Litwa: Szefowie rządów państw bałtyckich za aktywizacją ich współpracy

Premierzy Litwy, Łotwy i Estonii rozmawiali w poniedziałek w Wilnie o synchronizacji sieci elektroenergetycznych z europejską siecią kontynentalną, realizacji projektu Rail Baltica, a także o współpracy w dziedzinie obronności.

„Bardzo cenię aktywny dialog naszych państw i nasze wspólne stanowiska” - powiedział dziennikarzom premier Litwy Saulius Skvernelis po spotkaniu w ramach ostatniego tegorocznego posiedzenia Bałtyckiej Rady Ministrów.

Szef litewskiego rządu szczególnie podkreślił „wagę osiągniętego porozumienia w sprawie synchronizacji systemu elektroenergetycznego z systemem Europy kontynentalnej i uzyskania energetycznej niezależności od Rosji”.

W czerwcu br. państwa bałtyckie oraz Polska w obecności przewodniczącego Komisji Europejskiej Jean-Claude'a Junckera podpisały umowę o połączeniu swoich systemów energetycznych z Unią Europejską poprzez Polskę do 2025 r., zamykając jednocześnie połączenie w Rosją. Umowa przewiduje dalsze istnienie połączenia LitPol Link oraz położenie podmorskiego kabla na dnie Morza Bałtyckiego z Władysławowa do Kłajpedy.

W ocenie Skvernelisa realizacja projektu Rail Baltica – trasy kolejowej łączącej Warszawę z Helsinkami przez trzy kraje bałtyckie - „dla Litwy jest projektem priorytetowym”. „Połączenie infrastrukturą kolejową naszego regionu z Europą kontynentalną to wspólny, ambitny cel” - wskazał.

Mówiąc o potrzebie pogłębiania współpracy w dziedzinie obronności, premierzy Litwy, Łotwy i Estonii - Skvernelis, Maris Kuczinskis i Juri Ratas - z satysfakcją podkreślili, że ich państwa na obronę przeznają 2 proc. PKB. Podczas poniedziałkowego spotkania rozmawiano o aktywizacji współpracy w obliczu zagrożeń cybernetycznych i informacyjnych.

Szefowie rządów uzgodnili, że po zrezygnowaniu w UE z przestawiania zegarków z czasu letniego na zimowy, Litwa, Łotwa i Estonia pozostaną w tej samej strefie czasowej. Nie ogłoszono jednak, w jakiej strefie czasowej ostatecznie pozostaną te kraje.

Premier Estonii poinformował, że jego kraj chciałby, by do wspólnej strefy czasowej państw bałtyckich dołączyła również Finlandia, wskazał jednak, że „w tej kwestii nie osiągnięto jeszcze porozumienia”.

We wrześniu br. Komisja Europejska zaproponowała, by przestawienie zegarków z czasu letniego na zimowy i odwrotnie odbyło się po raz ostatni w 2019 roku, a każdy kraj UE będzie mógł samodzielnie podjąć decyzję, czy na stałe będzie miał czas zimowy czy letni. Większość krajów Unii uznała jednak, że zmiana systemu może nastąpić najwcześniej w 2021 r.

Aby propozycja KE mogła wejść w życie, zatwierdzić muszą ją Parlament Europejski oraz państwa członkowskie w Radzie UE.

Rozróżnienie na czas zimowy i letni stosuje się w blisko 70 krajach na świecie. Obowiązuje ono we wszystkich państwach europejskich z wyjątkiem Islandii i Białorusi. W 2014 r. ze zmiany czasu zrezygnowała Rosja.

Bałtycka Rada Ministrów (Baltic Council of Ministers – BCM) została powołana w 1994 r. przez rządy Łotwy, Litwy oraz Estonii. Głównym zadaniem Rady jest koordynacja działań rządów. Decyzje są podejmowane na zasadzie konsensusu i są wiążące dla krajów bałtyckich. Przewodnictwo w Bałtyckiej Radzie Ministrów jest rotacyjne. W tym roku gospodarzem spotkań BCM była Litwa, w przyszłym roku przewodnictwo przejmie Łotwa.