Sukces holenderskich naukowców. Potwierdzono skuteczne rozmnażanie rzadkiego minoga rzecznego

Po raz pierwszy potwierdzono, że minóg rzeczny znów skutecznie rozmnaża się w regionie Veluwe we wschodniej Holandii. Naukowcy oceniają, że efekty przynoszą prowadzone od 2019 roku akcje przenoszenia tych zwierząt wodnych ponad bariery hydrotechniczne.

Minóg rzeczny to gatunek pasożytniczego bezżuchwowca. Występuje na większości europejskich wybrzeży. Ma wydłużone ciało (o długości ok. 50 cm), dwie płetwy grzbietowe, siedem par otworów skrzelowych i charakterystyczny krążkowaty otwór gębowy.

O sukcesie w jego rozmnażaniu poinformowali badacze z organizacji RAVON oraz Wageningen University & Research. Dowód przyniosły badania genetyczne przeprowadzone w systemie wodnym Grift wraz z dopływami.

W ramach badań w ubiegłym roku pobrano próbki od 60 larw minogów w sześciu strumieniach. Analiza wykazała, że była wśród nich larwa minoga rzecznego, a nie tylko larwy spokrewnionego z nim, mniejszego minoga strumieniowego. Według autorów badań jest to pierwszy niepodważalny dowód na to, że ten rzadki gatunek ponownie skutecznie odbywa tarło na Veluwe.

Minogi rzeczne w początkowym etapie życia funkcjonują jako ślepe larwy żyjące w osadach dennych strumieni i rzek, gdzie filtrują pokarm z wody. Po przeobrażeniu wędrują do morza, a następnie wracają do wód słodkich, by się rozmnażać.

Jak przypomniano, już w 2017 r. ustalono, że minogi rzeczne wpływają przez Kanał Apeldoorn do Starej Grifty w pobliżu Hattem, wabione przez feromony pozostawiane w wodzie przez larwy innych minogów. Na trasie migracji napotykają jednak bariery, w tym jaz Hezenberger i elektrownię wodną, które uniemożliwiają im dalszą wędrówkę.

Dlatego od 2019 r. badacze z organizacji RAVON, we współpracy z regionalnym zarządem gospodarki wodnej Vallei en Veluwe oraz władzami prowincji Geldria, prowadzą akcję ręcznego przenoszenia tych zwierząt do wyżej położonych odcinków cieków na Veluwe, tak aby mogły tam przystąpić do tarła.

W 2026 r. przeniesiono 217 osobników. To mniej niż w rekordowym 2025 r., kiedy odłowiono i przeniesiono niemal 800 minogów rzecznych. Badacze podkreślają jednak, że liczebność osobników odławianych w danym roku nie musi odzwierciedlać stanu lokalnej populacji. Jak wyjaśniają, gatunek ten nie wykazuje tzw. homingu, czyli powrotu dokładnie do miejsca urodzenia, a skala migracji zależy m.in. od siły poszczególnych roczników i przepływu wody w dużych rzekach.

Celem działań pozostaje odtworzenie samowystarczalnej populacji, która będzie mogła migrować i rozmnażać się bez pomocy człowieka. W związku z tym partnerzy projektu analizują możliwości udrożnienia przeszkód migracyjnych w systemie Grift, w tym jazu i elektrowni wodnej.

Równolegle prowadzone są dalsze badania genetyczne, w tym z wykorzystaniem sekwencjonowania genomowego. Mają one pomóc lepiej poznać relacje między minogiem rzecznym a minogiem strumieniowym, zidentyfikować kolejne bariery migracyjne w systemie Grift oraz ocenić kondycję genetyczną lokalnych populacji minogów.

Patryk Kulpok (PAP)

pmk/ bar/

Fot. Depositphotos