Oficerowie i marynarze w transporcie morskim na wagę złota. Potrzeba 114 tys. oficerów do 2030 r.

Transport morski będzie potrzebował 114 tys. oficerów marynarki handlowej do 2030 roku, informuje nowy raport BIMCO i International Chamber of Shipping (ICS). Raport „Seafarer Workforce Report 2026. The global supply and demand for seafarers in 2026” opublikowany został w Dniu Marynarza, który w tym roku IMO obchodziło pod hasłem „Niosą światowy handel. Niosą też ryzyko”. 

Eksperci BIMCO i ICS ustalili, że głównym ryzykiem w transporcie morskim będzie brak wykwalifikowanej kadry pokładowej i maszynowej. Już dziś na wielu stanowiskach brakuje zarówno oficerów, jak i marynarzy. Praca na morzu staje się coraz mniej atrakcyjna finansowo. Zmiany technologii wymagają ciągłego doskonalenia, nieustannej edukacji i stałego śledzenia nowinek technicznych. 

Popyt na oficerów wzrósł o 23,1% od 2021 roku, podczas gdy popyt na marynarzy wzrósł o 46,3%. Sekretarz Generalny ICS Thomas Kazakos powiedział, że „kluczowe jest obecnie przyciągnięcie nowych członków załóg [na statki handlowe – MG] przy jednoczesnym zatrzymywaniu doświadczonego personelu, ponieważ żegluga przechodzi poważne zmiany technologiczne i środowiskowe”.

Ludzie morza są również świadomi, że rosną zagrożenia ze strony piratów, złodziei okrętowych i innych „niespodzianek” w portach i w czasie przejścia statkiem. Medialnie głośne są przypadki ataków na statki ze strony sił morskich, mniej lub więcej powiązanych z marynarkami wojennymi. 

Publikowany co pięć lat raport BIMCO-ICS stanowi jedną z najbardziej kompleksowych ocen globalnego rynku pracy marynarzy w branży. "Rekrutacja, szkolenie i utrzymanie kadry kadrowej będzie kluczowe, aby nasza branża była przygotowana na przyszłość" – powiedział Sekretarz Generalny i Dyrektor BIMCO David Loosley.

Ponad 2,5 mln oficerów i marynarzy na morzu

Analitycy BIMCO i ICS obliczyli, że obecnie 2,57 miliona oficerów i marynarzy służy na ponad 85 tys. statków handlowych. Ustalono, że niedługo czeka nas niedobór 39 100 oficerów posiadających certyfikaty według standardów STCW. W raporcie „Seafarer Workforce Report 2026. The global supply and demand for seafarers in 2026” stwierdza się, że tym roku mamy jeszcze nadwyżkę 56 890 oficerów.

Dokładniej w raporcie wylicza się, że obecna globalna podaż marynarzy z certyfikatem STCW wynosi około 2 565 580, z czego około 1 048 980 to oficerowie, a 1 516 600 to marynarze szeregowi; obecne globalne zapotrzebowanie na marynarzy szacuje się na 2 547 790, przy czym branża potrzebuje 1 088 080 oficerów i 1 459 710 marynarzy szeregowych dla światowej floty handlowej”. 

Z badań BIMCO i ICS wynika, że operatorzy statków będą musieli rocznie rekrutować średnio 22 747 dodatkowych oficerów pokładowych i technicznych oraz 8 475 marynarzy. Ten warunek musi zostać spełniony jeśli zarządcy statków chcą zaspokoić popyt na wykwalifikowane kadry. Aby utrzymać stabilne kadry należy do 2030 roku corocznie zwiększać o 2% kadry oficerów oraz zapewnić co najmniej 0,5% przyrost roczny wykwalifikowanych marynarzy. 

Publikowany co pięć lat raport BIMCO i International Chamber of Shipping stanowi jedną z najbardziej kompleksowych ocen globalnego rynku pracy marynarzy w branży. Z analizy rynku kadr dla transportu morskiego wynika, że popyt na wykwalifikowane kadry pokładowe i maszynowe przyspieszył od raportu opublikowanego w 2021 roku. Zapotrzebowanie na personel pokładowy i maszynowy posiadający uprawnienia zgodne z STCW wzrosło o 35%. 

Pływające kadry

Wyraźnie dał się odczuć odpływ kadr po pandemii COVID-19 i wzrost tempa odbudowy floty masowców i zbiornikowców, w tym zbiornikowców LNG oraz kontenerowców. Wyraźnie pokazują to statystyki Veson Nautical katalogujące 10 wiodących morskich krajów świata w 2026 r. GospodarkaMorska.pl informowała o tym tutaj. 

"Marynarze są fundamentem globalnego handlu, a ten raport podkreśla, jak ważni są dla utrzymania światowej gospodarki w ruchu, zwłaszcza w coraz bardziej rozdrobnionym świecie" – powiedział Kazakos i zaznaczył w komentarzu do raportu, że "W miarę jak żegluga nadal się rozwija, przyciąganie większej liczby osób do kariery w branży morskiej jest niezbędne. Musimy kontynuować nasze długoletnie wysiłki, by wcześnie angażować młodych ludzi i budować silny strumień przyszłych talentów."

- Marynarze odgrywają kluczową rolę w przejściu branży na nowe paliwa i technologie – podkreśla Sekretarz Generalny ICS Thomas Kazakos. Dlatego jego zdaniem „zapewnienie im dostępu do szkoleń i umiejętności niezbędnych na przyszłość będzie kluczowe. Bez dalszych inwestycji zarówno w rekrutację, jak i szkolenia, luka w kadrze może się powiększyć, podczas gdy branża potrzebuje wykwalifikowanych marynarzy bardziej niż kiedykolwiek."

Niezwykle ważna jest struktura demograficzna działająca w transporcie morskim. - Zgodnie z metodologią raportu z 2021 roku, raport z 2026 roku pozyskał dodatkowe zbiory danych z otwartych rejestrów, które dostarczają informacji demograficznych – informują autorzy raportu. W „Seafarer Workforce Report 2026. The global supply and demand for seafarers in 2026” stwierdza się, że w „porównaniu z szacunkami z 2021 roku, średni wiek osób pełniących służbę na szczeblu kierowniczym nieznacznie spadł, podczas gdy średni wiek kadr zatrudnionych na szczeblu operacyjnym i na szczeblu wsparcia ukształtował się na poziomie około 31–40 lat”.

Biorąc pod uwagę starzenie się kadr i wyzwania technologiczne, raport zaleca rozszerzenie programów edukacji i szkoleń morskich, promowanie karier na morzu — w tym ścieżki pracy na morzu. Zaleca się również poprawę monitorowania globalnych trendów rekrutacji i utrzymania pracowników. BIMCO oraz ICS podkreślają, że istotą raportu jest to, by lepsze dane o popycie na kadry morskie pomogły rządom, armatorom i operatorom flot skuteczniej reagować na przyszłe niedobory siły roboczej.

Raport dostępny tutaj.