MRiRW: unijne rozmowy o dekarbonizacji rybołówstwa i Europejskim Pakcie Oceanicznym

Wiceminister Jacek Czerniak przewodniczył polskiej delegacji podczas pierwszego dnia posiedzenia Rady UE ds. Rolnictwa i Rybołówstwa w Luksemburgu. Ministrowie rozmawiali o przyszłości wspólnej polityki rybołówstwa, finansowaniu sektora po 2027 r., dekarbonizacji floty rybackiej oraz Europejskim Pakcie Oceanicznym. Polska podkreśliła, że nowe regulacje powinny wspierać rybaków, wzmacniać bezpieczeństwo żywnościowe i odpowiadać na szczególną sytuację Morza Bałtyckiego.

– Wspólna polityka rybołówstwa powinna wspierać sektor, a nie go obciążać. Polskie rybołówstwo, szczególnie na Morzu Bałtyckim, mierzy się dziś z wieloma wyzwaniami: złym stanem stad ryb, wysokimi kosztami paliw, zmianami klimatu i nadmiernymi obciążeniami administracyjnymi. Dlatego potrzebujemy prostszych przepisów, większej elastyczności oraz stabilnego finansowania, które pozwoli rybakom inwestować, modernizować flotę i zachować tradycje rybackie dla przyszłych pokoleń – podkreślił sekretarz stanu Jacek Czerniak.

Przyszłość wspólnej polityki rybołówstwa

Podczas debaty dotyczącej oceny wspólnej polityki rybołówstwa Polska wskazała, że jej cele środowiskowe, gospodarcze i społeczne pozostają aktualne. Jednocześnie obecne narzędzia wymagają dostosowania do nowych realiów, w tym zmian klimatu, rosnących kosztów działalności, presji geopolitycznej i potrzeby wzmocnienia bezpieczeństwa żywnościowego UE.

Polska zwróciła uwagę na szczególną sytuację Morza Bałtyckiego. Stan stad zależy tam nie tylko od połowów, ale również od czynników pozapołowowych, takich jak eutrofizacja, zmiany klimatu i zaburzenia ekosystemu morskiego. Dlatego potrzebne jest bardziej kompleksowe podejście do zarządzania rybołówstwem.

Wiceminister wskazał również na konieczność uproszczenia przepisów, ograniczenia obciążeń administracyjnych oraz zwiększenia przewidywalności możliwości połowowych. Ma to kluczowe znaczenie dla stabilności działalności rybaków, planowania inwestycji i odnowy pokoleniowej w sektorze.

Państwa zwracały uwagę na uwarunkowania klimatyczne, a także rybołówstwo krajów trzecich jako czynniki istotnie wpływające na stan zasobów.

Stabilne finansowanie po 2027 roku

Ministrowie wyrazili opinię co do wypracowanego przez prezydencję projektu rozporządzenia określającego warunki wdrażania unijnego wsparcia dla wspólnej polityki rybołówstwa, polityki akwakultury, polityki morskiej i Europejskiego Paktu Oceanicznego w latach 2028–2034.

Polska kierunkowo poparła częściowe podejście ogólne wypracowane przez prezydencję cypryjską. Jednocześnie zaznaczyliśmy, że włączenie funduszu rybackiego do nowej architektury finansowej UE nie może pogorszyć dostępu rybaków do środków unijnych.

Dla Polski kluczowe jest zagwarantowanie odpowiedniej alokacji dla sektora rybackiego. Środki te powinny wspierać modernizację floty, transformację energetyczną, kontrolę rybołówstwa, gromadzenie danych, rozwój akwakultury oraz konkurencyjność sektora.

Polska podkreśliła konieczność zapewnienia warunków dla oczekiwanej transformacji energetycznej sektora oraz dla odnowy floty. Takie wsparcie musi być dostępne dla sektora bez ograniczeń. Analogiczne podejście prezentowało większość delegacji, które podkreślały potrzebę transformacji energetycznej i odnowy floty z zachowaniem elastycznego dostępu do finasowania. Prezydencja będzie nadal prowadzić prace mające na celu wypracowanie częściowego podejścia ogólnego, tak aby podjąć negocjacje z PE podczas PRES IE.

Zrównoważone rybołówstwo w UE: aktualna sytuacja i kierunki na 2027 r.

Polska poparła realizację celów WPRyb, w szczególności zarządzanie zasobami zgodnie z zasadą MSY, przy jednoczesnym zachowaniu równowagi między wymiarem środowiskowym, gospodarczym i społecznym, co jest kluczowe dla trwałości sektora.

W swojej wypowiedzi minister zwrócił uwagę na szczególną sytuację Morza Bałtyckiego, gdzie stan stad w dużym stopniu zależy od czynników pozapołowowych, takich jak zmiany klimatu, eutrofizacja czy zaburzenia w ekosystemie morskim, co wymaga bardziej kompleksowego podejścia.

Podkreślił potrzebę zwiększenia przewidywalności możliwości połowowych oraz zapewnienia odpowiedniego wsparcia finansowego dla modernizacji floty i transformacji energetycznej, co pozwoli utrzymać konkurencyjność sektora i wzmocnić jego odporność na zmienne warunki rynkowe.

Na zakończenie wystąpienia minister J. Czerniak podkreślił, że dalsze działania powinny również sprzyjać poprawie sytuacji ekonomicznej rybaków oraz wspierać odnowę pokoleniową w sektorze.

Państwa zwracały uwagę na uwarunkowania klimatyczne, a także rybołówstwo krajów trzecich jako czynniki istotnie wpływające na stan zasobów. Zasady ustalania kwot powinny mieć przewidywalny charakter. Dla krajów bałtyckich kluczowe znaczenia mają stada śledzia, szprota i dorsza. Do ustalenia wysokości kwot połowowych konieczne jest oparcie decyzji na doradztwie ICES. Dla zapewnienia stabilności sektora ważne jest zapewnienie finansowania z Europejskiego Funduszu Rybackiego. KE przyznała, że obowiązek wyładunków nie przyniósł oczekiwanych rezultatów i będzie poszukiwała metod alternatywnych.

Sprawy różne

W części dotyczącej spraw różnych Polska poparła potrzebę analizy nowych wymogów kontrolnych w rybołówstwie. Zwróciliśmy uwagę, że przepisy muszą być wykonalne w praktyce i nie mogą nakładać nieproporcjonalnych obciążeń, szczególnie na małe i średnie przedsiębiorstwa.

Polska odniosła się także do przyszłości umowy rybackiej UE z Mauretanią. Podkreśliliśmy znaczenie ciągłości porozumienia dla działalności unijnej floty oraz potrzebę dalszego zaangażowania Komisji Europejskiej w negocjacje z partnerami z Afryki Zachodniej.

UWAGA: komunikaty publikowane są w serwisie PAP bez wprowadzania przez PAP SA jakichkolwiek zmian w ich treści, w formie dostarczonej przez nadawcę. Nadawca komunikatu ponosi odpowiedzialność za jego treść – z zastrzeżeniem postanowień art. 42 ust. 2 ustawy prawo prasowe.

kom/ wst/ ktl/

fot. Depositphotos