List intencyjny na rzecz poprawy retencji i bezpieczeństwa wodnego w Wielkopolsce

W obliczu narastających skutków zmian klimatu i pogłębiającej się suszy w Wielkopolsce podpisano list intencyjny na rzecz skoordynowanych działań w zakresie retencji i gospodarowania wodą. Porozumienie łączy administrację, naukę i instytucje publiczne wokół wspólnego celu: poprawy bilansu wodnego oraz zwiększenia odporności regionu na zmiany klimatu. W wydarzeniu, które odbyło się 2 kwietnia 2026 r. w Poznaniu wzięła udział ministra klimatu i środowiska Paulina Hennig-Kloska.

Podpisany 2 kwietnia list intencyjny stanowi ważny krok w kierunku zintegrowanego podejścia do przeciwdziałania suszy. Zakłada współpracę w zakresie m.in. wymiany informacji i doświadczeń, wspólnego planowania działań, prowadzenia projektów inwestycyjnych oraz edukacji społecznej w zakresie adaptacji do zmian klimatu. Takie podejście sprzyja optymalizacji wydatkowania środków publicznych oraz zwiększa skalę i trwałość efektów podejmowanych działań. 

- Dzisiejszy list intencyjny podpisujemy w kompleksowym gronie instytucji państwowych, przedstawicieli samorządów czy jednostek podległych MKiŚ i MI po to, aby wspólnie przeciwdziałać skutkom zmian klimatu w Wielkopolsce. Hydrologii nie da się zamknąć w granicach jednej gminy czy miasta - wymaga ona kompleksowego podejścia w skali całego kraju i właśnie nad tym pracujemy w rządzie. Dlatego działania regionów mają znaczenie. Do dyspozycji mamy blisko 9 mld zł na adaptację do zmian klimatu dla miast i regionów, w tym na rozwój małej retencji. Dotychczas rozdysponowano zaledwie 3 mld zł. Środki są dostępne – potrzebna jest inicjatywa, dobrze przygotowane projekty i skuteczne zabieganie o finansowanie - powiedziała Paulina Hennig-Kloska, minister klimatu i środowiska.

Wielkopolska, w tym obszar Pojezierza Gnieźnieńskiego, należy do regionów najbardziej dotkniętych suszą hydrologiczną i rolniczą w Polsce. Niskie sumy opadów, rosnące temperatury, długie okresy bezdeszczowe oraz bezśnieżne zimy prowadzą do systematycznego pogarszania się bilansu wodnego. Problem pogłębia również działalność człowieka, w tym odkrywkowe wydobycie oraz intensywna produkcja rolnicza. W regionie są realizowane już konkretne działania, w tym projekt ochrony jezior Powidzkiego Parku Krajobrazowego. Obecnie trwa opracowywanie dokumentacji dla kluczowych inwestycji, takich jak modernizacja Kanału Ślesińskiego, odbudowa zasobów wodnych jezior Pojezierza Gnieźnieńskiego oraz przywrócenie równowagi hydrologicznej w zlewni rzeki Warcicy. Projekty te mają charakter systemowy i znajdują się na zaawansowanym etapie przygotowań. 

Ministerstwo Klimatu i Środowiska równolegle prowadzi działania legislacyjne i programowe wspierające rozwój retencji. Obejmują one m.in. rozwój zielonej retencji, renaturyzację rzek oraz zatrzymywanie wody w krajobrazie i glebie. Trwają także prace nad nowym modelem finansowania działań klimatycznych i środowiskowych w kolejnej perspektywie finansowej UE. Podejmowane inicjatywy łączą działania lokalne i systemowe, odpowiadając na skalę wyzwań związanych ze zmianą klimatu i niedoborem wody.