Porty UE w górę, ale wciąż niżej, niż przed pandemią. Gdańsk na 14-tym miejscu

W 2021 roku w portach Unii Europejskiej dokonano przeładunków o wolumenie 3,5 mld ton. Stanowi to wzrost o 4 proc. w porównaniu do 2020 r., jednak po spowodowanym pandemią spadku o 7 proc. w ubiegłym roku w stosunku do 2019 r. Oznacza to, że przeładunki w 2021 r. były wciąż mniejsze, niż w 2019 r.

Zdecydowanie mniejsze straty dotknęły rynek przewozów pasażerów drogą morską. W 2021 r. zanotowano 267,9 mln pasażerów. W 2020 r. było to 230 mln, natomiast w 2019 r. - 418 mln. w porównaniu z 230 mln w 2020 r. i 418 mln pasażerów w 2019 r. Dane opublikował Eurostat.

Największym państwem UE pod względem obsługi transportu morskiego towarów pozostaje Holandia. W 2021 r. niderlandzkie porty przeładowały łącznie 590 mln ton towarów, co stanowi 17 proc. całkowitego wolumenu towarów morskich przeładowanych w UE w 2021 r. 

Za Niderlandami plasują się Włochy oraz Hiszpania, z udziałami kolejno 14,5 i 13,8 proc. Wzrost przeładunków w portach w 2021 r. r/r odnotowano w szesnastu państwach członkowskich. Największy w Rumunii (+12,5 proc.), a następnie w Słowenii (+9,5 proc.), Polsce (+9,2 proc.) i Belgii (o 7,5 proc.). Największe względne spadki zarejestrowano zaś na Malcie (-41,3 proc.), Cyprze (-6,5 proc.), w Finlandii (-6,1 proc.), Łotwie (-5,7 proc.) i Litwie (-4,2 proc.).

Między 2011 a 2021 rokiem jedynie w siedmiu państwach członkowskich EU odnotowano spadek aktywności portowej w obsłudze towarów. Największe względne spadki dotyczą Łotwy (-40,8 proc.), Estonii (-18,7 proc.), Francji (-13,8 proc.) i Finlandii (-11,2 proc.). Polska odnotowała z kolei w tym okresie największy względny wzrost przeładunków – o 67,4 proc. Za Polską uplasowały się Rumunia (+36,5 proc.) i Grecja (+31,7 proc.). Eurostat podaje również, że w rejonie Morza Śródziemnego duże przeładunki w 2021 r. miała Turcja (520 mln ton), co umiejscowiło ją na drugim miejscu w Europie, po Holandii. Przeładunki w portach tureckich wzrosły w latach 2011 – 2021 o 44,8 proc. 

W 2021 r. 35,2 proc. wszystkich ładunków obsłużonych w portach UE stanowiły towary masowe płynne, a następnie towary skonteneryzowane (25 proc.), suche towary masowe (21,7 proc.) i towary przewożone w systemie ro-ro (12,1 proc.). W 2021 r. największą kategorią towarów obsługiwanych w portach UE był „koks i produkty rafinacji ropy naftowej”. 

Pozycję trzech dominujących portów w UE, zarówno pod względem masy brutto przeładowanych towarów, jak i pod względem ilości kontenerów obsługiwanych w portach, utrzymały w 2021 r. Rotterdam (435 mln ton), Antwerpia (216 mln) i Hamburg (111 mln ton).

W porównaniu z 2020 r. wolumen przeładunków w 2021 r. spadł najbardziej w greckim porcie w Pireusie (-10 proc.), Algeciras w Hiszpanii (-6 proc.) i Kłajpedzie na Litwie (-5 proc.). Największy wzrost zarejestrowano zaś w Zeebrugge (+27 proc.), w Belgii i Konstancy (+26 po proc.). Port Gdańsk zanotował 10,8 proc. dynamikę wzrostu. Rotterdam obsłużył natomiast ponad 12,6 proc. całkowitego tonażu przeładowanego w portach UE. 

W 2021 r. w głównych portach UE ustanowiono kolejny rekord przeładunków towarów w kontenerach. Przeładowano 98,1 mln jednostek o ekwiwalencie TEU, zatem o 4,1 proc. więcej niż w roku poprzednim. Hiszpania zgłosiła największe wolumeny kontenerów obsłużonych w Europie – przez jej porty przetransportowano 17,7 mln TEU, tj. 18 proc. całkowitej ich ilości w UE. Za Hiszpanią uplasowały się Niemcy (15,1 proc.), Niderlandy (14,2 proc.), Belgia (13,4 proc.) i Włochy (11,8 proc.). W sumie w 2021 r. te pięć krajów obsłużyło ponad 70 proc. kontenerów w UE.

W wartościach względnych największy w 2021 r. spadek r/r odnotowano w Livorno (-19,4 proc.), a następnie w Marsylii (-15,3 proc.), Pireusie (-9,1 proc.), Algeciras (-6 proc.) i La Spezii (-4,8 proc.).Największy względny wzrost zarejestrowano zaś w Zeebrugge (+78,8 proc.), Hawrze (+41,1 proc.), Barcelonie (+19,4 proc.), Las Palmas de Gran Canaria (+14 proc.) i w Gdańsku (+13,8 proc.), a także w Gdyni (+10,5 proc.).