30 lat doświadczenia w praktyce – zarządzanie logistyką na budowie morskiej farmy wiatrowej Baltica 2

W maju tego roku rozpoczęły się prace instalacyjne na placu budowy morskiej farmy wiatrowej Baltica 2. To największa realizowana obecnie farma na polskim wybrzeżu, wspólny projekt PGE i Ørsted, który odpowiada za część morską inwestycji. Zarządzanie tak złożoną logistyką morską wymaga doświadczenia i dobrego przygotowania. W projekcie wykorzystywanych jest bowiem łącznie kilka portów i wiele różnych jednostek pływających.

Baltica 2, morska farma wiatrowa o mocy ok. 1,5 GW, potrzebuje łącznie 111 monopali – fundamentów w formie olbrzymich rur, wbijanych w dno morskie. Na nich posadowionych zostanie 107 wież wiatrowych, każda z nich zwieńczona turbiną. Na czterech pozostałych monopalach zainstalowane będą morskie stacje elektroenergetyczne. Prace na morzu rozpoczęły się w maju, zgodnie z planem. Na morskim placu budowy działa kilkanaście jednostek, w tym dobrze już znany w polskim sektorze offshore statek instalacyjny Svanen. Zaangażowane jednostki wypływają z różnych portów, a poszczególne elementy, które mają być instalowane na morzu, przepływają między portami i są w nich łączone.

Wiele portów

Farma Baltica 2 zajmuje ok. 190 km kw. na Bałtyku, około 35-40 km od polskiego wybrzeża, na wysokości między Ustką i Łebą. To pierwsze miasto jest jedną z ważniejszych lokacji w projekcie. To właśnie tam ulokowano bazę operacyjno-serwisową PGE Baltica, z której obsługiwana będzie Baltica 2 oraz inne projekty realizowane przez PGE. Ustka nie jest jednak portem instalacyjnym dla tej morskiej farmy wiatrowej. Wstępny montaż komponentów farmy, ich składowanie oraz konieczność załadunku na duże statki instalacyjne wymagają zupełnie innej infrastruktury. Baltica 2 jest więc drugą polską morską farmą wiatrową (po projekcie Baltic Power), która korzysta z portu w Roenne na duńskiej wyspie Bornholm. Poszczególne komponenty przypływają na Bornholm z innych lokalizacji, w tym z Gdańska i Świnoujścia.

– To ogromne przedsięwzięcie logistyczne, aby zainstalować morską farmę wiatrową, której komponenty docierają z wielu różnych miejsc. Dodatkowe konstrukcje stalowe dostarczane są przez firmę Smulders z południowo-zachodniej Polski do Świnoujścia. Stąd są transportowane do Roenne, gdzie trafiają na statek instalacyjny wraz z innym wyposażeniem, dostarczanym z Gdańska przez Grupę Przemysłową Baltic – opisuje Henrik Egholm, Senior Project Director w projekcie Baltica 2 z firmy Ørsted, z którym rozmawiamy podczas konferencji Polskiego Stowarzyszenia Energetyki Wiatrowej w Świnoujściu. – Wszystkie te elementy muszą zostać załadowane na ten sam statek. Następnie są wysyłane z Roenne jako jeden ładunek na miejsce instalacji fundamentów. Cała logistyka dostaw koncentruje się więc właśnie tam, co stanowi niemałe wyzwanie – podkreśla Egholm.

Przedstawiciel Ørsted przyznaje, że przy dużym stopniu logistycznego skomplikowania doświadczenie firmy jest nie do przecenienia. 

– W całym procesie zapewnienia sprawnej i efektywnej instalacji kluczowe znaczenie mają zarówno wybór portu o odpowiednich możliwościach przeładunkowych, jak i właściwych dostawców – zaznacza Egholm. – Komponenty pochodzą z różnych miejsc, zarówno z Polski, jak i z zagranicy. W przypadku fundamentów część elementów dostarczana jest na przykład z Portugalii. To ogromne wyzwanie logistyczne, aby wszystkie te części znalazły się we właściwym miejscu i czasie. Wymaga to bardzo wielu przygotowań. Gdy rozpoczyna się właściwy montaż, musimy działać maksymalnie efektywnie, ponieważ koszt utraty odpowiedniego okna jest bardzo wysoki – mówi Senior Project Director w projekcie Baltica 2.

