W marcu 2026 r. rozpoczną się nowe badania archeologiczne na Westerplatte

Archeolodzy z Muzeum II Wojny Światowej w marcu 2026 r. rozpoczną kolejne badania archeologiczne na Westerplatte. Prace będą prowadzone w miejscu, gdzie w przyszłości powstanie budynek muzeum.

Muzeum ogłosiło, że do lipca 2026 r. przeprowadzi badania archeologiczne na terenie północnego skrzydła koszar, dotąd niezbadanym. Prace obejmą wykopy i analizę gruntu z użyciem detektorów metalu.

- Nie wiadomo, jakie odkrycia przyniosą badania. Na archiwalnym zdjęciu z 1946 r. widać osoby stojące na posadzce dawnej jadalni znajdującej się w suterenie północnego skrzydła koszar. Po górnych kondygnacjach tej części nie ma już śladu – powiedział kierownik Działu Archeologii MIIWŚ Filip Kuczma.

Dodał, że na powojennych zdjęciach lotniczych widać „porozrzucane w okolicy fragmenty konstrukcji wysadzonego skrzydła koszar”, a fotografie z lat 60. pokazują budowę drogi „poprowadzonej prawdopodobnie bezpośrednio na reliktach północnego skrzydła koszar”.

Celem badań jest częściowe odsłonięcie pozostałości koszar, udokumentowanie ich stanu i przygotowanie projektu zabezpieczenia oraz ewentualnego wyeksponowania ich w ramach Muzeum Westerplatte.

Przed rozpoczęciem prac usunięte zostaną niektóre krzewy oraz 45 drzew z terenu tzw. nowych koszar. Muzeum posiada decyzję Pomorskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków. Docelowo zostanie odtworzony historyczny układ zieleni, w tym zieleń na dawnych obwałowaniach ziemnych i historyczne szpalery drzew przy alejach Brzozowej i Portowej.

Projekt realizowany jest w ramach rządowego programu z 2023 r. i zakłada przywrócenie historycznego zagospodarowania Wojskowej Składnicy Tranzytowej, w tym odtworzenie wybranych obiektów (m.in. budynku zawiadowcy stacji i sześciu schronów amunicyjnych) oraz uczytelnienie przebiegu torowisk.

U podnóża pomnika Obrońców Wybrzeża powstanie podziemny budynek Muzeum Westerplatte z wystawą stałą o powierzchni ok. 3 tys. m kw.

Od 2016 r. na terenie Westerplatte przebadano ponad 7,5 tys. m kw terenu i oczyszczono 13,5 ha z materiałów niebezpiecznych, a także nadzorowano inwestycje w obrębie dawnej składnicy. Pozyskano ponad 82 tys. zabytków, w tym 32 tys. o dużej wartości historycznej.

W 2019 r. odnaleziono mogiły dziewięciu polskich żołnierzy; siedmiu z nich zidentyfikowano przy pomocy badań genetycznych. W 2022 r. zostali pochowani na nowym cmentarzu Żołnierzy Wojska Polskiego na Westerplatte. 

pm/ aszw/