Całkowity zakaz "usług morskich" dla floty cieni? Nieoficjalne propozycje

Rozpoczęły się nieformalne rozmowy między krajami UE i G7 na temat zakazu świadczenia usług morskich na rzecz rosyjskiej "floty cieni". Rozmowy mają na celu zastąpienie mechanizmu pułapu cenowego na rosyjską ropę całkowitym zakazem usług morskich, co znacząco ograniczyłoby dochody Rosji z eksportu ropy, finansujące wojnę w Ukrainie.

Propozycja jest promowana głównie przez Wielką Brytanię i USA podczas technicznych spotkań G7 a UE. Unia planuje włączyć ją do kolejnego pakietu sankcji. Zakaz dotyczyłby pełnego zakresu usług morskich świadczonych przez podmioty z UE i G7 (w tym Grecję, Cypr i Maltę, które dominują w europejskich flotach żeglugowych). Chodzi o usługi, które umożliwiają transport ponad jednej trzeciej rosyjskiego eksportu ropy. Byłby to np. zakaz użycia zachodnich tankowców do przewozu rosyjskiej ropy i produktów naftowych, w tym bunkrowanie, załadunek i rozładunek. Inny projekt to całkowity zakaz ubezpieczania statków transportujących rosyjską ropę powyżej pułapu cenowego (obecnie 60 USD za baryłkę). W najdalej posuniętej wersji byłby to zakaz świadczenia pomocy w portach UE/G7, w tym cumowania, inspekcji, napraw, dostaw części zamiennych oraz pośrednictwa spedycyjnego i logistycznego. Zakazane byłoby też finansowanie, pośrednictwo handlowe i pomoc techniczna ułatwiająca eksport.

Te ograniczenia uderzyłyby w "flotę cieni" – sieć ok. 1423 tankowców (z czego 921 jest już sankcjonowanych), operujących poza kontrolą, często pod tanimi banderami (np. Panama, Liberia). Rosja musiałaby rozbudować tę flotę, co zwiększyłoby koszty i ryzyka środowiskowe (np. awarie starych statków). Obecnie 38% rosyjskiej ropy jest transportowane przez statki powiązane z G7/UE/Australią, a 44% przez sankcjonowane jednostki shadow fleet.

projekt zakazów obecnie jest w fazie dyskusji i ma być częścią następnego (20.) pakietu sankcji UE, planowanego na początek 2026 r. (styczeń–luty). UE chce zatwierdzić go równolegle z szerszym porozumieniem G7.

Wdrożenie ograniczeń wymaga jednomyślności 27 państw UE oraz zgody G7. Decyzja USA może zależeć od polityki administracji Trumpa w kontekście negocjacji pokojowych z Rosją. Jeśli dojdzie do porozumienia, ograniczenia wejdą w życie natychmiast po publikacji w Dzienniku Urzędowym UE, z okresem przejściowym dla istniejących kontraktów (prawdopodobnie 3–6 miesięcy).