Unijne stolice będą pracować z Iranem, by zachować porozumienie nuklearne

Francja, Niemcy, W. Brytania oraz unijna dyplomacja będą wypracowywać z Iranem w najbliższych tygodniach rozwiązania, aby mimo decyzji USA o wycofaniu się z porozumienia nuklearnego zachować ten układ - podała szefowa unijnej dyplomacji Federica Mogherini.

Deklaracja ta padła we wtorek po wieczornym spotkaniu wysokiej przedstawiciel z ministrami spraw zagranicznych tych krajów, a także oddzielnych rozmowach z ministrem spraw zagranicznych Iranu Mohammadem Dżawadem Zarifem. Paryż, Berlin i Londyn to unijne stolice, które sygnowały zawarte w 2015 r. porozumienie z Teheranem.

"Powtórzyliśmy nasze zobowiązanie do stałego, pełnego i efektywnego wdrażania porozumienia nuklearnego z Iranem, które zostało poparte przez jednomyślną rezolucję Rady Bezpieczeństwa ONZ nr 2231, jako kluczowy element globalnej architektury nierozprzestrzeniania broni atomowej" - powiedziała na wieczornej konferencji prasowej w Brukseli Mogherini.

Ministrowie zgodzili się z tym, że w celu zachowania porozumienia konieczne będzie pogłębienie dialogu na wszystkich poziomach. Efektem wtorkowych rozmów jest decyzja o uruchomieniu dyskusji na poziomie eksperckim z Iranem. Tak, by wypracować praktyczne rozwiązania problemów, jakie wiążą się z amerykańską decyzją.

W tym kontekście Mogherini wymieniła utrzymanie i pogłębienie relacji ekonomicznych z Teheranem, utrzymanie sprzedaży irańskiej ropy, gazu, a także produktów petrochemicznych oraz utrzymanie możliwości transakcji bankowych z Iranem.

Wszystkie te obszary były objęte sankcjami przed zawarciem porozumienia w 2015 r. Teraz Stany Zjednoczone zdecydowały, że na powrót wprowadzą restrykcje.

Mogherini zastrzegła, że ze względu na trudny kontekst wynikający z decyzji USA Unia Europejska nie może dać prawnych i ekonomicznych gwarancji dla Iranu, ale szuka sposobu, by utrzymać przepływ inwestycji. Celem spotkań ekspertów ma być ochrona europejskich firm, które po zniesieniu sankcji zaczęły robić interesy z Iranem. Decyzja USA może oznaczać dla tych firm ogromne straty.

Przedstawiciele stron mają się spotkać w przyszłym tygodniu w Wiedniu w formule wspólnej komisji na poziomie wiceministrów spraw zagranicznych lub dyrektorów politycznych. "Pracujemy, by znaleźć praktyczne rozwiązanie" - oświadczyła Mogherini.

Celem tych rozmów – poza rozwiązaniem wymienionych wcześniej problemów – ma być też utrzymanie transportu wodnego, lotniczego i kolejowego z Iranem, dalsze dostarczanie kredytów eksportowych dla przedsiębiorstw oraz inwestycje w tym kraju.

"W nadchodzących dniach będziemy kontynuować prace wzdłuż linii, które nakreśliliśmy (...). To było dobre spotkanie, pozwoliło nam ustalić kierunki działań i środków, które chcemy wdrożyć" - zaznaczyła szefowa unijnej dyplomacji.

W środę na temat będzie rozmawiać kolegium komisarzy UE, a wieczorem Mogherini przekaże relacje z rozmów szefom państw i rządów, którzy spotkają się na nieformalnym szczycie w Sofii.

Unijna dyplomacja stara się ratować porozumienie nuklearne z Iranem, w ramach którego Teheran zgodził się na ograniczenie swojego programu nuklearnego w zamian za stopniowe znoszenie nałopżonych nań sankcji. Umowę pod znakiem zapytania postawiła decyzja prezydenta USA Donalda Trumpa, który postanowił wycofać z niej Stany Zjednoczone.

Trump uważa, że wynegocjowany jeszcze za czasów jego poprzednika Baracka Obamy układ jest zły, bo nie obejmuje m.in. programu balistycznego Iranu.

Rzecznik irańskiego rządu oświadczył wcześniej we wtorek, że jego kraj podejmie ponownie produkcję wzbogaconego uranu, jeśli zawiodą negocjacje z UE i nie uda się uratować porozumienia.