Erdogan: wszelkie rozmowy w sprawie Cypru muszą być prowadzone przez dwa suwerenne państwa

Prezydent Turcji Recep Tayyip Erdogan oświadczył w sobotę, że wszelkie rozmowy na temat przyszłości Cypru będą prowadzone między dwoma państwami w oparciu o "suwerenną równość", a nie między dwiema społecznościami zamieszkującymi wyspę - przekazała agencja Anadolu.

"Dopóki nie zostanie osiągnięte rozwiązanie odzwierciedlające realia wyspy, nie będziemy współpracować ani handlować z grecko-cypryjską administracją" - powiedział Erdogan podczas wizyty w tureckiej części podzielonej stolicy Cypru, Nikozji.

"Naród turecki, który zachował swój język, religię i kulturę na wyspie przez ponad 500 lat naprawdę zasługuje na to, by patrzeć w przyszłość z nadzieją i ufnością" - dodał turecki przywódca. Zaznaczył przy tym, że "jest świadomy, iż są tacy, których nienawiść i zemsta są tak silne, że wypędziliby Turków nie tylko z wyspy, ale nawet z Anatolii, gdyby mogli".

Cypr jest podzielony na należącą do UE Republikę Cypryjską oraz Turecką Republikę Cypru Północnego (TRCP), uznawaną na arenie międzynarodowej jedynie przez Ankarę. Na północy obecnych jest ponad 30 tys. tureckich żołnierzy. Tureccy Cypryjczycy, jak i Ankara, opowiadają się za rozwiązaniem dwupaństwowym, na co nie zgadzają się Grecy, będący zwolennikami zjednoczenia w formie federacji.

Wyspa do 1960 roku była kolonią brytyjską, a zamieszkujący ją Grecy i Turcy współdzielili władzę do 1963 roku. Spór dotyczący podatku przerodził się wówczas w konflikt dotyczący całości funkcjonowania wyspy. Doszło do wybuchu przemocy, a po sześciu miesiącach na Cypr skierowano siły pokojowe ONZ, które pozostają tam do dziś, pilnując strefy buforowej, dzielącej wyspę na część północną i południową.

W 1960 roku Turcję, Grecję i Wielką Brytanię wyznaczono na gwarantów suwerenności cypryjskiej. Udzielono im prawa do podjęcia interwencji w razie złamania porządku konstytucyjnego.

Powołując się na ten zapis, 20 lipca 1974 roku Ankara dokonała interwencji zbrojnej. Pięć dni wcześniej rządząca w Grecji junta czarnych pułkowników zainspirowała przewrót nacjonalistów, który obalił prawowity rząd Cypru.

Na Cyprze szybko przywrócono porządek konstytucyjny, ale Turcja nigdy nie wycofała się z wyspy. Turcy określają inwazję na Cypr jako operację pokojową, mającą na celu ochronę represjonowanej ludności tureckiej.

Jakub Bawołek (PAP)

jbw/ san/

Fot. Depositphotos