Baltica 2 czeka na T5

Wszystkie elementy morskiej farmy wiatrowej Baltica 2 przypływające na Bornholm z różnych miejsc lądują na pokładzie jednostek instalacyjnych, które następnie prowadzą montaż na morzu.

– Stalowe konstrukcje pomocnicze, tzw. secondary steel, instalowane są przez konkretny statek. To kombinacja różnych konstrukcji, które są montowane na monopalach. Monopale też są instalowane przez specjalistyczną jednostkę, zdolną do transportu i obsługi takich ładunków. To różne obciążenia i wymagania sprzętowe, dlatego zdecydowaliśmy się na odrębną organizację tych prac, aby zwiększyć efektywność wykorzystania zaangażowanych jednostek instalacyjnych – wyjaśnia Egholm. 

Henrik Egholm mówi też, że kolejnym krokiem będzie transport i instalacja morskich stacji elektroenergetycznych, a potem układanie kabli prowadzących z lądu do tychże stacji. 

– Ostatnim etapem będzie montaż turbin wiatrowych. Będą one instalowane z Gdańska, gdzie port instalacyjny jest obecnie w trakcie budowy – informuje Henrik Egholm.

Wspomniany port instalacyjny to tzw. T5, budowany w Baltic Hubie, dzierżawiony przez PGE i Ørsted właśnie na potrzeby prowadzenia prac instalacyjnych projektów morskich farm wiatrowych na polskim wybrzeżu. Budowa, którą nadzoruje powołana w tym celu spółka Istrana, zbliża się do końca. Jeszcze w maju donosiliśmy, że osiągnęła punkt 85% zaawansowania rzeczowo-finansowego, a spora część prac została już zakończona. W tym roku terminal powinien uzyskać pozwolenie na użytkowanie. Zakończenie prac planowane jest na jesień 2026 roku. Wtedy z obiektu będą mogły skorzystać firmy, które będą zajmowały się dostawą i instalacją turbin na Baltice 2. W kolejce czeka już także BC-Wind, projekt realizowany przez spółkę Ocean Winds, która podpisała umowę rezerwacyjną na wykorzystanie T5 na potrzeby prac instalacyjnych przy swojej farmie. 

Zgodnie z harmonogramem, a może nawet przed czasem

Instalacja monopali na projekcie Baltica 2 wystartowała dokładnie 1 maja. W momencie publikacji artykułu zamontowano już 53 monopale. Półmetek zatem już blisko. Instalacja konstrukcji pomocniczych realizowana jest równolegle. Zakończone zostały natomiast prace przygotowawcze do ułożenia kabli, trwają niezbędne badania i kontrole. Finisz prac na morzu zaplanowany został na koniec października, ale przedstawiciel Ørsted przypuszcza, że może to nastąpić wcześniej. 

Póki co pracy nie brakuje, zarówno na morzu, jak i na lądzie, gdzie trwa kolejna faza rekrutacji pracowników do zespołu operacyjnego, który będzie obsługiwał Baltikę 2 z Ustki, już podczas eksploatacji farmy. 

– Będzie tam działał lokalny zespół zarządzający, odpowiedzialny za codzienną koordynację prac, kwestie bezpieczeństwa oraz zapewnienie zgodności wszystkich działań z obowiązującymi standardami bezpieczeństwa. W bazie pracować będą również technicy wykonujący zarówno planowe przeglądy i konserwacje, jak i interwencje serwisowe w przypadku konieczności naprawy – tłumaczy Henrik Egholm. 

Rekrutacja pracowników do tych zespołów trwa. Ci, którzy już zostali zatrudnieni, przejdą szkolenia na innych farmach Ørsted w Niemczech i Holandii, gdzie w praktyce mogą się nauczyć, jak wygląda ta praca. Dzięki temu w momencie, kiedy Baltica 2 będzie przekazana do eksploatacji, zespoły serwisowe będą już posiadały odpowiednie doświadczenie do jej obsługi. 

– Baltica 2 będzie jednym z kluczowych filarów transformacji energetycznej w Polsce. Farma dostarczy energię wystarczającą do zasilenia około 2,5 miliona gospodarstw domowych, co dobrze pokazuje skalę tego przedsięwzięcia. Uważam, że projekt ma również ogromne znaczenie dla wzmacniania niezależności energetycznej kraju, dostarczając przystępną cenowo energię w połączeniu z innymi źródłami wytwarzania. Zarówno PGE, jak i Ørsted są bardzo dumne, że mogą uczestniczyć w tej transformacji – kończy Henrik Egholm.