W DCT Gdańsk testowane są urządzenia do inspekcji towarów na granicy. Wśród nich m.in. „sztuczny pies” (foto, wideo)

Technologia RTG, nowoczesna bramka radiometryczna (RPM) oraz „sztuczny pies. Te trzy urządzenia do inspekcji towarów na granicy testowane są obecnie w DCT Gdańsk w ramach projektu C-BORD, realizowanego m.in. przez Izbę Administracji Skarbowej w Gdańsku. Jego główne cele to usprawnienie kontroli celno-skarbowej oraz zwiększenie bezpieczeństwa i wykrywalności przemycanych w kontenerach towarów.

– Funkcjonariusze celno-skarbowi z państw Unii Europejskiej plus przedstawiciele instytucji naukowych oraz przedstawiciele dostawców nowoczesnych technologii pracują wspólnie nad stworzeniem nowoczesnych urządzeń, które usprawniłyby kontrolę celno-skarbową na granicy – mówi podkom. Aleksandra Dołębska, koordynator projektu C-BORD.

C-BORD, czyli effective Conteiner Inspection at BORDER control points, to unijny projekt w którym uczestniczy 18 podmiotów z krajów Unii Europejskiej. Jego głównym celem jest budowa urządzeń do inspekcji dużych ładunków na przejściach granicznych. W Polsce projekt realizują Narodowe Centrum Badań Jądrowych oraz Izba Administracji Skarbowej w Gdańsku. Zadaniem służby celno skarbowej było opracowanie dokumentacji określającej wymagania techniczne projektowanych urządzeń, z uwzględnieniem adaptacji opracowanych technologii, warunków pracy w portach morskich i bezpieczeństwa. Przygotowania te trwały trzy lata. Obecnie w DCT Gdańsk w warunkach morskiego przejścia granicznego testowane jest nowoczesne urządzenie RTG oparte na akceleratorze liniowym emitującym promieniowanie X, do którego dołączone zostaną kolejne technologie.

– „Sztuczny pies” również bez otwierania kontenera ma zbadać jego zawartość poprzez pobór powietrza i powiedzieć, czy w kontenerze mogą znajdować się towary niebezpieczne, takie jak materiały wybuchowe, narkotyki, a także nielegalne papierosy. Bramki radiometryczne natomiast mają za zadanie wskazać, czy w kontenerze znajdują się materiały radioaktywne – tłumaczy Wojciech Gęsikowski, młodszy ekspert służby celno-skarbowej w Izbie Administracji Skarbowej w Gdańsku.

Dodał, że „sztuczny pies” potrafi także wykryć przemycanych w kontenerach ludzi.

Po zakończeniu testów w Gdańsku, we wrześniu w Porcie Rotterdam testowane będą dwie kolejne technologie C-BORD: przemieszczalny system neutronowy oraz fotorozszczepienie umożliwiające wykrycie nielegalnego przewozu materiałów jądrowych. Wszystkie te technologie stosowane są bez konieczności otwierania kontenera.

– Misją nowoczesnej służby celnej jest zapewnienie bezpieczeństwa, ochrona Unii Europejskiej i mieszkańców Europy. To bardzo ważne – mówi Wil van Heesvijk, komisarz Komisji Europejskiej, odpowiedzialny m.in. za nieinwazyjny sprzęt do kontroli celno-skarbowej.

Projekt kończy się w listopadzie. Wprowadzenie nowoczesnych technologii, jednolitych dla wszystkich krajów unijnych, będzie zależało od wyników testów oraz zainteresowania producentów.

– Przy tak prężnym rozwoju naszych portów, trudno sobie wyobrazić pracę funkcjonariuszy celno-skarbowych bez komputerowej analizy ryzyka i potężnych urządzeń RTG, którymi dysponujemy. Wspólnie opracowane rozwiązania mogą zagwarantować nam jeszcze większą skuteczność – mówi Tomasz Słaboszowski, dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku.

Projekt C-BORD ma przyspieszyć przepływ legalnego towaru oraz stworzyć konkurencyjną branżę bezpieczeństwa UE, która będzie dostarczała usługi i technologie na światowe rynki.

– Cieszymy się, że Krajowa Administracja Skarbowa wybrała naszą lokalizację dla prowadzenia pilotażowego projektu, bardzo innowacyjnego, jakim jest C-BORD. Wiemy, że efektywność ta ma ogromny wpływ na możliwości rozwoju biznesu naszych klientów, a w konsekwencji też na rozwój naszego biznesu tutaj, w DCT Gdańsk – mówi Jacek Grabowski, dyrektor operacyjny DCT Gdańsk.

Projekt C-BORD, realizowany od 1 czerwca 2015 r., finansowany jest z unijnego programu HORYZONT 2020. Udział w nim biorą administracja celno-skarbowa, instytucje naukowe oraz dostawcy nowoczesnych technologii. C-BORD ma przyczynić się do większej penetracji kontrolowanego środka przewozowego, zwiększyć wykrywalność oraz automatyczną identyfikację towarów niepożądanych, jak również zapewnić ochronę morsko-lądowych granic UE w kontekście transportu niebezpiecznych i nielegalnych ładunków.