Ursula von der Leyen: jest wstępne porozumienie ws. umowy celnej z USA. Ułatwienia dla owoców morza

Przedstawiciele cypryjskiej prezydencji w UE i Parlament Europejski osiągnęli rano (20.05) porozumienie w sprawie umowy celnej ze Stanami Zjednoczonymi. Wypracowane pomiędzy instytucjami przepisy dotyczą importowanych do Europy produktów, m.in. produktów rolnych i owoców morza. Kompromis ma na celu realizację założeń deklaracji UE-USA zawartej 21 sierpnia 2025 roku w szkockim Turnberry.

Ma ono na celu wzmocnienie stabilnych i przewidywalnych transatlantyckich relacji handlowych, przy jednoczesnym zapewnieniu solidnych zabezpieczeń i zachowaniu elastyczności umożliwiającej ochronę interesów gospodarczych UE, jeśli będzie to konieczne. Oczekuje się, że wspólne oświadczenie będzie służyć jako platforma do dalszego angażowania się ze Stanami Zjednoczonymi w celu obniżania taryf oraz ścisłej współpracy w zakresie wspólnych wyzwań.

– UE i Stany Zjednoczone dzielą największe i najbardziej zintegrowane relacje gospodarcze na świecie. Utrzymanie stabilnego, przewidywalnego i zrównoważonego partnerstwa transatlantyckiego leży w interesie obu stron. Dzisiaj Unia Europejska realizuje swoje zobowiązania. Jesteśmy i pozostaniemy zaufanym i wiarygodnym partnerem w handlu światowym. Zapewniliśmy w naszym porozumieniu solidne zabezpieczenia umożliwiające ochronę europejskich interesów, przedsiębiorstw i pracowników – skomentował Michael Damianos, Minister energii, handlu i przemysłu Republiki Cypryjskiej.

Pierwsze (główne) rozporządzenie eliminuje pozostałe cła na amerykańskie towary przemysłowe i przyznaje preferencyjny dostęp do rynku, w tym poprzez kontyngenty taryfowe (TRQ) oraz obniżone taryfy dla niektórych amerykańskich owoców morza i niewrażliwych produktów rolnych. Drugie rozporządzenie koncentruje się na przedłużeniu zawieszenia ceł na import homarów, w tym homarów przetworzonych.

Główne elementy porozumienia

Aby zapewnić skuteczne wdrożenie wspólnego oświadczenia i chronić interesy UE, współprawodawcy uzgodnili wzmocnienie głównego rozporządzenia poprzez ustanowienie solidnego mechanizmu ochronnego, wzmocnienie przepisów dotyczących klauzuli zawieszenia oraz wprowadzenie klauzuli wygaśnięcia, między innymi. Niektóre elementy zostały odzwierciedlone w drugim rozporządzeniu dotyczącym importu homarów.

Solidny mechanizm ochronny

Porozumienie obejmuje specjalny mechanizm ochronny, który daje UE środki do reagowania na możliwe znaczące wzrosty importu ze Stanów Zjednoczonych, które powodują lub grożą spowodowaniem poważnej szkody dla krajowych producentów.

W szczególności, po należycie uzasadnionym wniosku trzech lub większej liczby państw członkowskich, przemysłu UE lub związków zawodowych, albo z własnej inicjatywy, Komisja rozpocznie analizę w celu oceny, czy zwiększony import spowodował lub grozi spowodowaniem poważnej szkody dla producentów UE. Gdy istnieją wystarczające dowody, Komisja może zdecydować o całkowitym lub częściowym zawieszeniu stosowania rozporządzenia.

Wzmocnione przepisy dotyczące zawieszenia

Ponadto porozumienie wzmacnia warunki, na których Komisja jest uprawniona do całkowitego lub częściowego zawieszenia stosowania rozporządzenia poprzez akt wykonawczy. Może to nastąpić, gdy Stany Zjednoczone nie wywiążą się ze zobowiązań wynikających ze wspólnego oświadczenia, gdy Stany Zjednoczone w inny sposób podważają cele realizowane przez wspólne oświadczenie lub zakłócają relacje handlowe i inwestycyjne z UE, w tym poprzez dyskryminowanie lub kierowanie działań przeciwko operatorom gospodarczym UE. Mechanizm zawieszenia może również zostać uruchomiony, gdy istnieją wystarczające przesłanki wskazujące, że takie działania mogą wystąpić w przyszłości.

Ponadto Komisja jest uprawniona do zawieszenia koncesji dotyczących produktów stalowych i aluminiowych wobec Stanów Zjednoczonych, jeśli do 31 grudnia 2026 roku USA nadal będą stosować stawkę taryfową wyższą niż 15% na produkty pochodne ze stali i aluminium importowane z UE.

Ograniczone czasowo stosowanie

Współprawodawcy uzgodnili wprowadzenie klauzuli wygaśnięcia, zgodnie z którą rozporządzenie przestanie obowiązywać z końcem 2029 roku, chyba że zostaną podjęte dalsze działania.

Monitorowanie wpływu środków

Porozumienie przewiduje regularne monitorowanie skutków gospodarczych środków liberalizacji handlu dla gospodarki UE. Sześć miesięcy po wejściu rozporządzenia w życie oraz co trzy miesiące po tym terminie Komisja będzie musiała informować współprawodawców o zmianach w wolumenach i wartościach eksportu z USA do UE towarów objętych rozporządzeniem(-ami).

Sześć miesięcy przed końcową datą stosowania rozporządzenia Komisja przedstawi kompleksową ocenę analizującą między innymi wpływ rozporządzenia na przepływy handlowe UE-USA, na wzorce handlowe, na dochody taryfowe, a bardziej szczegółowo wpływ na MŚP. W stosownych przypadkach ocenie tej będzie towarzyszyć wniosek legislacyjny dotyczący przedłużenia stosowania rozporządzenia.

Kolejne kroki

Po sfinalizowaniu tekstów na poziomie technicznym wstępne porozumienie dotyczące obu rozporządzeń będzie musiało zostać zatwierdzone i formalnie przyjęte przez obie instytucje przed publikacją w Dzienniku Urzędowym. Rozporządzenia wejdą w życie następnego dnia po ich publikacji. Drugie rozporządzenie dotyczące importu homarów będzie stosowane retroaktywnie od 1 sierpnia 2025 roku.

Tło

Unia Europejska i Stany Zjednoczone mają największe dwustronne relacje handlowe i inwestycyjne oraz najbardziej zintegrowane relacje gospodarcze na świecie, reprezentując prawie 30% światowego handlu towarami i usługami oraz 43% światowego PKB. Handel towarami i usługami między UE a USA podwoił się w ciągu ostatniej dekady, osiągając około 1,7 biliona euro w 2024 roku. To głębokie i kompleksowe partnerstwo jest wspierane przez wzajemne inwestycje: w 2023 roku firmy z UE i USA posiadały ponad 4,7 biliona euro inwestycji na swoich rynkach.

Zaproponowane przez Komisję Europejską 28 sierpnia 2025 roku dwa rozporządzenia wdrożą obniżki taryf UE określone w punkcie 1 wspólnego oświadczenia UE-USA z 21 sierpnia 2025 roku.

Fot. Depositphotos