ORP Sokół zacumował w Porcie Lotniczym Gdańsk

Port Lotniczy Gdańsk im. Lecha Wałęsy stał się od 2 kwietnia macierzystym portem dla repliki okrętu podwodnego ORP Sokół. Odtąd w terminalu pasażerskim podróżujący będą mogli podziwiać nową atrakcję, w ten sposób zaznajamiając się z tematem polskich sił morskich. Przypomina to także o jednej z największej atrakcji Muzeum Marynarki Wojennej, oryginalnego okrętu eksponowanego przy Bulwarze Nadmorskim w Gdyni.

Postawienie modelu modelu ORP Sokół na lotnisku to efekt współpracy prezesa Portu Lotniczego im. Lecha Wałęsy, Tomasza Kloskowskiego, oraz dyrektora Muzeum Marynarki Wojennej w Gdyni, Tomasza Miegonia. Jak zaznaczają obaj, przestrzeń pasażerskiego terminalu uznano za idealne miejsce prezentacji wizytówki gdyńskiej placówki muzealnej. Model okrętu podwodnego ma promować jedną z większych atrakcji turystycznych Gdyni, zachęcający do odwiedzenia „miasta z morza i marzeń”.

Twórcą modelu jest gdański modelarz Tomasz Poręba, którego prace wzbogacają ekspozycje wielu muzeów w Gdyni, Gdańsku i innych miast Pomorza. Replika ORP Sokół jest w skali 1:20, ma 237 cm długości. Została wykonana z tworzywa poliestrowego. 

ORP Sokół (294) ma za sobą długą drogę wojskowej służby. W latach 1967-2001 znajdował się w wyposażeniu Królewskiej Marynarki Wojennej Norwegii (Sjøforsvaret) jako KNM Stord (S-308). Następnie został przekazany wraz z czterema innymi okrętami typu Kobben polskiej Marynarce Wojennej w ramach utrzymania zdolności polskich sił podwodnych. Miały być także pomostowym rozwiązaniem przed wdrożeniem budowy nowoczesnych okrętów podwodnych, w ramach programu "Orka", a także przysposobienia polskich marynarzy do służby na sprzęcie zgodnym z wytycznymi i procedurami NATO.

Okręt ten był pierwszym z Kobbenów, na którym w 2002 roku podniesiono polską banderę. Wraz z trzema jednostkami proj. 207, ORP Bielik, ORP Kondor i ORP Sęp, wchodził w skład Dywizjonu Okrętów Podwodnych 3. Flotylli Okrętów, wykonując zadania zgodnie z przeznaczeniem i biorąc udział w ćwiczeniach zarówno krajowych, jak i międzynarodowych. Jego służba trwała do 2018 roku, a od czasu opuszczenia bandery cumował w Porcie Wojennym Gdynia.

Decyzją Ministra Obrony Narodowej w 2020 roku został przekazany Muzeum Marynarki Wojennej w Gdyni celem przystosowania do funkcji ekspozycyjnej. Nim trafił do swojego miejsca przeznaczenia, przetransportowano go z Portu Wojennego Gdynia do PGZ Stoczni Wojennej, gdzie w okresie do listopada 2024 roku został wyczyszczony i poddany gruntownej konserwacji oraz pracom związanym z dostosowaniem do zwiedzania, co wiązało się m.in. z wymontowaniem niektórych elementów wyposażenia, jak choćby jednego silnika. Trwało to trzy lata. Najbardziej spektakularną częścią przedsięwzięcia były transport drogą morską i lądową, co śledziło wiele zainteresowanych osób. Prace lądowe w Gdyni wiązały się z przygotowaniem trasy liczącej kilkaset metrów i zabezpieczeniem kadłuba, a także dostawieniem torów szynowych oraz przygotowaniem dźwigów i pojazdów SPMT. Obok tego przygotowano nieckę przy budynku muzeum, gdzie umieszczono okręt. Następnie przeprowadzono na nim końcowe prace przygotowawcze, nim został udostępniony do zwiedzania. Oficjalne otwarcie ekspozycji miało miejsce 25 marca ub.r. Od tamtego czasu jest on otwarty dla turystów. 

Okręt ma 47,4 metra długości i 4,6 metra szerokości. W zanurzeniu jego wyporność sięgała 524 ton. Posiadał napęd diesel - elektryczny. Jego prędkość maksymalna w położeniu nawodnym to 12 węzłów, a podwodna 18 węzłów. W skład uzbrojenia wchodziło osiem wyrzutni torped 533 mm. Załoga liczyła 21 osób. Oprócz niego w służbie pod biało-czerwoną banderą znajdowały się jeszcze trzy inne okręty, ORP Bielik, ORP Kondor i ORP Sęp, wchodząc w skład Dywizjonu Okrętów Podwodnych.