy statków – podkreśla CLIA. „Europejskie firmy są zaangażowane w cały łańcuch wartości budowy statków wycieczkowych – dostarczając wszystko, od blach stalowych do kadłuba, wyposażenia pokładowego i wyposażenia wnętrz o wysokich parametrach technicznych”. 

Jak widać na przykładzie „Icon of the Seas” do budowy statku pasażerskiego zaangażowani są  producenci mebli, szklarze i producenci dywanów i skomplikowanego wyposażenia przestrzeni rozrywkowych. Dodajmy, że na statku są liczne kluby nocne, lodowisko, park z drzewami oraz teatry.

Natomiast w czasie eksploatacji jednostki pasażerskiej, z jej aktywności korzystają dostawcy żywności. CLIA wymienia wprost, że są to „Rolnicy, producenci sera, makaronu i sprzedawcy ryb należą do tych, którzy zaopatrują statki wycieczkowe pływające po Europie w produkty europejskie”. W efekcie całe społeczności w Europie „czerpią korzyści ekonomiczne z budowy i dostarczania statków wycieczkowych oraz z turystyki morskiej w miejscach, które odwiedzają statki wycieczkowe”. 

Stymulatory innowacji i biznesu

Podkreśla się również, że „branża rejsów wycieczkowych jest stymulatorem innowacji w Europie, wspierającym rozwój paliw alternatywnych oraz nowych technologii środowiskowych i silnikowych – i jako taka może być katalizatorem inwestycji w europejskie zdolności produkcyjne w zakresie nowych technologii”. 

Przypomnijmy, że Viking Line był pierwszym operatorem, który wprowadził zasilanie gazem silników głównych na statku Viking Grace. Wspomniany „Icon of the Seas” będzie napędzany gazem ziemnym (z instalacji LNG) i wyposażony jest w technologię ogniw paliwowych i możliwość odzyskiwania ciepła odpadowego.

Zamówienia na nowe statki mają swoje uzasadnienie w dynamicznie rozwijającej się branży, która ożywiła się niezwykle szybko po załamaniu w czasie pandemii Covid-19. Z najnowszych danych wynika, że 82% podróżnych, którzy już wcześniej odbyli rejs, twierdzi, że ponownie wybiorą się w rejs. 10% podróżnych mustrujących na statki odbywa od trzech do pięciu rejsów rocznie. 

27% podróżnych rejsowych w ciągu ostatnich dwóch lat to nowicjusze w rejsach (wzrost o 12%). Entuzjastycznie nastawione do planowania rejsów jest pokolenie milenialsów – wynika ze statystyk CLIA. Zauważono również, że „75% populacji USA mieszka w odległości dojazdu samochodem od portu rejsowego”. 

Nic więc dziwnego, że rejsy na Karaiby cieszą się dużym powodzeniem. O dynamice wzrostu rynku turystyki pasażerskiej świadczą wyniki np. Portu w Nassau na Bahamach. W 2024 r. port odwiedziło na statkach 5,6 mln pasażerów. To o 1,2 mln więcej niż w 2023 r. i prawie 2,5 mln więcej niż w 2022 r. – informuje zarząd portu pasażerskiego. 

Przy nabrzeżach Nassau zacumować może jednorazowo siedem megastatków. Sześć z tych miejsc postojowych może obsłużyć statki klasy Oasis Royal Caribbean, z których każdy ma pojemność ponad 5 500 gości. Miasto Nassau na morskiej turystyce w 2024 r. zarobiło 2,6 mld dolarów, z czego większość trafiła do lokalnych touroperatorów, restauracji i sklepów. Po modernizacji wartej 300 mln dolarów w 2023 r. Port of Nassau planuje budowę parku wodnego o wartości 35 mln dolarów, którego otwarcie zaplanowano na koniec 2025 r.

Po rekordowym 2023 r., w którym z podróży morskich skorzystało 31,5 miliona pasażerów, w 2024 r. na pokładach wycieczkowców było 35,7 miliona morskich turystów. Według zapowiedzi CLIA ich liczba będzie ciągle rosła, stąd zamówienia na 76 nowych statków wycieczkowych do 2028 r. 

Branża turystyki morskiej żyje więc w dobrej symbiozie z budownictwem statków i wspiera utrzymanie w stanie wysokiej gotowości całe budownictwo okrętowe i jego rozległy łańcuch wartości. CLIA podkreśla, że ta aktywność „łączy w sobie mieszankę historii, dziedzictwa i tradycji z generowaniem innowacji w przyszłości”. Szczególnie ważne jest generowanie popytu na innowacje. 

Operatorzy statków pasażerskich podkreślają bowiem, że jako branża dążą do osiągnięcia zerowej emisji netto do 2050 r. Armatorzy statków pasażerskich są liderem w zakresie wdrażania  innowacji w projektach zapewniających wprowadzania  zrównoważonego rozwoju na morskich slakach i w portach. Amatorzy cruisów podkreślają, że  nie ograniczają  „inwestowania miliardów euro w nowe technologie i zrównoważone rozwiązania energetyczne, które będą miały kluczowe znaczenie dla szerszego zastosowania w branży morskiej i nie tylko”.

Spośród 76 nowych statków wycieczkowych zamówionych na całym świecie według stanu na wrzesień 2024 r. 72 statki zostaną zbudowane w Europie w ciągu najbliższych 12 lat. - Stanowi to ostry kontrast z innymi typami statków komercyjnych, które obecnie są budowane głównie poza Europą, w tym w Chinach i Japonii – podkreśla CLIA.