Prof. Mączyńska-Ziemacka: wyższe płace to czynnik nakręcający wzrost PKB

Działania na rzecz wyższej płacy mogą się przełożyć na łagodzenie bariery popytu, jaką dostrzegają prawie wszystkie kraje rozwinięte. Wyższe płace to czynnik nakręcający wzrost PKB - mówi w rozmowie z PAP prof. Elżbieta Mączyńska-Ziemacka.

Prezes Polskiego Towarzystwa Ekonomicznego zwraca jednak uwagę, że zapowiedź podwyżek płacy minimalnej stanowi poważne wyzwanie dla przedsiębiorców i państwa.

W sobotę podczas konwencji PiS w Lublinie przemawiali m.in. prezes partii Jarosław Kaczyński, była premier Beata Szydło i premier Mateusz Morawiecki. Wśród propozycji złożonych przez tych polityków są m.in. podniesienie pensji minimalnej do 3 tys. zł na koniec 2020 r., a na koniec 2023 r. do 4 tys. zł.

Ekonomistka zauważyła, że zapowiadane podwyżki "to ogromna zmiana", bo najniższe wynagrodzenie byłoby bowiem powyżej poziomu połowy średniej płacy w gospodarce.

"Jak zawsze w ekonomii są dwie strony każdej sytuacji - jest strona, która ponosi koszty i ta, która zyskuje. Ale te interesy mogą zostać pogodzone przy odpowiednio prowadzonej polityce społeczno - gospodarczej" - mówi Mączyńska-Ziemacka.

Jak podkreśla, koszt podniesienia płacy minimalnej poniosą pracodawcy, bo to wpłynie na koszt pracy.

"Pytanie jest, czy i w jakim stopniu pracodawcy odpowiedzą na to technologiami pracooszczędnymi, czyli tym, co u nas niezbyt funkcjonuje. Jesteśmy w ogonie UE, jeśli chodzi o robotyzację i wykorzystanie sztucznej inteligencji. Wyższe płace stają się więc dla pracodawców bodźcem do poszukiwania metod na wyższą innowacyjność" - zauważa ekonomistka.

Jak zauważa, wyższe płace, o ile nie pójdą za tym technologie "pracooszczędne" będą zwiększały koszty, a tych nie można bezkarnie przerzucać na kupujących.

"Przedsiębiorcy nie będą inwestować, jeśli nie będzie popytu. Podstawową barierą tego, że przedsiębiorcy - szczególnie prywatni - nie inwestują, są właśnie obawy o popyt" - mówi Mączyńska-Ziemacka.

Jak zauważa, mamy bowiem do czynienia z syndromami gospodarki nadmiaru, co oznacza, że popyt nie nadąża za podażą, a to jest bariera rynku.

Tymczasem to właśnie wyższe płace tworzą popyt. "Mało tego, ten popyt generowany jest przez osoby mniej zarabiające, bo to one natychmiast kierują pieniądze na rynek, gdy tymczasem ci lepiej zarabiający kumulują je, przeznaczają na rynek kapitałowy czy spekulacyjny, są już "obkupieni", więc korzyść rynkowa w ich przypadku jest mniejsza.

W jej opinii wzrost płacy minimalnej będzie powodował inny rozkład dochodów, zmniejszenie nierówności, a to z kolei ożywi popyt. "Popyt tworzą masy, a nie najbogatsi" - podkreśla uczona.

Mączyńska-Ziemacka uważa, że plany podniesienia płacy minimalnej mogą być odpowiedzią na sytuację w krajach wysoko rozwiniętych. "Od kilku lat np. w Davos +grzmi się+, że nierówności dochodowe, majątkowe, czy w ogóle nierówności społeczne, to bomba z opóźnionym zapłonem dla krajów wysoko rozwiniętych. Te punkty zapalne już widać, choćby w postaci francuskiego ruchu żółtych kamizelek, czy na protestach w Niemczech, gdzie występuje niska dynamika płac przy jednoczesnym wzroście kosztów życia" - mówi.

"Doświadczenia wielu krajów wskazują, że strefy biedy, duże grupy ludzi bardzo mało zarabiających, nie sprzyjają gospodarce" - podkreśla profesor. Jak dodaje, świat staje przed dylematem nierówności społecznych i nierówności dochodowych. Stąd - jak mówi - program 500 plus wzbudził zainteresowanie światowych polityków jako rozwiązanie przeciwdziałające nierównościom.

Ekonomistka zwraca uwagę na jeszcze jeden aspekt zapowiadanych zmian. "W Polsce jest stosunkowo niski poziom zatrudnienia, a sytuacja na rynku pracy jest na tyle niekorzystna, że trzeba szukać rozwiązań, które "wciągnęłyby" ludzi w wieku produkcyjnym do życia zawodowego. Te sumy (płacy minimalnej - PAP) już coś znaczą. Rezygnacja z pracy przy poziomie 2 tysięcy jest łatwiejsza niż przy poziomie 3 tys. To również szansa na wyciągnięcie ludzi z szarej strefy. A to z kolei oznacza wpływy do budżetu w postaci PIT i VAT" - dodaje prezes PTE.