Statek Greenpeace rozpoczyna misję badawczą w Arktyce

8 maja na Morze Arktyczne wyruszył statek Arctic Sunrise, należący do Greenpeace. Na pokładzie znajdują się naukowcy, a celem ich wyprawy jest badanie akwenu. Obok zwiększania wiedzy na temat tego wyjątkowego ekosystemu celem badaczy i ekologów jest podkreślanie potrzeby ochrony regionu przed rabunkową gospodarką, z myślą o wydobyciu ropy i gazu. Obok niszczenia unikatowego środowiska wpływa to też na ocieplenie klimatu. Wyprawa wpisuje się w kampanię na rzecz moratorium na górnictwo głębinowe oraz ochrony 30% oceanów do 2030 roku.

Arktyka jest jednym z najszybciej zmieniających się i najsłabiej chronionych regionów na Ziemi. Wyprawa skoncentruje się na badaniu głębinowych gór, które stanowią obszary o wyjątkowej różnorodności biologicznej, a także pól kominów hydrotermalnych, czyli podwodnych, wulkanicznych źródeł termalnych, które umożliwiają życie w całkowitej ciemności.

Miejsce ekspedycji, na którą wyruszył statek, jest nieprzypadkowe. Zostało ono w 2024 roku otwarte dla górnictwa głębinowego przez rząd Norwegii w 2024 roku, ale w zeszłym roku projekt wstrzymano po protestach organizacji ekologicznych, naukowców i partii opozycyjnych w Norwegii. Prace wydobywcze, zdaniem specjalistów, spowodowałoby nieodwracalne szkody we wrażliwych ekosystemach głębinowych, w tym także zniszczenie siedlisk i prawdopodobnie wyginięcie gatunków. Lepsze poznanie ich, jak i środowiska, w którym żyją, ma uzmysłowić władzom, dlaczego ten region wymaga ochrony. Stąd też, gdy ekspansja przemysłu zaczyna przekraczać granice oceanicznych głębin, Greenpeace tym bardziej ostrzega, że unikalne „ostoje bioróżnorodności” są obecnie narażone na nieodwracalne zniszczenie.

– Nie możemy chronić tego, czego nie znamy. Ta ekspedycja pozwoli zebrać dowody naukowe dotyczące wrażliwych ekosystemów głębinowych Arktyki. Chroniąc te wody w ramach sieci rezerwatów oceanicznych, możemy stworzyć siatkę bezpieczeństwa dla życia morskiego i chronić oceany dla przyszłych pokoleń – powiedziała dr Sandra Schöttner, główna naukowiec w Greenpeace International.

– Głębokie morza regionu nordyckiego i arktycznego są sercem naszych północnych oceanów. Od najmniejszych obunogów po największe podwodne góry – wszystko jest ze sobą powiązane. Widzimy to zarówno w składzie gatunkowym, jak i zmienności genetycznej. Nie patrzymy tylko na skały, zwierzęta i wodę; dokumentujemy najważniejsze elementy globalnego ekosystemu, który sprawia, że nasza planeta nadaje się do życia – podkreśliła dr Anne Helene Tandberg z Muzeum Uniwersyteckiego w Bergen

– Wypływamy na nieznane i niezbadane terytorium naszej planety i prawdopodobnie odkryjemy nowe gatunki, które do tej pory nie zostały opisane ani nazwane. Zwierzęta te przetrwały setki milionów lat i jesteśmy z nimi powiązani na wiele sposobów. To chemiczny księgozbiór oceanu, zawierający potencjalne lekarstwa na choroby i spełniający funkcję oczyszczania naszych oceanów. Utrata tych gatunków, zanim jeszcze je zrozumiemy, byłaby tragedią o globalnym zasięgu. Musimy je chronić — powiedział dr Paco Cárdenas, ekspert ds. gąbek głębinowych z Muzeum Ewolucji Uniwersytetu w Uppsali.

Greenpeace wraz z zespołem badawczym obecnym na pokładzie będą transmitować na żywo badania prowadzone na głębokości nawet 3000 metrów. Misja potrwa do czerwca. W norweskim Bergen zostaną zaprezentowane wtedy opinii publicznej i decydentom wstępne wyniki badań. Greenpeace prowadzi globalną kampanię na rzecz

Arctic Sunrise to statek zbudowany w Norwegii, w 1975 roku. Ma 49,5 metra długości, 11,55 metra szerokości i 5,32 metra w zanurzeniu. Jest przystosowany do pływania na zimnych akwenach arktycznych. Załoga, nie licząc przebywających na pokładzie badaczy i aktywistów, liczy 16 osób. Został zakupiony przez organizację w 1995 roku, od tamtego czasu bierze udział w akcjach na akwenach morskich całego świata. Wiązało się to choćby z wpływaniem na obszary prac wydobywczych na morzu, jak i wielorybnictwa, co wiązało się niekiedy z dramatycznymi momentami, przykładowo w 2013 roku rosyjskie służby weszły na pokład i zatrzymały statek, gdy ten wyruszył z akcją protestu przeciwko wydobyciu złóż surowców naturalnych w Arktyce.