Kanada prowadzi rozmowy w sprawie produkcji uzbrojenia na potrzeby krajów UE

Kanada prowadzi zaawansowane rozmowy z Unią Europejską na temat udziału w kontraktach zbrojeniowych – poinformował we środę dziennik „The New York Times”, podkreślając, że kanadyjskie firmy mogą być dopuszczona do rynku UE jako alternatywa wobec dostawców sprzętu wojskowego z USA.

Umowa o uczestnictwie Kanady w europejskim przemyśle obronnym „przyniesie kontrakty kanadyjskim producentom i pomoże w zmniejszeniu zależności od USA” - napisał NYT. Według dziennika, rozmowy są zaawansowane.

Według źródeł NYT, tak kanadyjskich jak unijnych, rozmowy dotyczą włączenia Kanady do nowej inicjatywy zbrojeniowej UE. Chodzi zarówno o wzmocnienie przemysłu obronnego UE jak i znalezienie alternatywy dla dostaw uzbrojenia z USA.

Kanada może np. stać się częścią takich przedsięwzięć jak produkcja myśliwca Saab Gripen, który jest konkurentem dla produkowanego w USA przez Lockheed Martin samolotu F-35 – podkreślił NYT. Na razie jednak rozmowy nie dotyczą konkretnych umów.

W ubiegłym tygodniu kanadyjskie media podały, że premier Kanady Mark Carney zlecił przegląd wartego 19 mld dolarów kanadyjskich planu zakupu samolotów F-35 w USA i zwrócił się do ministra obrony Billa Blaira o przegląd kontraktu z Lockheed Martin pod kątem tego, czy jest to najlepsza inwestycja z kanadyjskiego punktu widzenia i czy są lepsze rozwiązania. Zaś we wtorek Carney ogłosił, że Kanada i Australia wspólnie zainwestują w radarowy system dalekiego zasięgu w Arktyce.

Komisja Europejska opublikowała w środę białą księgę na temat obronności. Wśród obszarów wymagających wzmocnienia w ramach dozbrajania Europy znalazły się obrona powietrzna i przeciwrakietowa, systemy artyleryjskie, amunicja i Tarcza Wschód dla wzmocnienia ochrony granicy lądowej.

Biała księga przygotowana przez komisarza ds. obrony, pochodzącego z Litwy Andriusa Kubiliusa doprecyzowuje zaprezentowany wcześniej plan dozbrajania Europy przewodniczącej KE Ursuli von der Leyen, zakładający wydatki na łączną kwotę 800 mld euro. W białej księdze wskazane są m.in. pożyczki na kwotę 150 mld euro na projekty zbrojeniowe, poluzowanie dyscypliny budżetowej państw członkowskich w zakresie wydatków obronnych i możliwość przesuwania środków w ramach unijnego budżetu. Propozycja zostanie omówiona przez liderów 27 krajów członkowskich na szczycie w Brukseli w czwartek.

KE zaproponowała, by 65 proc. pieniędzy z pożyczek na obronność trafiało wyłącznie na komponenty pochodzące z UE. Dopuszczona jednak będzie pewna elastyczność, jeśli technologia np. z USA czy Wielkiej Brytanii będzie trudna do zastąpienia. W białej księdze podkreślono, że obecność amerykańskich sił zbrojnych w Europie przyczyniła się do jej uzależnienia od USA.

Kraje trzecie, które zawrą z UE „partnerstwo w zakresie bezpieczeństwa i obrony”, będą mogły brać udział w zamówieniach.

Według NYT, Kanada może być dopuszczona na preferencyjnych warunkach do rynku UE jako alternatywa wobec dostawców z USA.

Carney rozmawiał w niedzielę z von der Leyen, przed swoją wizytą w Paryżu i Londynie. Premier Kanady napisał na platformie X, że rozmowa „dotyczyła planu dozbrajania Europy i pracy, którą Kanada wykonuje na rzecz wzmocnienia swoich możliwości obronnych na własnym terytorium i za granicą”. Carney dodał, że Kanada dokonuje nowych inwestycji na rzecz obronności „oraz współpracuje z sojusznikami”.

„Financial Times” napisał w środę, że firmy z USA, Wielkiej Brytanii i Turcji będą wykluczone z zamówień z planu pożyczkowego 150 mld euro o ile rządy tych krajów nie podpiszą z Brukselą porozumień w sprawie obrony i bezpieczeństwa.

Z Toronto Anna Lach(PAP)

lach/ san/