Pomorska Nagroda Muzealna za badania nad stratami wojennymi m.s. Piłsudski

Pracownicy Narodowego Muzeum Morskiego w Gdańsku znaleźli się w gronie laureatów 12. edycji Pomorskiej Nagrody Muzealnej. Projekt badawczy „m.s. Piłsudski – badanie strat wojennych” został wyróżniony jako jedna z trzech najważniejszych inicjatyw muzealnych zrealizowanych w województwie pomorskim. Uroczyste wręczenie nagród odbyło się 8 czerwca 2026 roku w przestrzeniach Wydziału Biologii Uniwersytetu Gdańskiego.

Nowe ustalenia w sprawie wojennych strat

Pomorska Nagroda Muzealna ma charakter imienny, co oznacza, że wyróżnienia przyznawane są autorkom i autorom konkretnych przedsięwzięć, a nie instytucjom. Za realizację projektu „m.s. Piłsudski – badanie strat wojennych” nagrodzeni zostali: Patryk Klein, Iwona Bienia, Emilia Brotz, dr Jan Tymiński oraz dr Marcin Westphal.

– Jednym z najważniejszych rezultatów projektu było zweryfikowanie utrwalonych przez lata przekonań dotyczących losów wyposażenia m.s. Piłsudski. Nasze badania wykazały, że wiele dzieł sztuki uznawanych dotąd za bezpowrotnie utracone nie zatonęło wraz ze statkiem ani nie zostało zniszczonych podczas wojny. Dzięki szeroko zakrojonym kwerendom archiwalnym udało się odnaleźć setki nieznanych wcześniej dokumentów i fotografii, które pozwoliły odtworzyć losy wyposażenia jednostki oraz dzieł takich twórców jak Alfons Karny, Tadeusz Breyer, Jeremi Kubicki, Zofia Stryjeńska czy Zygmunt Grabowski – podkreśla dr Marcin Westphal, zastępca dyrektora ds. merytorycznych Narodowego Muzeum Morskiego w Gdańsku.

Wysoka ocena kapituły konkursu

Tegoroczne wyróżnienie ma szczególną rangę również ze względu na skalę konkursu. Do 12. edycji Pomorskiej Nagrody Muzealnej zgłoszono 44 projekty przygotowane przez ponad 120 autorek i autorów związanych z 19 instytucjami muzealnymi z województwa pomorskiego. W tak licznej i różnorodnej stawce projekt Narodowego Muzeum Morskiego został uznany za jedną z trzech najważniejszych inicjatyw muzealnych minionego roku.

– Nagroda potwierdza, że badania nad historią m.s. Piłsudski mają istotne znaczenie nie tylko dla środowiska muzealnego, ale również dla zachowania pamięci o polskim dziedzictwie morskim. Szczególnie cieszy nas fakt, że doceniono projekt, którego efektem było odkrycie nieznanych wcześniej dokumentów i fotografii oraz przywrócenie pamięci o obiektach uznawanych dotąd za bezpowrotnie utracone. Dzięki tym badaniom udało się również otworzyć nowe perspektywy dla badań nad wojennymi stratami dóbr kultury – mówi Patryk Klein, kierownik projektu.

Pomorska Nagroda Muzealna jest drugim ważnym wyróżnieniem przyznanym projektowi „m.s. Piłsudski – badanie strat wojennych”. Zaledwie kilka dni wcześniej przedsięwzięcie zwyciężyło w kategorii „Projekty naukowo-badawcze” w konkursie Wydarzenie Muzealne Roku „Sybilla”, zdobywając uznanie kapituły jednego z najbardziej prestiżowych konkursów muzealnych w Polsce.

Laureaci 12. Pomorskiej Nagrody Muzealnej

Nagrody główne

Ewelina Karczewska-Luhm (Muzeum – Kaszubski Park Etnograficzny im. Teodory i Izydora Gulgowskich we Wdzydzach Kiszewskich) za realizację miniserialu „Trudy, Trudy”.

Andrzej Hoja (Muzeum Gdańska) i Janusz Marszalec (Muzeum II Wojny Światowej) za wystawę czasową „Nasi chłopcy. Mieszkańcy Pomorza Gdańskiego w armii III Rzeszy”.

Patryk Klein, Iwona Bienia, Emilia Brotz, dr Jan Tymiński i dr Marcin Westphal (Narodowe Muzeum Morskie w Gdańsku) za projekt badawczy „m.s. Piłsudski – badanie strat wojennych”.

Wyróżnienia

Krzysztof Ziemann i Mateusz Waloszek (Muzeum Stanisława Szukalskiego w Gdyni) za otwarcie Muzeum Stanisława Szukalskiego w Gdyni oraz wystawę stałą „Szukalski the Selfborn/Samorodny”.

dr Michał Hinc, dr Mateusz Szuba i Adam Lubocki (Muzeum Piśmiennictwa i Muzyki Kaszubsko-Pomorskiej w Wejherowie) za wystawę czasową „Jak Ruscë przëszlë. Kaszëbë 1945”.

Adam Dziewanowski, Przemysław Garlicki, Piotr Kalka, Filip Kuczma i Wojciech Samól (Muzeum II Wojny Światowej) za wystawę „Pamięć w ziemi zapisana. Archeologia Westerplatte”.

Nagroda Specjalna Rektora Uniwersytetu Gdańskiego

Twórcy wystawy czasowej „MERK. ZNAK… IDENTYFIKACJA” z Muzeum Ziemi Puckiej im. Floriana Ceynowy w Pucku: Joanna Grochowska, Roman Drzeżdżon i Kamila Lademann.