Rząd przyjął Krajowy Plan w dziedzinie Energii i Klimatu

Rada ministrów przyjęła Krajowy Plan w dziedzinie Energii i Klimatu - poinformowało w poniedziałek Ministerstwo Energii. Dokument zakłada m.in. wzrost udziału OZE, rozwój energetyki jądrowej czy modernizację sieci przesyłowych i dystrybucyjnych w perspektywie do 2040 r. Strategia opisana w Planie wyznacza kierunek zmian w polskiej energetyce na najbliższe 15 lat.

Dokument zawiera dwa scenariusze analityczne - pierwszy to WEM (With Existing Measures), czyli scenariusz referencyjny opierający się na istniejących już politykach i środkach. Jego wyniki - jak wskazało ministerstwo - stanowiły podstawę do określenia zrównoważonych i realnych celów dla Polski w ujęciu: technicznym, organizacyjnym i ekonomicznym. Drugi scenariusz to WAM (With Additional Measures), czyli scenariusz przyspieszonej transformacji zakładający wdrożenie dodatkowych działań i większą realizację celów klimatyczno-energetycznych UE, w tym założeń pakietu Fit for 55.

„Zgodnie z aktualizacją KPEiK system energetyczny zmierzać będzie ku zwiększeniu mocy zainstalowanej z ponad 77 GW (III 2026 r.) do ok. 128-156 GW (WEM-WAM) w 2040 r.” - wskazał resort energii. Dodał, że do 2030 r. moc zainstalowana w krajowym systemie elektroenergetycznym (KSE) wzrośnie do ponad 90 GW.

Z kolei udział OZE w strukturze produkcji energii, w zależności od scenariusza, ma wzrosnąć do 51,6 (WEM) – 53,2 proc. (WAM) w 2030 r. oraz do 65,6 (WEM) – 68,9 proc. (WAM) w 2040 r. Kluczową rolę w tym procesie - jak wskazało ME - mają odegrać: energetyka wiatrowa na lądzie i morzu, fotowoltaika oraz wykorzystanie gazów odnawialnych. W bilansowaniu systemu i zapewnieniu bezpieczeństwa dostaw istotną role będzie odgrywał gaz ziemny, który w kolejnych latach będzie zastępowany przez gazy zdekarbonizowane i odnawialne.

Jak przekazało Ministerstwo Energii, do 2040 r. moce OZE wzrosnąć mogą do poziomu ok. 84-92 GW i w 2040 r. odpowiadać będą za prawie 60 proc. całkowitych mocy zainstalowanych w systemie.

Natomiast w ciepłownictwie i chłodnictwie udział OZE może wynieść w 2030 r. 31,6 - 36,5 proc., a w 2040 r. ok. 43,5 - 56,7 proc. (WEM–WAM).

ME podkreśliło, że wdrażanie Planu prowadzić ma do sukcesywnego zmniejszania zależności importowej w zakresie dostaw surowców energetycznych. Zgodnie z Planem do 2040 r. saldo importowo-eksportowe nośników energii obniży się o ok. 11 proc. według scenariusza WEM i ok. 27 proc. według scenariusza WAM.

Ministerstwo dodało, że strategia zakłada wykorzystanie local contentu na poziomie 40 proc. przy budowie morskich farm wiatrowych. Dzięki temu do polskich firm ma trafić około 110 mld zł. W przypadku on-shore, dzięki wyższemu udziałowi krajowych dostawców i usług, local content może wynieść ok. 60 proc. Przy nakładach inwestycyjnych na poziomie ok. 210 mld zł przełożyć się to ma na ponad 125 mld zł wartości generowanej w Polsce.

Natomiast w przypadku energetyki jądrowej, gdzie planowany udział krajowych dostawców ma wynieść 40 proc. przy pierwszym reaktorze (i wzrosnąć do 45 proc. przy drugim oraz 50 proc. przy trzecim), polskie firmy mają zyskać dodatkowo około 100 mld zł (przy całkowitych nakładach inwestycyjnych rzędu 223 mld zł).

W strategii wskazano, że gaz ziemny ma stanowić narzędzie bilansujące sektor w okresie przejściowym, w którym odnawialne źródła energii nie osiągną jeszcze elastyczności pozwalającej na samodzielne funkcjonowanie w sieci. Jednocześnie będzie rozwijana energetyka jądrowa, która ma zapewnić ok. 40 TWh energii wytwarzanej w podstawie systemu.

Zgodnie z dokumentem koszty wytwarzania energii mogą spaść o ok. 8 proc. do 2030 r. i o 18 proc. do 2040 r. względem poziomu z 2025 r.

„Do 2040 r. odsetek gospodarstw domowych wydających ponad 10 proc. dochodów na energię może spaść o 30-55 proc., zależnie od scenariusza transformacji. Z kolei odsetek gospodarstw, których dochody kształtują się na poziomie poniżej minimum socjalnego po opłaceniu rachunków za energię do 2040 r. zmaleje o ok. 31-55 proc. w zależności od przyjętego wariantu – WAM albo WEM” - dodało ME.

KPEiK przewiduje też wsparcie obszarów górniczych, ochronę miejsc pracy i rozwój nowych kompetencji przemysłowych.

Założono spadek do 2030 r. emisji gazów cieplarnianych o 43-53 proc. oraz do 61-75 proc. do 2040 r. (WEM–WAM). „Równolegle przewiduje się istotną redukcję emisji pyłów zawieszonych PM2,5 oraz PM10, co przełoży się na poprawę jakości powietrza i ograniczenie smogu, a w konsekwencji na wyraźne zmniejszenie negatywnego wpływu zanieczyszczeń na zdrowie Polek i Polaków” - dodał resort.

Cytowany w informacji prasowej minister energii Miłosz Motyka podkreślił, że przyjęcie KPEiK przez Radę Ministrów otwiera Polsce drogę do kolejnych inwestycji, które „zwiększą nasze bezpieczeństwo energetyczne, ale także umocnią bardzo silną pozycję Polski na międzynarodowym rynku”.

Przyjęty przez rząd dokument zostanie wysłany do Komisji Europejskiej.

Polska była zobowiązana przygotować zaktualizowany KPEiK do końca czerwca 2024 r. We wrześniu Komisja Europejska pozwała Polskę za opóźnienie przed TSUE. Przekazanie dokumentu do KE, jak poinformował resort energii, daje podstawę do zakończenia tej procedury. (PAP)

fos/ mmu/