Pandemia a zrównoważony rozwój w Europie. Nowy raport EASAC 

Najnowszy raport przygotowany przez Radę Doradczą Europejskich Akademii Nauk (EASAC) pt. „W kierunku zrównoważonej przyszłości: transformacyjna zmiana i priorytety po COVID-19” przedstawia dowody na to, że walka ze zmianą klimatu, utratą różnorodności biologicznej i wyczerpywaniem zasobów Ziemi wymaga jednoznacznych i natychmiastowych działań. Autorzy ostrzegają, że jesteśmy o krok od przekroczenia granic wydolności naszej planety i podkreślają jednocześnie, że nie należy ignorować oporu wobec Zielonego Ładu i związanych z nim wyzwań.  

Naukowcy prześledzili dostępną dokumentację naukową pod kątem zagadnień klimatu i bioróżnorodności począwszy od lat 70. ubiegłego stulecia. Na jej podstawie powstał obszerny raport pt. „W kierunku zrównoważonej przyszłości: transformacyjna zmiana i priorytety po COVID-19” (ang. „Towards a sustainable future: transformative change and post-COVID-19 priorities”).  

- Najnowsza publikacja EASAC przedstawia skalę problemów, przed którymi stoi ludzkość i apele o fundamentalną transformację naszych obecnych systemów gospodarczych i społecznych. Nie mamy już czasu na eksperymenty i czekanie na zmiany. Popyt na energię i surowce rośnie w wyniku wzrostu liczby ludności i zwiększonej konsumpcji, a wszystkie dowody naukowe wskazują, że zderzamy się z granicami możliwości Ziemi od których zależą losy naszej cywilizacji – podkreśla w polskim opracowaniu raportu prof. Rajmund Michalski z Instytutu Podstaw Inżynierii Środowiska PAN w Zabrzu. 

Autorzy raportu ostrzegają, że przyjęte jeszcze w latach 70-tych ubiegłego wieku kierunki rozwoju gospodarczego w obecnych realiach muszą być zmienione i dostosowane do aktualnych potrzeb. „Transformacja jest obecnie powszechnie używana w kontekście Nowego Zielonego Ładu. Jeśli ludzkość ma przetrwać i rozwijać się konieczne są natychmiastowe działania” - podkreśla Prezydent EASAC, prof. Christina Moberg. Autorzy raportu EASAC wymieniają niektóre z najpilniejszych działań w ramach planowanej transformacji:  

- zastąpienie PKB miarami realnego dobrobytu, które nie opierają się na eksploatacji niszczeniu zasobów naszej planety,  
- przedłożenie interesów ogólnych ponad partykularne interesy gospodarcze poszczególnych państw i branż przemysłowych,  
- skierowanie planowania ekonomicznego na myślenie długoterminowe,  
- zaangażowanie przemysłu i sektora finansowego do stymulowania tych zmian i angażowania opinii publicznej,  
- wykorzystanie nowej sytuacji związanej z pandemią i ogólnoświatowym kryzysem gospodarczym do szybkiego wprowadzenia transformacji gospodarczej. 

Naukowcy przestrzegają, że w dłuższej perspektywie zrównoważony rozwój nie może być dobrowolny. Uznanie nowych realiów będzie wymagało zmiany sposobu myślenia przywódców politycznych, a także zmiany kulturowej w społeczeństwie. 

Raport stworzyła międzynarodowa grupa uczonych zrzeszona w Panelu Sterującym ds. Środowiska Rady Doradczej Akademii Europejskich (European Academies’ Science Advisory Council - EASAC), do której należy również prof. Rajmund Michalski z Instytutu Podstaw Inżynierii Środowiskowej PAN w Zabrzu. 

Omówienie raportu EASAC „Towards a sustainable future: transformative change and post-COVID-19 priorities” autorstwa prof. Rajmunda Michalskiego

Pełna treść raportu EASAC „Towards a sustainable future: transformative change and post-COVID-19 priorities”.